Solana cải tiến công thức tính lạm phát: Phương án SIMD-0411 có thể là bước ngoặt

Cộng đồng Solana vừa công bố một đề xuất quan trọng nhằm tối ưu hóa cơ chế phát hành token. Đó là SIMD-0411 - một kế hoạch nhằm đẩy nhanh quá trình giảm lạm phát của SOL bằng cách điều chỉnh công thức tính lạm phát theo hướng tăng tốc độ hạ tỷ lệ lạm phát gấp đôi, từ -15% lên -30%.

Sự kiện là gì? Những thay đổi cụ thể cần biết

Đề xuất này được khởi xướng bởi các cộng sự cộng đồng Lostin và nhà phát triển Ichigo từ helius. Hiện tại, phương án đang trong vòng thảo luận quản trị và sẽ sớm bước vào giai đoạn biểu quyết.

Theo tính toán hiện tại, mức lạm phát của Solana là 4,18% và dự kiến sẽ giảm xuống 1,5% vào đầu năm 2032. Tuy nhiên, nếu áp dụng công thức tính lạm phát mới, giai đoạn này có thể được rút ngắn về năm 2029 - tức là chỉ còn 3,1 năm thay vì gần một thập kỷ.

Ảnh hưởng kinh tế của điều này là khá lớn: trong 6 năm tới, lượng token SOL phát hành sẽ giảm 22,3 triệu token (từ 721,5 triệu token xuống 699,2 triệu token). Với giá hiện tại khoảng 139,81 USD, con số này tương đương một giá trị khoảng 3,12 tỷ USD.

Tại sao lại là SIMD-0411? Bài học từ lần thất bại trước

Để hiểu rõ hơn, cần quay lại năm ngoài khi các nhà đầu tư ban đầu như Multicoin Capital đã đề xuất SIMD-0228 - một kế hoạch phức tạp hơn nhiều. Phương án đó nhằm điều chỉnh lạm phát theo một mô hình động, liên kết trực tiếp với tỷ lệ staking mục tiêu 50%.

Theo logic của SIMD-0228: nếu tỷ lệ staking vượt 50%, lạm phát sẽ giảm để hạn chế staking thêm; nếu dưới 50%, lạm phát sẽ tăng để khuyến khích. Cuối cùng, mục tiêu là cố định lạm phát ở mức 0,87%.

Nhưng lần đó thất bại vì quá phức tạp. Phía sau cuộc tranh cãi là xung đột lợi ích: các node xác thực lớn ủng hộ vì sẽ thu lợi từ giá token tăng, nhưng các node nhỏ lo sợ phần thưởng staking sụt giảm sẽ làm khó khăn cho họ. Những dự án DeFi cũng lo ngại về tác động đến thanh khoản.

SIMD-0411 được xem là phiên bản “nhẹ nhàng hơn” của SIMD-0228. Nó chỉ thay đổi một tham số duy nhất thay vì thiết kế lại toàn bộ hệ thống, giữ nguyên mục tiêu lạm phát cuối cùng 1,5% đã được đồng thuận. Điều này làm cho phương án dễ dự đoán và rủi ro thấp hơn.

Các bên ủng hộ chứng minh gì?

Công ty quỹ SOL (DFDV) đã công khai ủng hộ SIMD-0411 với những lập luận thuyết phục:

Đầu tiên, từ góc độ kỹ thuật: công thức tính lạm phát mới sử dụng điều chỉnh tham số đơn giản, tránh được các logic tiền tệ phức tạp và động, đồng thời có giai đoạn ân hạn 6 tháng để mạng lưới chuẩn bị.

Thứ hai, về bối cảnh phát triển: Solana đã vượt qua giai đoạn cần lợi suất staking cao để thu hút nhà phát triển. Bằng chứng là doanh thu giao thức tăng từ 29 triệu USD (2023) lên 1,42 tỷ USD (2024), và đến nay là 1,38 tỷ USD (2025). Con số này cao gấp đôi so với Ethereum.

Thứ ba, từ dữ liệu giao dịch: khối lượng DEX của Solana đã tăng từ 694 tỷ USD (2024) lên dự kiến 1,45 nghìn tỷ USD (2025), trong khi xử lý 68,6 tỷ giao dịch trong 3 năm gần đây - chênh lệch tới 50 lần so với Ethereum.

Thứ tư, về mặt thu hút đầu tư tổ chức: các quỹ DAT, ETF và nhà phát hành công cụ tài chính có xu hướng ưa chuộng những tài sản có cơ chế lạm phát rõ ràng, dễ dự đoán và minh bạch. Điều này có thể mở ra một nguồn vốn tổ chức lớn.

Thứ năm, Solana hiện đang nắm giữ sự hỗ trợ từ các quỹ DAT và ETF, với tổng cộng 25,581 triệu SOL (trị giá khoảng 3,55 tỷ USD). Dòng tiền này cho thấy một lực mua tổ chức vững chắc đang hình thành.

Những lo lắng không phải vô cơ sở

Tuy nhiên, không phải ai cũng tán thành. Pine Analytics dự báo rằng nếu SIMD-0411 được thông qua, lợi suất staking danh nghĩa sẽ giảm dần theo các năm: năm đầu khoảng 5,04%, năm thứ hai 3,48%, năm thứ ba 2,42%.

Hệ quả tiếp theo là một số node xác thực sẽ gặp khó. Theo 0xSpade, năm đầu tiên khoảng 10 node sẽ chuyển từ lãi/hòa vốn sang lỗ, con số này tăng lên 27 node vào năm thứ hai và 47 node vào năm thứ ba.

Ngoài ra, một số lo ngại khác bao gồm:

• Tỷ lệ tham gia staking có thể giảm, ảnh hưởng đến an ninh kinh tế
• Một số node nhỏ có thể phải đóng cửa vì không còn khả năng sinh lời
• Sự điều chỉnh đột ngột có thể gây biến động thị trường ngắn hạn
• Lợi suất của các sản phẩm ETF, staking và DAT sẽ bị ảnh hưởng
• Tiền lệ này có thể không áp dụng được cho tất cả các mạng lưới khác

Cuộc chuẩn bị cho bước nhảy tiếp theo?

Dù giá SOL không có gì nổi bật trong năm 2024, nhưng có những dấu hiệu tích cực đang hình thành. Các quỹ DAT liên tục mua vào, trong khi ETF spot SOL ghi nhận dòng tiền ròng 128 triệu USD chỉ trong một tuần gần đây (tính đến 21/11).

Tại thời điểm hiện tại, giá trị tài sản ròng của các ETF spot SOL đạt 719 triệu USD, với dòng tiền ròng tích lũy 510 triệu USD. Tỷ lệ so với vốn hóa thị trường Bitcoin là 1,01%.

Đây là một tín hiệu quan trọng: trong bối cảnh nhiều tài sản crypto đang bị bán tháo, Solana đã có một lực mua tổ chức đủ mạnh để tạo nên sự khác biệt.

Từ góc nhìn của các nhà ủng hộ Solana: “Đau dài không bằng đau ngắn”. Cho dù lợi suất staking giảm có thể ảnh hưởng đến ETF, nhưng “công thức tính lạm phát mới minh bạch và dễ dự đoán” sẽ hấp dẫn rất nhiều nhà đầu tư cá nhân và tổ chức hơn. Điều này hoàn toàn có thể bù đắp cho rủi ro từ những người rời đi vì lợi suất giảm.

Hy vọng SIMD-0411 sẽ vượt qua vòng biểu quyết, không lặp lại thất bại của SIMD-0228.