Starlink mới là chìa khóa: Tại sao SpaceX định giá đến 1,5 nghìn tỷ USD?

Tháng 12 năm 2025, một thông tin khiến thị trường tài chính bồn chồn. SpaceX vừa hoàn thành đợt định giá nội bộ ở mức 800 tỷ USD, mở đường cho IPO vào 2026 với mục tiêu huy động 30+ tỷ USD. Nếu đạt được định giá 1,5 nghìn tỷ USD như dự kiến, đây sẽ trở thành IPO lớn nhất lịch sử, vượt kỷ lục 29 tỷ USD của Saudi Aramco năm 2019.

Con số này có vẻ thiên văn, nhưng phía sau nó không phải là huyền thoại, mà là những quyết định kỹ thuật và thương mại cực kỳ cụ thể.

Từ thất bại đến độc quyền: Hành trình 23 năm

Năm 2002, Musk thành lập SpaceX trong một nhà kho cũ 75.000 feet vuông ở ngoại ô Los Angeles với vốn 100 triệu USD. Lúc đó, Boeing và Lockheed Martin cười nhạo công ty này - một startup dám bước vào lĩnh vực độc quyền của các ông lớn quốc phòng.

Ba lần phóng thất bại liên tiếp. Năm 2008, khi Falcon 1 lần thứ ba nổ tung, SpaceX chỉ còn đủ tiền cho một lần phóng cuối cùng. Khủng hoảng tài chính toàn cầu, Tesla bên bờ vực phá sản, thậm chí các anh hùng không gian của Musk - Neil Armstrong và Eugene Cernan - cũng công khai mỉa mai kế hoạch tên lửa của ông.

Đêm 28 tháng 9 năm 2008, Falcon 1 lần thứ tư cất cánh. Khoảnh khắc tên lửa vào quỹ đạo, SpaceX sống lại từ cõi chết. Mười ngày sau, NASA ký hợp đồng 1,6 tỷ USD cho 12 chuyến vận chuyển - “thuốc cứu sinh” đúng lúc.

Cách tư duy “nguyên lý đầu tiên” thay đổi hàng không vũ trụ

Nhưng sự sinh tồn chỉ là bước đầu. Musk kiên định rằng tên lửa phải được tái sử dụng - một quyết định gần như lạ lùng lúc bấy giờ.

Năm 2001, Musk đã dùng một bảng Excel phân tích chi phí. Ông phát hiện các ông lớn truyền thống đã nhân tạo tăng giá 10-100 lần. Một con ốc vít có thể bán 500 USD, nhưng nguyên liệu nhôm và titan chỉ vài USD/kg. Nếu chi phí bị đẩy lên nhân tạo, chắc chắn có thể kéo xuống nhân tạo.

Năm 2015, khoảnh khắc lịch sử xảy ra. Tầng đẩy đầu tiên của Falcon 9 quay trở lại bãi phóng Cape Canaveral và hạ cánh thẳng đứng như trong phim khoa học viễn tưởng. Những “quy tắc cũ” của ngành hàng không vũ trụ bị phá vỡ hoàn toàn.

Thép không gỉ thay thế carbon: “Dùng vật liệu giá rẻ làm kỹ thuật đỉnh cao”

Khi phát triển Starship hướng tới sao Hỏa, SpaceX một thời cũng rơi vào “bẫy vật liệu cao cấp”. Ngành thuận theo tư duy sợi carbon - đắt tiền, phức tạp, nhưng “quy chuẩn ngành”.

Musk lại phá vỡ giả định này. Sợi carbon đắt 135 USD/kg nhưng sợi yếu nhiệt. Thép không gỉ 304 - chính là loại chảo thép carbon thường trong bếp - chỉ 3 USD/kg và chịu nhiệt tới 1400 độ.

Tính cả hệ thống cách nhiệt, tên lửa thép không gỉ có tổng trọng lượng tương đương carbon nhưng chi phí giảm 40 lần. Điều này giải phóng SpaceX khỏi nhà máy sạch tinh vi. Họ chỉ cần dựng lều ở Texas, hàn tên lửa như làm bồn nước, nổ cũng không tiếc, quét dọn rồi tiếp tục.

Đây là năng lực cạnh tranh cốt lõi thực sự của SpaceX - không phải công nghệ tối tân, mà là cách tư duy chi phí triệt để từ nguyên lý vật lý cơ bản.

Starlink: Từ công nghệ thành hạ tầng sinh lợi

Từ 1,3 tỷ USD (2012) → 400 tỷ USD (2024) → 800 tỷ USD (hiện tại), định giá của SpaceX tăng trưởng ngoạn mục. Nhưng thứ thực sự hỗ trợ con số khủng này không phải là các chuyến phóng tên lửa, mà là Starlink.

Trước Starlink, SpaceX chỉ là những hình ảnh ngoạn mục trên tin tức. Starlink đã thay đổi mọi thứ - chuyển hàng không vũ trụ từ khái niệm thành hạ tầng cơ bản như nước và điện.

Tính đến tháng 11 năm 2025:

• 7,65 triệu người dùng đăng ký toàn cầu
• 24,5 triệu người sử dụng thực tế
• Bắc Mỹ: 43% lượng đăng ký
• Thị trường mới nổi (Hàn Quốc, Đông Nam Á): 40% người dùng mới

Doanh thu dự kiến:

• 2025: 15 tỷ USD
• 2026: 22-24 tỷ USD (tăng 50-60%)
• Hơn 80% doanh thu từ Starlink

SpaceX đã hoàn thành cú chuyển mình từ nhà thầu phụ thuộc hợp đồng thành ông lớn viễn thông toàn cầu có hào lũy độc quyền. Đây mới là lý do Wall Street dám định giá ở mức cao ngất ngưởng - không phải tần suất phóng tên lửa, mà là dòng tiền định kỳ từ Internet vệ tinh.

IPO lớn nhất lịch sử: Nhiên liệu cho sao Hỏa

Nếu huy động thành công 30 tỷ USD, SpaceX sẽ vượt Saudi Aramco, trở thành IPO lớn nhất lịch sử. Định giá 1,5 nghìn tỷ USD có thể đưa SpaceX vào top 20 công ty niêm yết lớn nhất toàn cầu.

Nhân viên ở Boca Chica và nhà máy Hawthorne - những người từng ngủ trên sàn nhà máy vượt qua “địa ngục sản xuất” - sẽ đón chào hàng loạt triệu phú, thậm chí tỷ phú. Mức giá 420 USD/cổ phiếu trong đợt bán nội bộ gần đây nói lên điều đó.

Nhưng Musk không xem IPO là “rút tiền rời đi” theo nghĩa truyền thống. Năm 2022, ông từng dội gáo nước lạnh: “Niêm yết là một tấm vé mời đến đau khổ”. Ba năm sau, ông thay đổi tư duy vì một lý do đơn giản - Musk cần vốn cho tham vọng.

Lộ trình của ông là:

• 2 năm: Starship thử nghiệm hạ cánh không người lái trên sao Hỏa
• 4 năm: Dấu chân con người trên đất đỏ
• 20 năm: Xây dựng thành phố tự cung tự cấp bằng 1.000 tàu Starship

Musk nhiều lần nói thẳng, mục đích duy nhất của việc tích lũy tài sản là để nhân loại trở thành loài đa hành tinh.

Từ góc độ này, hàng trăm tỷ USD từ IPO không phải là chiêu khoe giàu, mà là “phí qua đường liên hành tinh” mà Musk thu của Trái Đất. Toàn bộ sẽ hóa thành nhiên liệu, thép và oxy, trải dài con đường dẫn tới sao Hỏa.

IPO lớn nhất lịch sử - cuối cùng sẽ là câu chuyện của nhân loại, không phải của một cá nhân.