ETF Tiền Mã Hóa 2025: Từ Bitcoin Đến XRP, Dòng Vốn Thể Chế Ập Tới

Một năm kể từ khi các sản phẩm theo dõi giá giao ngay Bitcoin xuất hiện, thị trường ETF tiền mã hóa đã chứng kiến sự tăng trưởng ấn tượng. Theo dữ liệu từ Farside Investors, tính đến ngày 15 tháng 12, tổng dòng tiền ròng chảy vào các ETF Bitcoin giao ngay đã đạt 57,7 tỷ đô la Mỹ — con số này cao hơn 59% so với 36,2 tỷ đô la Mỹ vào đầu năm 2024. Những con số này phản ánh một thực tế rõ ràng: thị trường đang chứng kiến sự chuyển dịch từ nhà đầu tư cá nhân sang các tổ chức tài chính, và sự thay đổi này được thúc đẩy bởi các chính sách pháp lý ngày càng sáng tỏ.

Xu Hướng Luân Phiên: Từ BTC Đến ETH, Rồi Đến Những Đồng Tiền Mới

Dòng vốn vào các ETF tiền mã hóa không phải lúc nào cũng chảy liên tục và ổn định. Vào ngày 6 tháng 10, khi Bitcoin (BTC) tăng vọt tiến gần mức đỉnh lịch sử 126.000 đô la Mỹ với mức tăng 24h là -0.03%, các nhà đầu tư tổ chức đã ồ ạt rót 1,2 tỷ đô la Mỹ vào các ETF Bitcoin giao ngay. Tuy nhiên, chỉ vài tuần sau, vào ngày 11 tháng 11, khi Bitcoin giảm xuống dưới 90.000 đô la Mỹ (hiện tại ở mức 90.66K), dòng vốn lại dừng tại 900 triệu đô la Mỹ rút ra. Đây chỉ là ngày rút tiền thứ hai tồi tệ nhất: vào tháng 2 năm 2024, do lo ngại lạm phát, có đến 1 tỷ đô la Mỹ bị rút khỏi các quỹ này.

Với Ethereum (ETH), câu chuyện cũng tương tự. Kể từ khi ra mắt vào tháng 7 năm 2024, các ETF Ethereum giao ngay đã thu hút 12,6 tỷ đô la Mỹ dòng tiền ròng. Tháng 8, khi Ethereum tiệm cận mức đỉnh lịch sử 4.950 đô la Mỹ với hiện tại ở mức 3.12K (tăng 0.35% trong 24h), các ETF này ghi nhận luồng tiền vào 1 tỷ đô la Mỹ trong ngày đó.

Nhưng câu chuyện thực sự bắt đầu thay đổi vào tháng 11, khi các nhà đầu tư lần đầu tiên có cơ hội để nắm giữ ETF giao ngay của những loại tiền mã hóa ngoài Bitcoin và Ethereum. XRP và Solana (SOL) — hai đồng tiền mã hóa có vốn hóa lần lượt 124,31 tỷ USD và 79,11 tỷ USD — bất ngờ trở thành tâm điểm chú ý khi ETF chuyên biệt của chúng được phê duyệt.

Cánh Cửa Mở Ra: SEC Thiết Định Tiêu Chuẩn Chung

Sự bùng nổ này không phải ngẫu nhiên. Vào tháng 9 năm nay, Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) đã phê duyệt tiêu chuẩn niêm yết chung cho các quỹ tín thác hàng hóa theo dõi tài sản kỹ thuật số. Đây là bước ngoặt quan trọng: thay vì phải xem xét từng loại tiền mã hóa riêng lẻ (từ Dogecoin đến các meme coin), SEC đã thiết lập một bộ tiêu chuẩn rõ ràng để các sàn giao dịch tuân thủ.

Các yêu cầu chủ yếu bao gồm: tài sản số phải được giao dịch trên thị trường được quản lý, có lịch sử hợp đồng tương lai ít nhất sáu tháng, hoặc đã hỗ trợ một ETF hiện hữu với lượng tài sản đáng kể. Eric Balchunas, nhà phân tích ETF cấp cao tại Bloomberg, cho rằng điều này có nghĩa là hàng chục loại tiền mã hóa có thể “ra mắt” ETF ngay lập tức. James Seyffart, nhà phân tích cấp cao cũng của Bloomberg, đã công bố rằng hiện có ít nhất 126 đơn đăng ký ETF đang chờ phê duyệt, chủ yếu tập trung vào các token DeFi mới nổi như Hyperliquid cùng những meme coin tương đối mới.

XRP Đạt Mốc 883 Triệu USD, Solana Ghi 92 Triệu USD

Kể từ khi bắt đầu giao dịch vào tháng 11, các ETF XRP giao ngay đã ghi nhận dòng tiền ròng lên tới 883 triệu đô la Mỹ — con số ấn tượng cho một sản phẩm mới. Bên cạnh đó, các ETF Solana giao ngay cũng thu hút 92 triệu đô la Mỹ dòng tiền ròng trong cùng khoảng thời gian, theo dữ liệu CoinGlass. Mặc dù các đồng tiền này gặp phải rào cản pháp lý dưới chính quyền Biden, nhưng khi chúng trở thành tài sản cơ sở cho các ETF, các lo ngại này dần tan biến.

Juan Leon, chiến lược gia đầu tư cấp cao tại Bitwise, nhận xét rằng thời điểm ra mắt các ETF này vào tháng 11 “không thuận lợi” do tình hình kinh tế vĩ mô không mấy sáng sủa. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý rằng sự ra mắt thành công của những ETF này xác nhận rằng mức độ quan tâm của nhà đầu tư tới các loại tiền mã hóa ngoài Bitcoin và Ethereum vượt xa kỳ vọng.

Solana ETF còn đáng chú ý vì một lý do khác: đây là một trong những ETF đầu tiên chia sẻ phần thưởng staking cho các nhà đầu tư. Tháng trước, Bộ Tài chính và IRS Mỹ ban hành hướng dẫn mới, thúc đẩy xu hướng này phát triển. Theo dữ liệu từ SoSoValue, ngay cả Dogecoin cũng đã tạo ra một ETF giao ngay với 2 triệu đô la Mỹ dòng tiền ròng.

Chuyển Dịch Tổ Chức: Từ Vanguard Đến Harvard, Từ Abu Dhabi Đến Bank of America

Sự thay đổi thực sự nằm ở những tổ chức tài chính khổng lồ. Đầu tháng này, Vanguard — công ty quản lý tài sản lớn — thông báo cho phép 50 triệu khách hàng giao dịch một số ETF tiền mã hóa giao ngay trên nền tảng môi giới của mình. Bank of America cũng đã phê duyệt cho khách hàng tài sản cá nhân phân bổ một phần nhỏ vào tiền mã hóa từ năm 2025. Gerry O’Shea, Giám đốc phân tích thị trường toàn cầu tại Hashdex, nhận xét rằng một năm trước vẫn còn “rất nhiều bất ổn pháp lý”, nhưng bây giờ vấn đề không còn là “liệu có nên đầu tư hay không” mà là “nên đầu tư như thế nào”.

Những nhà đầu tư tổ chức lớn cũng đã bắt đầu tham gia. Al Warda Investments, một công ty liên hệ với Hội đồng Đầu tư Abu Dhabi (ADIC), tiết lộ nắm giữ 500 triệu đô la Mỹ vị thế trong ETF Bitcoin giao ngay của BlackRock vào tháng 11. Mubadala Investment Company — quỹ đầu tư chủ quyền của Abu Dhabi — cũng nắm giữ vị thế trị giá 567 triệu đô la Mỹ. Quỹ hiến tặng Harvard sở hữu 433 triệu đô la Mỹ, trong khi Đại học Brown và Emory cũng công bố nắm giữ ETF Bitcoin giao ngay, trở thành những tổ chức giáo dục đầu tiên chấp nhận tài sản này ở quy mô chính thức.

Các nhà phân tích nhìn chung cho rằng sự chuyển dịch này sẽ làm giảm biến động của Bitcoin và hạn chế mức suy giảm. Theo O’Shea, đây là “điều đáng chú ý”: sự chuyển từ nhà đầu tư nhỏ lẻ sang tổ chức có lợi cho tính bền vững lâu dài của tài sản số, vì các nhà đầu tư tổ chức có tầm nhìn đầu tư dài hạn hơn.

ETF Chỉ Số: Cuộc Chơi Đầu Tiên Của Năm 2025

Hướng phát triển tiếp theo sẽ là các ETF theo dõi chỉ số đa tài sản. Vào tháng 2 năm 2024, Hashdex đã ra mắt ETF giao ngay đa tài sản đầu tiên — Hashdex Nasdaq Crypto Index ETF — nắm giữ Cardano (ADA ở mức 0.39), Chainlink (LINK ở mức 13.18), Stellar (XLM ở mức 0.22) cùng các đồng tiền chủ đạo khác. Franklin Templeton, Grayscale, Bitwise, 21Shares và CoinShares cũng đã theo sát với các sản phẩm tương tự, với tổng cộng 19 loại tài sản số được bao phủ.

O’Shea cho rằng nhiều nhà đầu tư chuyên nghiệp đánh giá cao đặc điểm thay đổi danh mục theo thời gian của các quỹ chỉ số này. “Họ có thể phân bổ vào ETF chỉ số để tiếp cận rộng rãi tiềm năng tăng trưởng của toàn bộ thị trường mà không cần phải hiểu rõ chi tiết từng loại tài sản,” ông giải thích.

Tuy nhiên, không phải mọi nhà đầu tư đều tin tưởng. Ủy ban Đầu tư Wisconsin đã bán toàn bộ vị thế 300 triệu đô la Mỹ vào khoảng tháng 2 năm 2024, theo báo cáo 13F.

Đến năm 2025, các nhà phân tích dự báo rằng nhóm tác động lớn nhất sẽ là nhà đầu tư cá nhân và quỹ phòng hộ, nhưng cục diện này có khả năng sẽ thay đổi đáng kể khi các cố vấn và chuyên gia đầu tư bắt đầu xem xét các khoản phân bổ tài sản chính thức vào loại hình này. Cuộc chiến chỉ số của các ETF tiền mã hóa — có phần giống như cuộc cách mạng chỉ số chứng khoán từng xảy ra — có thể sẽ là đề tài nóng hạng nhất của năm nay.