Điểm tới hạn của kinh tế khai thác mỏ: Các doanh nghiệp khai thác tiền điện tử tìm cách tồn tại trong tình cảnh lợi nhuận bị thu hẹp

Giá Bitcoin đang dao động quanh mức 90.770 USD, toàn bộ ngành công nghiệp khai thác tiền điện tử đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng vô hình. Đây không phải là vấn đề cấp tính do giảm giá đột ngột gây ra, mà là một áp lực kinh tế kéo dài — sự mất cân bằng giữa cấu trúc chi phí của các doanh nghiệp khai thác và mô hình doanh thu, đang đẩy nhiều thợ mỏ nhỏ và vừa đến giới hạn sinh tồn.

Thu nhập cố định, chi phí lại tăng cao

Giao thức Bitcoin tích hợp một cơ chế thu nhập có vẻ ổn định: mỗi khối khai thác thưởng 3.125 BTC, trung bình mỗi 10 phút tạo ra một khối mới, điều này có nghĩa là các thợ mỏ toàn cầu nhận được khoảng 450 BTC mới mỗi ngày. Tính theo 30 ngày, tổng sản lượng khoảng 13.500 BTC, với giá hiện tại, tổng thu nhập hàng tháng khoảng 11,8 tỷ USD.

Con số này trông có vẻ lớn, nhưng khi phân bổ cho toàn mạng lưới có tổng hashrate 1.078 EH/s, thu nhập trung bình mỗi TH/s mỗi ngày chỉ là 0,036 USD — chính là nền tảng kinh tế để duy trì hoạt động của một mạng lưới an ninh trị giá 1,7 nghìn tỷ USD.

Vấn đề nằm ở chỗ, thu nhập cố định này phải chống lại chi phí biến động. Chi phí điện năng là biến số lớn nhất, trực tiếp quyết định lợi nhuận của thợ mỏ.

Sự thật về cấu trúc chi phí: Khoảng cách giữa dòng tiền và lợi nhuận kế toán

Trên bề mặt, các thợ mỏ sử dụng các máy S21 mới nhất (17 J/TH) và hưởng giá điện rẻ vẫn có lợi nhuận tiền mặt khá tốt khi giá Bitcoin ở mức 88.000 USD. Nhưng thực tế phức tạp hơn nhiều.

Theo dữ liệu của Đại học Cambridge, chi phí tiền mặt để khai thác một BTC hiện khoảng 58.500 USD. Công ty Marathon Digital(, một trong những doanh nghiệp khai thác Bitcoin niêm yết lớn nhất toàn cầu, có chi phí điện trong quý 3 là 39.235 USD cho mỗi BTC; công ty khai thác lớn thứ hai là Riot Platforms) có chi phí 46.324 USD.

Từ góc độ dòng tiền, hai doanh nghiệp này vẫn có lãi ở mức giá 90K. Nhưng đó chỉ là phần nổi của tảng băng chìm.

Chi phí thực sự đáng sợ đến từ các khoản chi không phải tiền mặt: khấu hao thiết bị, giảm giá tài sản và thưởng cổ phiếu. Khi tính đến các yếu tố này, tổng chi phí cho mỗi BTC dễ dàng vượt qua 100.000 USD. Chi phí thực tế của Marathon Digital khoảng 110.000 USD, trong khi các ước tính chung của ngành là khoảng 106.000 USD.

Điều này có nghĩa là, ở mức giá 90.000 USD, nhiều thợ mỏ đã rơi vào lỗ kế toán — mặc dù dòng tiền hàng ngày vẫn còn dương.

Hai thế giới của các thợ mỏ

Ngành khai thác tiền điện tử đang phân hóa thành hai hệ sinh thái hoàn toàn khác biệt:

Lớp đầu tiên: Các thợ mỏ quy mô lớn, sở hữu máy móc hiện đại, chi phí điện thấp và ít tài sản nợ. Đối với họ, chỉ khi giá Bitcoin giảm xuống dưới 50.000 USD, dòng tiền hàng ngày mới chuyển sang âm. Hiện tại, lợi nhuận tiền mặt mỗi BTC của họ vượt quá 40.000 USD, lợi nhuận trên sổ sách phụ thuộc vào cấu trúc tài chính của từng doanh nghiệp.

Lớp thứ hai: Tất cả các thợ mỏ còn lại. Khi tính đến khấu hao và các chi phí kế toán khác, họ khó duy trì cân đối thu chi. Ngay cả khi ước tính chi phí tổng cộng trong khoảng 90.000 đến 110.000 USD, nhiều thợ mỏ nhỏ và vừa đã ở dưới điểm cân bằng kinh tế.

Sự mâu thuẫn này đã tạo ra một hiện tượng thú vị: ngày càng nhiều thợ mỏ chọn tích trữ Bitcoin khai thác được, thậm chí mua thêm trên thị trường, thay vì bán ngay lập tức. Kho dự trữ BTC của các tập đoàn lớn đang ở mức cao kỷ lục. Đây không phải là đầu cơ, mà là sinh tồn — khi dòng tiền còn dương nhưng lợi nhuận kế toán âm, tiếp tục khai thác và tích trữ tài sản trở thành lựa chọn hợp lý.

Cân bằng mong manh

Hiện tại, hệ thống đang ở trạng thái cân bằng tinh vi. Miễn là giá Bitcoin duy trì quanh mức 88.000 USD, dòng tiền của các thợ mỏ lớn vẫn còn dương, ngành này có thể vận hành tạm được. Nhưng cân bằng này cực kỳ nhạy cảm:

• Nếu độ khó mạng lưới tăng trở lại, lợi nhuận mỗi TH/s giảm
• Nếu giá Bitcoin tiếp tục giảm
• Nếu chi phí điện năng tiếp tục tăng
• Nếu các nguồn vốn vay của thợ mỏ bị siết chặt

Bất kỳ biến số nào xấu đi, chu kỳ tăng trưởng của toàn ngành có thể đứt quãng. Các thợ mỏ nhỏ và vừa buộc phải thanh lý vị thế, các tập đoàn lớn phải tìm kiếm nguồn hỗ trợ phụ trợ, khai thác Bitcoin từ trung tâm lợi nhuận chuyển sang trung tâm chi phí.

Hiện tại, rủi ro vẫn chưa bộc phát, nhưng các tín hiệu cảnh báo đã lóe lên. Lần này, khủng hoảng không đến từ giảm giá đột ngột, mà từ chính sự mệt mỏi của cấu trúc kinh tế tưởng chừng ổn định.