Năm hướng chính cho tiền điện tử vào năm 2026: những gì mong đợi từ năm mới

Với năm 2025 sắp kết thúc và ngành công nghiệp tiền điện tử đang trong giai đoạn suy nghĩ chiến lược, cộng đồng các nhà nghiên cứu, nhà phân tích và nhà đổi mới đang tự hỏi về những động lực thực sự thúc đẩy tăng trưởng trong những tháng tới. Sau khi xem xét hơn 30 nghiên cứu và dự báo từ Galaxy Research, Delphi Digital, a16z, Bitwise, Hashdex và Coinbase, xuất hiện năm xu hướng phát triển mà sự đồng thuận đặc biệt vững chắc. Những xu hướng này không chỉ liên quan đến biến động giá đơn thuần, mà còn là những chuyển đổi cấu trúc nhằm định hình lại vai trò của tiền điện tử trong nền kinh tế toàn cầu.

Stablecoin: từ công cụ crypto thành hạ tầng tài chính toàn cầu

Narrative mạnh mẽ nhất liên quan đến stablecoin, trong đó vai trò của chúng đang trải qua một quá trình biến đổi sâu sắc. Trong năm 2026, các tài sản này sẽ chuyển từ lĩnh vực kỹ thuật hẹp sang thành trụ cột của tài chính hiện đại. Dữ liệu rõ ràng: stablecoin đã xử lý khoảng 46 nghìn tỷ đô la trong khối lượng giao dịch vào năm ngoái, vượt xa gấp 20 lần lưu lượng hàng năm của PayPal và gần gấp ba lần Visa, gần bằng quy mô của mạng ACH của Mỹ.

Tuy nhiên, nút thắt thực sự không nằm ở cầu, mà ở khả năng của các công cụ kỹ thuật số này tích hợp vào dòng chảy tài chính hàng ngày. Một thế hệ startup mới đang giải quyết chính xác vấn đề này, xây dựng các giải pháp nhiều lớp. Một số sử dụng mã hóa để cho phép người dùng chuyển đổi số dư địa phương thành đô la kỹ thuật số trong khi vẫn giữ quyền riêng tư; những cái khác kết nối trực tiếp hạ tầng ngân hàng khu vực và hệ thống thanh toán theo thời gian thực; những dự án khác đang tạo ra ví liên thông và nền tảng phát hành thẻ cho phép sử dụng stablecoin tại các thương nhân truyền thống.

Nhà nghiên cứu của a16z, Sam Broner, nhấn mạnh một khía cạnh kỹ thuật then chốt: hệ thống ngân hàng hiện tại vẫn dựa trên mainframe COBOL với giao diện batch, cấu trúc ổn định nhưng cứng nhắc về mặt tiến trình phát triển. Thêm chức năng thanh toán tức thì có thể mất hàng tháng hoặc hàng năm để hoàn thiện. Stablecoin tìm thấy vị trí tự nhiên của mình chính trong khoảng trống hạ tầng này, cung cấp tốc độ và linh hoạt mà các hệ thống cũ không thể đáp ứng.

Galaxy Research dự đoán một kịch bản còn tham vọng hơn: đến cuối 2026, 30% các khoản thanh toán quốc tế sẽ qua stablecoin. Bitwise dự báo gấp đôi vốn hóa thị trường của stablecoin, với việc thông qua Đạo luật GENIUS vào đầu năm sẽ thúc đẩy các nhà vận hành mới trong ngành.

AI Agent: khi trí tuệ nhân tạo trở thành người tham gia kinh tế

Xu hướng thứ hai nổi bật là vai trò ngày càng tăng của các đại lý AI như những nhân tố tích cực trong nền kinh tế on-chain. Khi các hệ thống tự động bắt đầu thực hiện giao dịch, đưa ra quyết định và tương tác với tần suất cao, chúng đòi hỏi hạ tầng chuyển giao giá trị nhanh, rẻ và không cần phép. Các hệ sinh thái truyền thống, được xây dựng cho con người có tài khoản và danh tính xác thực, gây ra ma sát cho các đại lý thông minh này.

Tiền điện tử, đặc biệt là stablecoin kết hợp với các giao thức như x402, là giải pháp bản địa cho vấn đề này: quy trình điều chỉnh tức thì, hỗ trợ micropayment, khả năng lập trình hoàn toàn và không có rào cản tiếp cận.

Sean Neville, nhà nghiên cứu của a16z và đồng sáng lập Circle, xác định giới hạn chiến lược thực sự: chuyển từ “trí tuệ không đủ” sang “danh tính không tồn tại”. Trong hệ thống tài chính đương đại, các thực thể phi con người đã vượt quá con người với tỷ lệ 96:1, nhưng hầu hết vẫn là “hồn ma không có tài khoản ngân hàng”. Thiếu một khung KYA (Know Your Agent) tương đương với KYC của con người. Trước khi có một hệ thống KYA vững chắc, nhiều thương nhân sẽ tiếp tục chặn các đại lý AI ở mức tường lửa.

Nghiên cứu của a16z còn nhấn mạnh rằng các đại lý cần các mạch mã hóa cho micropayment, truy cập dữ liệu và điều chỉnh năng lực tính toán. Tiêu chuẩn x402 sẽ trở thành trụ cột hạ tầng. Giá trị không còn là mô hình nữa, mà là dữ liệu thực chất cao và khan hiếm cao (DePAI), với các dự án như BitRobot và Chakra ngày càng trở nên quan trọng.

Lucas Tcheyan của Galaxy Research ước lượng: đến 2026, các khoản thanh toán phù hợp x402 sẽ chiếm 30% khối lượng hàng ngày trên Base và 5% các giao dịch không liên quan đến quản trị trên Solana. Base sẽ hưởng lợi từ việc Coinbase thúc đẩy tiêu chuẩn x402, trong khi Solana sẽ tận dụng lợi thế từ cộng đồng nhà phát triển rộng lớn của mình. Các blockchain tập trung vào thanh toán như Tempo và Arc sẽ phát triển nhanh chóng trong bối cảnh này.

RWA: hướng tới khả năng thực thi cụ thể và có cấu trúc

Narrative về các tài sản thế giới thực được token hóa đã vượt qua sự hưng phấn ban đầu về “mọi thứ có thể token hóa”, chuyển sang tìm kiếm khả năng thực thi thực tế một cách nghiêm ngặt. Ưu tiên của ngành không còn là quy mô thị trường lý thuyết, mà là khả năng triển khai thực tế.

Guy Wuollet, nhà phân tích của a16z, chỉ trích gay gắt việc “token hóa” hiện tại của cổ phiếu, hàng hóa và chỉ số. Ông nhấn mạnh rằng phần lớn các nỗ lực này chỉ là thay đổi lớp vỏ công nghệ: logic thiết kế, phương thức giao dịch và cấu trúc rủi ro vẫn còn gắn chặt vào tài chính truyền thống, thay vì khai thác các đặc tính bản địa của hệ thống crypto.

Galaxy Research đề xuất một góc nhìn “chuyển đổi cấu trúc” tập trung không vào hình thức sản phẩm, mà vào cốt lõi của hệ thống tài chính truyền thống: các đảm bảo. Dự đoán trung tâm của họ là một ngân hàng lớn hoặc nhà môi giới sẽ chính thức chấp nhận cổ phiếu token hóa làm tài sản thế chấp trong năm 2026. Nếu điều này xảy ra, ý nghĩa biểu tượng sẽ vượt xa mọi lần ra mắt sản phẩm đơn lẻ, mở ra cầu nối tới tích hợp chính thống. Cho đến nay, cổ phiếu token hóa chỉ giới hạn trong các thử nghiệm DeFi nội bộ hoặc các dự án thử nghiệm riêng tư không liên quan nhiều đến hệ thống tài chính chính thống. Tuy nhiên, các nhà cung cấp hạ tầng tài chính truyền thống đang thúc đẩy nhanh quá trình chuyển đổi sang hệ thống blockchain, trong khi các cơ quan quản lý ngày càng thể hiện thái độ tích cực hơn.

Hashdex còn đưa ra một luận điểm còn quyết liệt hơn: tăng trưởng gấp mười lần các tài sản RWA token hóa, được hỗ trợ bởi rõ ràng pháp lý hơn, chuẩn bị từ phía các tổ chức và hạ tầng trưởng thành hơn.

Thị trường dự đoán: từ giải trí phi tập trung đến tập hợp thông tin

Thị trường dự đoán đã nổi lên như một trong những lĩnh vực triển vọng nhất cho năm tới, nhưng lý do của sự ủng hộ này đã trải qua một sự biến đổi: không còn đơn thuần là “đặt cược phi tập trung”, mà là các công cụ tập hợp thông tin và hỗ trợ quyết định tinh vi.

Andy Hall của a16z, giảng viên kinh tế chính trị tại Stanford, cho biết rằng các thị trường dự đoán đã vượt qua ngưỡng khả thi chính thống. Trong năm 2026, với sự tích hợp sâu hơn giữa tiền điện tử và trí tuệ nhân tạo, các thị trường này sẽ mở rộng về quy mô, phạm vi địa lý và độ phức tạp. Tuy nhiên, sự mở rộng này đi kèm chi phí: tần suất giao dịch cao hơn, phản hồi thông tin nhanh hơn và các cấu trúc tham gia tự động tạo ra những phức tạp mới, trong đó có thách thức đánh giá kết quả một cách công bằng mà không gây tranh cãi.

Will Owens của Galaxy Research ước lượng: khối lượng hàng tuần của Polymarket sẽ liên tục vượt 1,5 tỷ đô la vào năm 2026. Dự báo này dựa trên nền tảng vững chắc: các thị trường dự đoán đã là một trong những lĩnh vực crypto năng động nhất, và khối lượng hàng tuần của Polymarket đã gần đạt 1 tỷ đô la. Ba động lực thúc đẩy sự tăng trưởng này gồm: hiệu quả vốn sâu hơn, dòng lệnh do AI điều hướng làm tăng đáng kể tần suất giao dịch, và khả năng phân phối của Polymarket cải thiện, thúc đẩy dòng vốn chảy vào nhanh hơn.

Ryan Rasmussen của Bitwise dự đoán một kịch bản còn tham vọng hơn: lãi mở của Polymarket sẽ vượt mức cao nhất trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ 2024. Việc mở rộng cho người dùng Mỹ đã tạo ra làn sóng lớn các nhà tham gia mới, khoảng 2 tỷ đô la vốn mới đã đổ vào, và các loại thị trường đã mở rộng ra ngoài chính trị sang kinh tế, thể thao và văn hóa đại chúng.

Tomasz Tunguz ước lượng rằng tỷ lệ chấp nhận thị trường dự đoán tại Mỹ sẽ từ 5% hiện tại lên 35% vào năm 2026. So sánh, tỷ lệ chấp nhận cờ bạc tại Mỹ khoảng 56%, cho thấy thị trường dự đoán đang tiến hóa từ công cụ tài chính niche thành sản phẩm chính thống giải trí và tiêu dùng thông tin.

Tuy nhiên, Galaxy cảnh báo một cách nghiêm trọng: các cuộc điều tra liên bang về các thị trường dự đoán có thể xuất hiện trong năm. Khi các cơ quan quản lý Mỹ cấp phép các thị trường dự đoán on-chain, khối lượng và lãi mở tăng nhanh, trong đó có các sự kiện gây tranh cãi, bao gồm cả nội gián lợi dụng thông tin không công khai hoặc thao túng các sự kiện thể thao. Vì các thị trường dự đoán cho phép tham gia giả danh thay vì KYC chặt chẽ, các động cơ lợi dụng thông tin nội bộ sẽ gia tăng. Galaxy cho rằng các trigger cho các cuộc kiểm tra liên bang trong tương lai sẽ xuất phát trực tiếp từ các biến động giá đáng ngờ trong các thị trường dự đoán on-chain chứ không phải từ các bất thường trong hệ thống chơi game có quy định.

Privacy coin: sự nổi lên của một nhu cầu có cấu trúc

Với khối lượng vốn, dữ liệu và quyết định tự động ngày càng di chuyển trên chuỗi, việc phơi bày minh bạch trở thành một chi phí không thể chấp nhận. Xu hướng này đã thể hiện rõ trong năm 2025, khi ngành công nghiệp quyền riêng tư ghi nhận mức tăng trưởng vượt cả bitcoin và các tài sản crypto chính. Sự đồng thuận rộng rãi giữa các tổ chức, nhà nghiên cứu và nhà vận hành dự đoán ngành quyền riêng tư sẽ mở rộng mạnh mẽ trong năm 2026.

Christopher Rosa của Galaxy Research dự đoán tác động lớn: tổng vốn hóa của các privacy coin sẽ đạt 100 tỷ đô la vào cuối 2026. Trong quý cuối của 2025, các privacy coin thu hút sự chú ý đáng kể; khi nhà đầu tư gửi tiền on-chain, quyền riêng tư trở thành ưu tiên hàng đầu. Trong ba privacy coin chính, Zcash tăng trưởng 800% trong cùng quý, Railgun tăng 204% và Monero tăng 53%.

Rosa nhấn mạnh một bối cảnh lịch sử quan trọng: các nhà phát triển bitcoin đầu tiên, bao gồm Satoshi Nakamoto, đã khám phá các công nghệ quyền riêng tư. Ngay trong các tranh luận ban đầu về thiết kế của bitcoin, đã có ý tưởng làm cho các giao dịch trở nên kín đáo hơn hoặc hoàn toàn che khuất. Tuy nhiên, thời điểm đó, các công nghệ zero-knowledge proof có thể sử dụng và triển khai còn xa mới trưởng thành về mặt kỹ thuật. Ngày nay, tình hình đã thay đổi. Với zero-knowledge proof trở thành khả thi về mặt kỹ thuật và giá trị on-chain tăng mạnh, ngày càng nhiều người dùng, đặc biệt là các tổ chức, đang xem xét nghiêm túc một vấn đề từng được coi là hiển nhiên: chúng ta có thực sự sẵn sàng để mọi số dư tài sản crypto, lộ trình giao dịch và cấu trúc quỹ của mình mãi mãi công khai không?

Adeniyi Abiodun, đồng sáng lập Mysten Labs, bổ sung lý luận này từ một góc nhìn khác: vấn đề căn bản nằm ở dữ liệu. Mỗi mô hình, mỗi đại lý, mỗi hệ thống tự động đều dựa trên dữ liệu. Nhưng hiện tại, phần lớn các kênh dữ liệu—cả đầu vào lẫn đầu ra—vẫn còn mờ nhạt, biến đổi và không thể kiểm tra. Đối với các ứng dụng tiêu dùng, điều này có thể chấp nhận được, nhưng trong các lĩnh vực như tài chính hoặc y tế, đây là một trở ngại gần như không thể vượt qua. Khi các hệ thống đại lý bắt đầu tự điều hướng, giao dịch và quyết định độc lập, vấn đề này càng trở nên trầm trọng hơn.

Abiodun đề xuất khái niệm “secrets-as-a-service”: hạ tầng dữ liệu truy cập lập trình được tích hợp các quy tắc truy cập có thể thực thi, cơ chế mã hóa phía khách hàng và hệ thống quản lý chìa khóa phi tập trung, xác định ai có thể giải mã dữ liệu nào, dưới điều kiện nào và trong thời gian bao lâu. Tất cả các quy tắc này phải hoạt động trên chuỗi, không dựa vào các quy trình nội bộ. Kết hợp các hệ thống dữ liệu có thể xác minh, quyền riêng tư có thể trở thành một phần của hạ tầng công cộng của Internet.