Các cược chính trị tăng cao khi cuộc điều tra về Powell đối đầu với chiến thuật của DOJ thời Trump trong việc cải tổ Fed

Căng thẳng chính trị và pháp lý gia tăng xung quanh cuộc điều tra của Powell đang va chạm với những mối quan tâm lâu dài về độc lập của ngân hàng trung ương và tính toàn vẹn của các tổ chức Mỹ.

Powell lên án cuộc điều tra hình sự như một áp lực chính trị đối với Fed

Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Jerome Powell đã chỉ trích gay gắt chính quyền Trump sau khi Bộ Tư pháp gửi lệnh triệu tập đại bồi thẩm đoàn vào thứ Sáu, nhằm vào lời khai của ông vào tháng 6 năm 2025 về việc cải tạo nhiều năm các tòa nhà trụ sở của Fed.

“Nguy cơ bị truy tố hình sự là hậu quả của việc Cục Dự trữ Liên bang đặt lãi suất dựa trên đánh giá tốt nhất của chúng tôi về những gì sẽ phục vụ lợi ích công chúng, thay vì theo sở thích của Tổng thống,” Powell nói, xem hành động này như một sự trả đũa cho các quyết định về lãi suất của Fed.

Ông cảnh báo rằng chính sách tiền tệ có nguy cơ bị “định hướng bởi áp lực chính trị hoặc đe dọa” thay vì dựa trên bằng chứng kinh tế. Hơn nữa, Powell mô tả cuộc điều tra hình sự như một thách thức trực tiếp đối với sự độc lập lịch sử của Fed trong thời điểm chính trị phân cực gay gắt.

Chi tiết về lệnh triệu tập của DOJ và việc cải tạo trụ sở Fed

Cuộc điều tra hình sự, được chấp thuận vào tháng 11 bởi Công tố viên Jeanine Pirro, tập trung vào việc liệu Powell có lừa Quốc hội về phạm vi và chi phí của dự án cải tạo trụ sở trị giá 2,5 tỷ đô la hay không. Tuy nhiên, ngân hàng trung ương khẳng định các tiết lộ của mình là chính xác.

The New York Times đưa tin rằng các công tố viên đã liên hệ với nhân viên của Powell nhiều lần, yêu cầu các tài liệu liên quan đến các cuộc cải tạo bắt đầu từ năm 2022 và hiện ước tính vượt ngân sách $700 triệu đô la. Những liên hệ này cho thấy lệnh triệu tập của DOJ đối với Powell đã mở rộng thành một cuộc xem xét toàn diện các hồ sơ dự án nội bộ.

Như đã báo cáo trước đó, cựu Tổng thống Trump tuyên bố ông “không biết gì” về cuộc điều tra nhưng đã lợi dụng thời điểm này để công kích hiệu suất của Powell. Tuy nhiên, ông đã lâu nay chỉ trích Fed về chính sách lãi suất.

“Tôi không biết gì về chuyện đó, nhưng ông ấy chắc chắn không giỏi trong việc điều hành Fed, và cũng không giỏi trong việc xây dựng tòa nhà,” Trump nói. Ông cũng phủ nhận rằng các lệnh triệu tập liên quan đến quyết định lãi suất, khẳng định, “Tôi thậm chí còn không nghĩ đến việc làm như vậy.”

Powell trực tiếp đề cập đến tranh cãi về cải tạo trong lời khai tháng Sáu của mình, từ chối các mô tả trong các đề xuất thiết kế trước đó. “Không có phòng ăn VIP; không có đá cẩm thạch mới,” ông nói với các nhà lập pháp. “Chúng tôi đã tháo bỏ đá cẩm thạch cũ, và chúng tôi đang lắp lại.” Sau đó, Fed đã công bố tài liệu xác nhận lời kể của ông, trích dẫn các chi phí tăng do ô nhiễm amiăng, vấn đề đất đai và lạm phát vật liệu.

Phản ứng của Quốc hội và mối đe dọa đối với đề cử của Trump vào Fed

Phản ứng của Quốc hội đối với các diễn biến của cuộc điều tra diễn ra nhanh chóng và bất thường theo hướng đồng thuận giữa các đảng. Các nhà lập pháp từ cả hai đảng cáo buộc chính quyền Trump xâm phạm vào quyền tự chủ của Fed và biến Bộ Tư pháp thành công cụ chính trị.

Thượng nghị sĩ Thom Tillis, một thành viên đảng Cộng hòa và ủy viên Ủy ban Ngân hàng Thượng viện, hứa sẽ chặn tất cả các đề cử của Trump vào Fed cho đến khi cuộc điều tra kết thúc. “Nếu còn bất kỳ nghi ngờ nào về việc các cố vấn trong chính quyền Trump đang tích cực thúc đẩy kết thúc sự độc lập của Fed, thì giờ đây không còn nữa,” Tillis nói.

Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren, người đứng đầu phe Dân chủ trong ủy ban, cũng cáo buộc Trump “lợi dụng quyền hạn của Bộ Tư pháp như một nhà độc tài wannabe để Fed phục vụ lợi ích của ông, cùng với các bạn tỷ phú của ông.” Hơn nữa, bà kêu gọi Thượng viện ngừng xem xét tất cả các quan chức Fed do Trump bổ nhiệm, bao gồm cả vị trí trống sắp tới của chủ tịch.

Thời hạn nhiệm kỳ của Powell với tư cách chủ tịch kết thúc vào tháng Năm, trong khi vị trí của ông trong Hội đồng Thống đốc của Fed kéo dài đến tháng 1 năm 2028. Lịch trình này làm phức tạp cuộc tranh luận về sự độc lập của Fed bằng cách liên kết áp lực pháp lý, thay đổi nhân sự và kỳ vọng chính sách thành một câu chuyện biến động.

Trump tuần trước nói với The New York Times rằng ông đã quyết định người thay thế Powell, với Giám đốc Hội đồng Kinh tế Quốc gia Kevin Hassett nổi lên như ứng viên hàng đầu. Hassett trước đó đã tiết lộ sở hữu $1 triệu đô la cổ phiếu COIN và từng phục vụ trong hội đồng tư vấn quy định của Coinbase, làm nổi bật mối liên hệ của chính quyền với lĩnh vực tiền điện tử.

Thị trường và nhà đầu tư cân nhắc các mối đe dọa đối với sự tự chủ của Fed

Thị trường tài chính phản ứng tiêu cực khi cuộc điều tra Powell leo thang và áp lực pháp lý đối với ngân hàng trung ương gia tăng. Đồng đô la giảm giá rộng rãi, hợp đồng tương lai chứng khoán Mỹ giảm, và hợp đồng tương lai trái phiếu kho bạc tăng mạnh khi các nhà đầu tư đánh giá lại rủi ro đối với sự tự chủ của ngân hàng trung ương.

“Bằng cách cố gắng ảnh hưởng đến ngân hàng trung ương thông qua các mối đe dọa pháp lý quyết liệt chống lại các quan chức cá nhân, chính quyền có thể đẩy lạm phát kỳ vọng lên cao hơn, làm suy yếu vai trò trú ẩn an toàn của đồng đô la, và gây ra sự tăng mạnh trong lợi suất trái phiếu dài hạn,” Karl Schamotta, chiến lược gia thị trường trưởng tại Corpay ở Toronto, nói. Những bình luận của ông phản ánh sự lo ngại ngày càng tăng của các nhà đầu tư toàn cầu.

Christopher Hodge, nhà kinh tế trưởng tại Natixis, cũng cảnh báo rằng áp lực chính trị kéo dài có thể cuối cùng gây ra phản ứng tiêu cực của thị trường. “Thị trường đã bỏ qua rất nhiều ồn ào xung quanh Fed và sự độc lập của Fed và tôi nghĩ có khả năng sẽ làm lại điều đó, nhưng đến một lúc nào đó mọi thứ sẽ đổ vỡ,” Hodge nói. Tuy nhiên, ông lưu ý rằng thị trường đã từng giảm giá các cuộc đối đầu chính trị ngắn hạn trong quá khứ.

Vụ án hình sự phù hợp với mô hình đối đầu của thời Trump với các quyết định của Fed và việc nhắm vào tổ chức này bằng các cáo buộc. Tuần trước, Nhà Trắng công bố thành lập một bộ phận mới của Bộ Tư pháp để thực thi các vụ án gian lận, mặc dù các vụ án hình sự trước đó chống lại các mục tiêu của Trump đã bị bác bỏ do vi phạm quy trình tố tụng. Lịch sử này làm sâu sắc thêm lo ngại rằng các công cụ thực thi pháp luật có thể bị sử dụng để ảnh hưởng đến chính sách tiền tệ.

Powell giữ vững lập trường khi áp lực pháp lý và chính trị gia tăng

Giữa cuộc điều tra ngày càng mở rộng về Jerome Powell, chủ tịch đã giữ thái độ kiên quyết, nhấn mạnh nhiệm vụ duy trì cách tiếp cận dựa trên dữ liệu trong việc xác định lãi suất bất chấp rủi ro pháp lý và các cuộc tấn công chính trị.

“Phục vụ công chúng đôi khi đòi hỏi phải đứng vững trước các mối đe dọa,” Powell nói. “Tôi sẽ tiếp tục làm công việc mà Thượng viện đã xác nhận tôi làm, với chính trực và cam kết phục vụ người dân Mỹ.” Hơn nữa, các bình luận của ông cho thấy Fed dự định bảo vệ sự độc lập của mình ngay cả khi quá trình pháp lý diễn ra.

Tóm lại, cuộc đối đầu giữa Nhà Trắng, Bộ Tư pháp và Ngân hàng Trung ương về lệnh triệu tập, chi phí cải tạo và quyền chính sách đã trở thành một thử thách mang tính chất cao về khả năng thích nghi của tổ chức. Cách các tòa án, thị trường và các nhà lập pháp phản ứng với cuộc đối đầu này sẽ định hình kỳ vọng về chính sách tiền tệ của Mỹ, rủi ro chính trị và niềm tin của nhà đầu tư trong nhiều năm tới, vượt xa năm 2025.