Các tổ chức đầu tư vào tiền điện tử đón chào một chương mới: Ý nghĩa sâu sắc của đơn xin ETF Bittensor của Grayscale

Tháng 3 năm 2025, một tín hiệu đủ để thay đổi cục diện đầu tư tiền điện tử đang vang vọng trên thị trường tài chính. Grayscale Investments đã nộp đơn đăng ký Form S-1 với Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Hoa Kỳ (SEC), chính thức bắt đầu quá trình chuyển đổi Bittensor Trust thành quỹ ETF giao ngay (ETF). Đây không chỉ là một nâng cấp sản phẩm về mặt kỹ thuật, mà còn là một nút mốc quan trọng trong việc kết hợp công nghệ AI phi tập trung với thị trường tài chính truyền thống.

Tại sao đơn xin ETF Bittensor lại quan trọng như vậy?

Để hiểu giá trị của đơn xin này, trước tiên cần nhận thức về điểm đặc biệt của mạng lưới Bittensor. Bittensor là một giao thức mã nguồn mở xây dựng một thị trường học máy phi tập trung toàn cầu. Trong mạng lưới này, các nhà phát triển và nhà nghiên cứu AI đóng góp mô hình học máy và sức mạnh tính toán, và dựa trên chất lượng đóng góp của họ cho mạng lưới, họ nhận phần thưởng bằng token gốc TAO. Các thợ đào (Miners) trong mạng chịu trách nhiệm huấn luyện mô hình, còn các xác thực viên (Validators) đánh giá kết quả đầu ra, tạo thành một hệ sinh thái tự thúc đẩy dựa trên cơ chế khuyến khích tự duy trì.

Tính đến tháng 1 năm 2026, hiệu suất thị trường của TAO đáng chú ý — giá hiện tại là 280.00 đô la, vốn hóa lưu hành đạt 2.69 tỷ đô la, khối lượng giao dịch trong 24 giờ là 3.84 triệu đô la. Những số liệu này phản ánh sự công nhận ngày càng tăng của thị trường đối với khái niệm AI phi tập trung.

ETF giao ngay sẽ thay đổi cách đầu tư vào tiền điện tử như thế nào

Hiện tại, nhà đầu tư muốn sở hữu token TAO phải mở tài khoản trên các sàn giao dịch tiền điện tử, học cách quản lý khoá riêng (private key) và thực hiện các thao tác phức tạp khác. Trong khi đó, ETF giao ngay sẽ đơn giản hóa toàn bộ quá trình này. Khi được phê duyệt, ETF TAO giao ngay sẽ niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán New York hoặc NASDAQ, nhà đầu tư có thể dễ dàng mua bán cổ phần qua các tài khoản môi giới truyền thống, giống như giao dịch cổ phiếu.

Cấu trúc này mang lại nhiều lợi thế so với mô hình tín thác hiện tại:

• Tiếp cận dễ dàng hơn nhiều: Nhà đầu tư bán lẻ không cần phải hiểu biết về tiền điện tử
• Chi phí có thể giảm xuống: Cấu trúc ETF thường cạnh tranh hơn so với các quỹ tín thác tư nhân
• Thanh khoản tăng cao: Cơ chế mua bán hàng ngày của các nhà tham gia ủy quyền đảm bảo độ sâu của thị trường
• Dòng vốn từ các tổ chức tài chính chảy vào dự kiến sẽ lớn hơn nhiều

Chiến lược và tiền lệ quản lý của Grayscale

Động thái này của Grayscale không phải là ngẫu nhiên. Năm 2023, Tòa án phúc thẩm Hoa Kỳ đã đưa ra phán quyết mang tính bước ngoặt, xác nhận rằng SEC đã chấp thuận hợp đồng tương lai Bitcoin ETF nhưng từ chối ETF Bitcoin giao ngay là hành vi “tuỳ tiện và tùy ý”. Phán quyết này đã mở đường cho việc phê duyệt ETF Bitcoin giao ngay dày đặc vào tháng 1 năm 2024. Sau đó, SEC cũng đã chấp thuận ETF Ethereum giao ngay vào năm 2024, mở rộng danh mục các sản phẩm đầu tư tiền điện tử đến tài sản có vốn hóa lớn thứ hai.

Hiện nay, đơn xin ETF Bittensor chính là một phần mở rộng thử nghiệm giới hạn của quá trình này — nó yêu cầu cơ quan quản lý đánh giá một loại tài sản khác biệt: không phải tiền kỹ thuật số, không phải nền tảng hợp đồng thông minh, mà là token quản trị của một mạng AI phi tập trung.

Các rào cản chính trong quá trình xét duyệt của SEC và dự kiến thời gian

Quy trình phê duyệt gồm hai giai đoạn. Đầu tiên, SEC cần xem xét và tuyên bố hiệu lực của Form S-1; sau đó, sàn niêm yết (như NYSE Arca) cũng phải nộp và được phê duyệt đơn xin thay đổi quy tắc (đơn 19b-4). Đây chính là quy trình hai bước mà ETF Bitcoin đã trải qua vào đầu năm 2024.

Cơ quan quản lý sẽ tập trung đánh giá sâu vào:

• Mức độ trưởng thành của cấu trúc thị trường Bittensor: So với lịch sử hơn 15 năm của Bitcoin, mạng lưới này còn khá mới
• Giải pháp lưu ký: Việc lưu ký token AI của mạng lưới ở cấp độ tổ chức vẫn cần được chứng minh trong các ứng dụng quy mô lớn
• Đánh giá rủi ro thao túng: Các tài sản mới có quy mô vốn nhỏ hơn về thanh khoản và vốn hóa thường đối mặt với yêu cầu quản lý cao hơn

Mặc dù thời gian chính xác chưa thể dự đoán, toàn bộ quy trình dự kiến sẽ mất từ vài tháng đến hơn một năm.

Phản ứng dây chuyền trong hệ sinh thái đầu tư tiền điện tử

Nếu ETF Bittensor cuối cùng được phê duyệt, tác động của nó sẽ vượt xa một sản phẩm đơn lẻ. Điều này sẽ gửi đi một tín hiệu rõ ràng tới thị trường: công cụ ETF không còn giới hạn ở các tài sản lớn, đã trưởng thành nhất trong lĩnh vực tiền điện tử. Các đơn xin ETF trong các lĩnh vực khác như tài chính phi tập trung (DeFi), token hóa tài sản thực (RWA), token game và các lĩnh vực niche khác cũng sẽ đón nhận cơ hội mới.

Đối với các nhà đầu tư tổ chức, Bittensor đại diện cho một cách tiếp cận trực tiếp vào chủ đề mới nổi về sự kết hợp giữa AI và blockchain. Với sự bùng nổ của ngành AI, khả năng đầu tư vào các dự án AI phi tập trung dựa trên tiền điện tử theo cách quen thuộc, có sự giám sát, sẽ trở thành một lựa chọn mới trong phân bổ tài sản.

Tại sao đầu tư vào tiền điện tử cần những công cụ như vậy

Các nhà đầu tư truyền thống lâu nay bị loại khỏi lĩnh vực tài sản số, không phải vì họ không quan tâm, mà vì độ phức tạp của nó. Sự xuất hiện của ETF giao ngay đã thay đổi cục diện này. Trước hết, nó loại bỏ rào cản kỹ thuật — không cần quản lý khoá riêng hay học cách sử dụng ví. Thứ hai, nó cung cấp khung pháp lý quen thuộc — nhà đầu tư có thể giao dịch trong môi trường được bảo vệ. Thứ ba, nó nâng cao hiệu quả khám phá giá — dòng thanh khoản lớn giúp định giá thị trường chính xác hơn.

Đối với những người đã đầu tư trong lĩnh vực tiền điện tử, ETF cung cấp một lựa chọn bổ sung — có thể giữ cổ phần trong các tài khoản hưu trí hoặc tài khoản hạn chế, điều này không thể thực hiện trên các sàn giao dịch truyền thống.

Các câu hỏi thường gặp

Q: Việc nộp Form S-1 có nghĩa là ETF đã được phê duyệt chưa?
A: Không. Đây chỉ là bước đầu tiên. SEC cần xem xét và tuyên bố hiệu lực, sau đó sàn niêm yết cũng phải phê duyệt thay đổi quy tắc. Toàn bộ quy trình có thể mất vài tháng hoặc lâu hơn, không có đảm bảo cuối cùng sẽ được chấp thuận.

Q: Mua TAO trực tiếp trên sàn giao dịch tiền điện tử khác với mua ETF như thế nào?
A: Mua trên sàn yêu cầu quản lý khoá riêng và ví, còn ETF thì giao dịch trên sàn chứng khoán truyền thống qua tài khoản môi giới tiêu chuẩn, an toàn và tiện lợi hơn, phù hợp với nhiều tài khoản hạn chế hơn.

Q: Tại sao Grayscale lại thúc đẩy đơn xin Bittensor ngay sau khi thành công với ETF Bitcoin?
A: Grayscale đang cố gắng xây dựng một danh mục sản phẩm đầu tư toàn diện về tiền điện tử và tài sản số. Sự kết hợp AI và blockchain được xem là chủ đề tăng trưởng trong vòng mười năm tới, và Bittensor là dự án tiêu biểu của lĩnh vực này, trở thành lựa chọn tự nhiên cho chiến lược mở rộng của họ.

Q: TAO trong mạng lưới Bittensor có giá trị thực tiễn gì?
A: TAO dùng để thanh toán phí dịch vụ AI, staking bảo mật mạng, bỏ phiếu quản trị, và thưởng cho các người đóng góp sức mạnh tính toán. Khác với các tài sản chỉ để đầu cơ, TAO liên kết trực tiếp với các hoạt động kinh tế thực trong mạng lưới.

Kết luận

Đơn xin ETF Bittensor của Grayscale thể hiện bước tiến quan trọng trong việc đưa đầu tư tiền điện tử vào hướng tổ chức và trưởng thành hơn. Dù kết quả cuối cùng ra sao, đơn xin này đã nâng cao chủ đề AI phi tập trung và đầu tư tiền điện tử lên một cấp độ mới, thách thức các khung quản lý hiện tại, đồng thời mở ra kênh tiềm năng cho các quỹ truyền thống tham gia vào các mạng lưới sáng tạo dựa trên nguyên tắc blockchain. Trong thời đại hội tụ của AI và blockchain, các công cụ tài chính sáng tạo như vậy sẽ dần trở thành phần thường trong danh mục đầu tư chính thống.