Bình ổn biến động: Wall Street đã tận dụng biến động mạnh của thị trường như thế nào để chuẩn bị cho thưởng cuối năm

Từ sau khi ETF giao ngay được phê duyệt vào năm 2024, Bitcoin từng được xem là bước vào “thời kỳ thuần hóa” — dòng chảy của các nhà đầu tư tổ chức dường như khiến “tài sản hoang dã” này trở nên ngoan ngoãn hơn. Nhưng hiệu suất thị trường trong hai tháng qua đã phá vỡ giả thuyết này.

“Ngủ yên” và “Thức tỉnh” của chỉ số biến động

Dựa trên dữ liệu lịch sử năm năm qua, tỷ lệ biến động ngụ ý (IV) của Bitcoin đã đạt đỉnh tại nhiều thời điểm quan trọng: Tháng 5 năm 2021, sự kiện đào coin dẫn đến mức cao lịch sử 156%; sự sụp đổ Luna/UST (tháng 5 năm 2022) đẩy lên 114%; và vụ FTX sụp đổ (tháng 11 năm 2022) là lần biến động lớn gần đây nhất kích hoạt các đợt dao động mạnh. Tuy nhiên, kể từ sau sự kiện FTX, tỷ lệ biến động của Bitcoin rơi vào trạng thái “ngủ yên”, đôi khi không thể vượt qua mức 80%. Ngay cả trong đợt dòng vốn ETF đổ vào tháng 3 năm 2024, chỉ số này cũng chỉ gần mức giới hạn đó.

Sự “yên bình” này phản ánh một sự thay đổi căn bản trong cấu trúc thị trường. Kể từ khi ETF giao ngay đi vào hoạt động, dòng vốn tổ chức dường như trở thành yếu tố quyết định định giá, hiện tượng tỷ lệ biến động và giá giao ngay bị tách rời nhau xuất hiện khắp nơi. Nhưng tình hình này đang dần đảo chiều.

Tín hiệu mới từ biến động thị trường

Đầu năm 2026, chỉ số tỷ lệ biến động ngụ ý của Bitcoin lần đầu tiên trong năm tăng rõ rệt. Theo dữ liệu mới nhất, giá BTC hiện quanh mức $90.56K, trong khi thị trường quyền chọn lại phát ra tín hiệu khác biệt so với xu hướng giá — ngay cả khi giá giao ngay giảm, tỷ lệ biến động ngụ ý vẫn tiếp tục tăng cao, điều này cực kỳ hiếm trong thời kỳ hậu ETF.

Hiện tượng “giá giảm nhưng biến động tăng” này báo hiệu một bước ngoặt sắp xảy ra. Thị trường dường như đang tái hiện đợt Gamma Squeeze nổi tiếng đầu năm 2021: khi đó, Bitcoin tăng từ $20,000 lên $40,000, độ lệch giá mua (call skew) của thị trường quyền chọn thậm chí vượt quá +50%, gây ra làn sóng đóng vị thế quyền chọn dữ dội, cuối cùng đẩy giá lên mức cao mới.

Chiến lược “Tiệc cuối năm” của Phố Wall

Thông qua dữ liệu vị thế quyền chọn trên nền tảng Deribit, một bức tranh rõ nét hiện ra: tính đến cuối tháng 11, trong số năm hợp đồng quyền chọn chưa đáo hạn lớn nhất, các quyền chọn mua đáo hạn ngày 26 tháng 12 chiếm ưu thế tuyệt đối. Trong đó:

• Quyền chọn mua $140,000: giá trị danh nghĩa 95 tỷ USD
• Quyền chọn mua $200,000: giá trị danh nghĩa 72 tỷ USD
• Quyền chọn mua $125,000: giá trị danh nghĩa 62 tỷ USD

Những quyền chọn mua này, đều ở mức Out-of-The-Money (vượt xa giá trị hiện tại), phản ánh sự đặt cược hệ thống của các tổ chức vào khả năng biến động mạnh trong cuối năm.

Động lực thực sự của “máy móc” biến động

Điều đáng suy nghĩ hơn nữa là tất cả những điều này không phải là ngẫu nhiên. Dữ liệu lịch sử cho thấy, cấu trúc tỷ lệ biến động ngụ ý hai năm hiện tại rất giống với giai đoạn từ tháng 2 đến tháng 3 năm 2024 — chính là thời điểm Bitcoin có đợt tăng giá nhanh nhờ dòng vốn ETF.

Điểm khác biệt then chốt là: Ngày nay, Phố Wall không chỉ cần dòng vốn ETF thúc đẩy, mà còn cần chính biến động thị trường. Trong động lực tối đa hóa thưởng cuối năm, các nhà giao dịch xu hướng, quỹ phòng hộ và nhà tạo lập thị trường quyền chọn đều tìm kiếm lợi nhuận từ biến động. Khi biến động tăng trở lại, cửa sổ lợi nhuận của họ mở ra.

Ba khả năng phía trước

Thị trường hiện đối mặt với ba ngã rẽ:

Tình huống 1: Nếu giá giao ngay tiếp tục giảm, nhưng tỷ lệ biến động ngụ ý vẫn duy trì ở mức cao hoặc còn tăng, điều này sẽ ám chỉ một đợt phục hồi sâu đang hình thành. Trong môi trường “quyền chọn dính” này, bên mua vẫn còn thế chủ động.

Tình huống 2: Nếu áp lực bán tiếp tục và tỷ lệ biến động đứng yên hoặc giảm, khả năng thoát khỏi thị trường gấu sẽ bị thu hẹp đáng kể, đặc biệt nếu áp lực bán cấu trúc kích hoạt phản ứng dây chuyền tiêu cực. Lúc này, thị trường không còn tìm kiếm điểm bật lên mà đang dần xác lập xu hướng giảm.

Tình huống 3: Tỷ lệ biến động tiếp tục tăng, giá giao ngay phá vỡ các mức kháng cự quan trọng, tạo ra sự liên kết tăng giá giữa quyền chọn và giá giao ngay, cuối cùng dẫn đến một đợt Gamma Squeeze mới.

Những tuần tới sẽ cực kỳ quan trọng đối với xu hướng của thị trường Bitcoin. Và những nhà đầu tư hiểu rõ bản chất của biến động sẽ nắm giữ chìa khóa để giải mã trò chơi này.