Khi Thanh Khoản Cạn Kiệt: Tại Sao Bitcoin Chậm Hơn Kim Loại Quý và Cổ Phiếu

Khi năm cũ sắp khép lại, Bitcoin đối mặt với một câu đố về sự phân kỳ. Trong khi vàng, bạc và các thị trường chứng khoán Mỹ—bao gồm S&P 500, NASDAQ và DOW—đã leo lên mức cao mới hoặc gần mức đỉnh lịch sử, hiệu suất của Bitcoin trong quý 4 lại kể một câu chuyện khác. Đồng tiền điện tử hàng đầu đang giao dịch quanh mức $90.56K và đã mất khoảng 28% so với đỉnh tháng 10, đánh dấu quý 4 yếu nhất trong bảy năm.

Sự đối lập này thật rõ ràng. Tổng vốn hóa thị trường crypto đã co lại còn khoảng $1.81 nghìn tỷ sau khi mất hơn $700 tỷ đô la giá trị kể từ tháng 10. Tuy nhiên, các nơi trú ẩn an toàn truyền thống và các tài sản rủi ro vẫn tiếp tục đà tăng của mình. Nhiều nhà tham gia thị trường đã đưa ra các giải thích cạnh tranh cho sự phân kỳ này, mỗi người đều chỉ ra các cơ chế thị trường khác nhau đang diễn ra.

Thuyết Thanh Khoản: Giải thích về Động lực Rủi Ro Thoát Ra

Một lời giải thích được bàn luận rộng rãi tập trung vào cấu trúc thị trường hơn là tâm lý. Theo các nhà phân tích cấu trúc thị trường, hiệu suất kém của Bitcoin phản ánh các động thái phân bổ vốn sâu hơn. Khi thanh khoản toàn thị trường thắt chặt, một thứ tự ưu tiên rõ ràng xuất hiện: các tài sản trú ẩn an toàn như trái phiếu chính phủ và kim loại quý thu hút vốn đầu tiên. Cổ phiếu theo sau do các quỹ vốn lớn và thanh khoản tổ chức. Mặc dù Bitcoin ngày càng được chấp nhận rộng rãi, nó vẫn nằm ở vị trí là một tài sản có độ rủi ro cao, dễ bị giảm đòn bẩy nhanh trong các giai đoạn rủi ro thoát ra.

Khung lý thuyết này giải thích sự sụt giảm rõ rệt về nhu cầu trên chuỗi. Dữ liệu CryptoQuant cho thấy rằng nhu cầu của Bitcoin gần đây đã chuyển sang tiêu cực—một tín hiệu cho thấy các nhà mua mới không tham gia hỗ trợ giá ở mức hiện tại. Chỉ số SOPR của các nhà nắm giữ ngắn hạn củng cố bức tranh này: nhiều nhà đầu tư ngắn hạn đang thanh lý vị thế gần hòa vốn hoặc lỗ, tạo ra áp lực bán hàng liên tục mỗi khi giá cố gắng phục hồi.

Cấu trúc Thị trường và Hy vọng về Quy định

Không phải tất cả các nhà phân tích đều nhìn nhận vấn đề này qua lăng kính kỹ thuật thuần túy. Ash Crypto đã chỉ ra dự luật cấu trúc thị trường crypto của Mỹ dự kiến sẽ được thông qua vào tháng 1 năm 2026. Nhà phân tích cho rằng các khung pháp lý được mã hóa có thể giảm đáng kể các hoạt động giao dịch thao túng và áp lực định giá nhân tạo. Với các quy tắc rõ ràng hơn, các chiến lược gia crypto dự đoán Bitcoin có thể phù hợp hơn với đà tăng của cổ phiếu, thậm chí có thể vượt trên mức $110,000.

Câu chuyện quy định này gợi ý rằng sự yếu đuối hiện tại có thể chỉ là tạm thời—một chức năng của việc chưa rõ ràng về quy định hơn là yếu tố cơ bản yếu kém. Khi các khung pháp lý được thiết lập, phân bổ vốn cho các tài sản kỹ thuật số có thể trở lại bình thường cùng với các thị trường truyền thống.

Giảm Đòn Bẩy Cuối Năm và Cơ Chế Vĩnh Cửu

Áp lực ngay lập tức, tuy nhiên, bắt nguồn từ các yếu tố cơ học vào cuối quý. QCP Capital đã nhấn mạnh rằng thanh khoản mỏng trước mùa Giáng sinh kết hợp với việc giảm đòn bẩy cuối năm của các tổ chức đã khiến BTC bị thu hẹp trong phạm vi giao dịch hẹp. Lượng mở hợp đồng vĩnh viễn của Bitcoin đã giảm khoảng $3 tỷ đô la, trong khi lượng mở hợp đồng vĩnh viễn của Ethereum giảm khoảng $2 tỷ đô la—những tín hiệu rõ ràng về việc giảm vị thế trong hệ sinh thái có đòn bẩy.

Thêm vào đó, việc thu hoạch lỗ thuế làm tăng độ biến động hướng tới năm 2026. Các nhà đầu tư bán các vị thế thua lỗ để bù đắp lợi nhuận vốn, một hiện tượng theo mùa làm tăng hoạt động bán ra. Phân tích của QCP cho thấy giá có thể vẫn bị kìm nén trong suốt kỳ nghỉ lễ, và khả năng tăng trưởng thực sự có thể đến vào năm mới khi quá trình giảm đòn bẩy hoàn tất.

Các Câu Chuyện Đối Lập về Áp Lực Thị Trường

Các nhà quan sát thị trường vẫn còn chia rẽ về nguyên nhân. Một số cho rằng có sự thao túng phối hợp, xem sự phân kỳ này như bằng chứng của việc thao túng thị trường. Những người khác nhấn mạnh rằng hành vi của Bitcoin phù hợp chính xác với cách các tài sản có độ biến động cao phản ứng trong thời kỳ khan hiếm vốn—bán tháo mạnh hơn, phục hồi chậm hơn, và vẫn phụ thuộc vào các thay đổi tâm lý rủi ro.

Thực tế có thể bao gồm cả hai cơ chế này. Thanh khoản mỏng là có thể đo lường được; vị thế của các nhà bán lẻ và tổ chức có thể được xác định qua dữ liệu hợp đồng vĩnh viễn. Việc các yếu tố khác thúc đẩy sự giảm giá thêm hay không vẫn còn khó để chứng minh một cách chắc chắn.

Đối với các nhà giao dịch và nhà đầu tư theo dõi Bitcoin, bức tranh kỹ thuật rõ ràng: cấu trúc cầu giảm đã bị phá vỡ, các nhà nắm giữ ngắn hạn đã bị thanh lý, lượng mở hợp đồng giảm sút, và thanh khoản thấp tạo thành một nhóm giảm giá. Liệu đây có phải là sự đầu hàng và cơ hội hay là sự củng cố kéo dài phụ thuộc nhiều vào sự rõ ràng về quy định và các thay đổi về vị thế của các tổ chức có thể diễn ra vào tháng 1 năm 2026. Cho đến lúc đó, giao dịch đi ngang kèm theo biến động định kỳ có vẻ là con đường ít kháng cự nhất.