2025年Dusk完成 node nâng cấp, đặt nền móng cho việc ra mắt chính thức của DuskEVM trên mainnet. Lần nâng cấp này được xem là một điểm mốc quan trọng trong việc mở rộng hệ sinh thái Dusk, đồng thời cũng mang đến một câu hỏi không thể tránh khỏi: DuskEVM thực sự là muốn trở thành "bản sao hợp pháp" của Ethereum, hay là xây dựng một hệ sinh thái độc lập dựa trên tài chính tuân thủ?

Xét về mặt công nghệ, DuskEVM hoàn toàn tương thích với hợp đồng thông minh của Ethereum, điều này mang lại lợi thế rõ ràng — các giao thức cho vay, DEX, dự án NFT của Ethereum có thể dễ dàng chuyển đổi mà không gặp trở ngại lớn, giảm đáng kể rào cản phát triển. Quan trọng hơn, DuskEVM tích hợp các tính năng mà các tổ chức tài chính truyền thống đã mong đợi từ lâu: hợp đồng thông minh trên chuỗi có thể gọi các module tài sản tuân thủ dưới chuỗi, tạo ra sự kết hợp sáng tạo giữa "cho vay + thế chấp tài sản ngoài chuỗi". Đồng thời, lớp hợp đồng còn có "điều khoản kích hoạt quản lý" — một khi giao dịch liên quan đến hành vi vi phạm, cơ quan quản lý có thể trực tiếp tạm dừng hoạt động của hợp đồng, điều này rất hấp dẫn đối với các tổ chức tài chính truyền thống.

Tuy nhiên, mặt trái của sự tương thích chính là rủi ro. Nếu DuskEVM trở thành "bản sao hợp pháp" của Ethereum mà không có các ứng dụng độc đáo và khả năng giữ chân người dùng, làm sao có thể cạnh tranh với Ethereum? Rào cản cạnh tranh của Ethereum vẫn còn đó — cộng đồng nhà phát triển lớn mạnh, dự trữ thanh khoản dồi dào, hệ sinh thái ứng dụng đã trưởng thành. DuskEVM ở cả ba khía cạnh này đều không vượt trội, nếu cố gắng đối đầu trực diện với Ethereum trong các lĩnh vực như DeFi, NFT, thì chỉ như muối bỏ biển.

Con đường thực tế duy nhất là theo đuổi chiến lược khác biệt: tập trung vào tài chính tuân thủ, ứng dụng cấp tổ chức, các lĩnh vực đặc thù, thay vì sao chép toàn diện hệ sinh thái Ethereum.