## Khi sức mạnh kinh tế che khuất cảnh báo tiền tệ: Peter Schiff có đúng?

Mâu thuẫn giữa kết quả kinh tế hiện tại và những lo ngại cấu trúc dài hạn ngày càng rõ ràng hơn. Một mặt, dữ liệu vĩ mô mới cho thấy sự sống còn của nền kinh tế; mặt khác, các chuyên gia như Peter Schiff cảnh báo rằng nền tảng hệ thống tài chính đang gặp khủng hoảng.

### Thị trường phản ứng tích cực với tin tốt, nhưng bị nghi ngờ

Các số liệu kinh tế gần đây vượt dự báo – tăng trưởng GDP 4,3% so với ước tính 3,3% là tín hiệu rõ ràng về việc duy trì đà tăng trưởng kinh tế bất chấp những lo ngại lạm phát và chi phí vay cao. Các chỉ số ngành dịch vụ (ISM) liên tục duy trì trên ngưỡng 55, điều này truyền thống có nghĩa là mở rộng và khuyến khích các nhà đầu tư tăng cường tiếp xúc với các tài sản rủi ro cao.

Trong lịch sử, các giai đoạn hoạt động kinh tế quyết đoán như vậy đã mang lại sự tăng trưởng đáng kể trên thị trường chứng khoán và tiền điện tử. Chu kỳ gấu vào năm 2017 và 2021 bắt đầu chính từ các tín hiệu mạnh mẽ từ nền kinh tế thực. Bitcoin thường xuyên trải qua các đợt giảm ngắn hạn 4–5% sau các dữ liệu bất ngờ, rồi sau đó lại tiếp tục tăng trưởng.

### Peter Schiff và giả thuyết về các mối đe dọa sâu sắc

Tuy nhiên, nhà tài chính Peter Schiff lại có góc nhìn khác về tình hình này. Luận điểm của ông mang tính phản biện: sự tăng giá cổ phiếu và chứng khoán che giấu một điều gì đó còn đáng lo ngại hơn – sự suy giảm niềm tin vào sức mạnh của đồng đô la như một dự trữ giá trị.

Schiff chỉ ra các dấu hiệu hệ thống về sự yếu đi của vị thế tiền tệ: nợ công tăng, tỷ lệ tiết kiệm giảm, và ngày càng phụ thuộc nhiều hơn vào các nhà đầu tư nước ngoài. Ông lấy ví dụ về giá vàng và bạc tăng, theo ông, phản ánh sự lựa chọn chủ quan của các nhà đầu tư – ưu tiên an toàn hơn lợi nhuận, ngay cả khi điều đó đồng nghĩa với việc từ bỏ lợi suất của trái phiếu chính phủ.

Trong kịch bản của Schiff, khi niềm tin vào tiền tệ bị phá vỡ hoàn toàn, có thể xảy ra các quá trình khốc liệt: bán tháo đô la hàng loạt, tăng lãi suất bắt buộc, giảm mạnh giá trị trái phiếu, và giảm tiêu chuẩn sống.

### Tiền điện tử – cả người hưởng lợi từ tăng trưởng lẫn sản phẩm của khủng hoảng

Bitcoin và các đồng tiền điện tử khác giữ vị trí đặc biệt trong câu chuyện này. Trong điều kiện tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ, chúng đóng vai trò như một công cụ đầu cơ cho các nhà đầu tư tìm kiếm rủi ro. Tuy nhiên, trong bối cảnh các cảnh báo của Schiff, chúng còn là các công cụ phòng vệ trước sự mất ổn định tiền tệ – các phương tiện bảo vệ cho những ai mất niềm tin vào các hệ thống lưu trữ giá trị truyền thống.

Điều nghịch lý là, chính sự phê phán của Schiff đối với tiền điện tử – thể hiện qua sự không ưa thích các tài sản phi tập trung không có “giá trị nội tại” – lại củng cố luận điểm về tính hữu ích của chúng: chính vì tiền tệ và hệ thống tài chính thất bại, các lựa chọn thay thế mới xuất hiện.

### Chuỗi hệ quả đối với trái phiếu, cổ phiếu và đời sống hàng ngày

Nếu dự báo của Schiff chính xác, hậu quả sẽ lan rộng trên nhiều mặt trận. Trái phiếu chính phủ có thể trở thành mục tiêu của làn sóng tháo chạy vốn hàng loạt, làm tăng lợi suất của chúng và giảm giá trị thị trường – điều này sẽ gây thiệt hại rõ ràng cho các chủ sở hữu các giấy tờ hiện có. Thị trường chứng khoán sẽ cảm nhận tác động của việc thắt chặt điều kiện tài chính và sức mua giảm của người tiêu dùng, ảnh hưởng đến biên lợi nhuận của các doanh nghiệp.

Đối với người dân Mỹ trung bình, điều này có thể dẫn đến sự gia tăng rõ rệt trong chi phí dịch vụ nợ – vay thế chấp, vay mua ô tô, trả góp thẻ tín dụng. Khi giá các mặt hàng thiết yếu cùng tăng, thu nhập khả dụng sẽ giảm, và tiêu chuẩn sống sẽ xấu đi.

### Các câu hỏi mà nhà đầu tư tự đặt ra

**Liệu việc tăng lợi suất trái phiếu chính phủ có luôn chuyển sang cho ví tiền của người Mỹ bình thường không?**

Gần như luôn luôn. Lợi nhuận cao hơn từ trái phiếu là kết quả của lãi suất cao hơn; các ngân hàng thương mại chuyển chi phí này sang người vay. Những người đầu tiên bị ảnh hưởng là những người dự định tái cấp vốn vay thế chấp hoặc gia hạn hợp đồng vay mua ô tô – có thể phải đối mặt với các khoản trả cao hơn nhiều.

**Trong điều kiện nào tiền điện tử trở nên quan trọng?**

Khi sự an toàn tiền tệ truyền thống bắt đầu lung lay. Khi các nhà đầu tư bắt đầu nghi ngờ khả năng kiểm soát lạm phát của các ngân hàng trung ương, hoặc khi nợ tăng khiến họ lo ngại về tương lai của đồng tiền – thì các tài sản như Bitcoin, với số lượng giới hạn, trở nên hấp dẫn hơn đối với những ai tìm kiếm nơi lưu trữ giá trị thay thế.

**Ai sẽ chịu thiệt hại lớn nhất trong kịch bản mất giá của đô la?**

Những người sở hữu các danh mục lớn các chứng khoán denominated in đô la – các tổ chức tài chính, quỹ hưu trí, ngân hàng trung ương nước ngoài – có thể đối mặt với thiệt hại đáng kể. Đối với người bình thường, nỗi đau sẽ tinh vi hơn: giảm dần sức mua, lạm phát cao hơn, thất nghiệp gia tăng, khi các doanh nghiệp cắt giảm đầu tư trong bối cảnh chi phí tài chính tăng cao.

### Kết luận: cần cân nhắc trọng lượng của hai câu chuyện?

Dữ liệu kinh tế hiện tại thực sự cho thấy nền kinh tế Mỹ vẫn còn khả năng chống chịu. Tuy nhiên, các cảnh báo của Peter Schiff liên quan đến các cấu trúc sâu xa – các xu hướng dài hạn, không thể thay đổi trong thời gian ngắn. Lịch sử cho thấy, đôi khi nền kinh tế có vẻ ổn trước khi xảy ra cú sốc dữ dội.

Đối với các nhà đầu tư, điều này đòi hỏi phải xem xét cả hai khung thời gian: xu hướng ngắn hạn vẫn được hỗ trợ bởi dữ liệu, nhưng danh mục dài hạn cần có các biện pháp bảo vệ khỏi rủi ro tiền tệ – có thể là vàng, hoặc các tài sản phi tập trung như Bitcoin.