Bất đồng về stablecoin: Đổi mới tài chính hay rủi ro hệ thống?

Ổn định tiền tệ cuối cùng có phải là nguyên nhân gây ra cuộc khủng hoảng tài chính tiếp theo, hay là cuộc cách mạng thanh toán mang lại lợi ích cho toàn cầu? Câu hỏi này đã gây ra những cuộc đối đầu gay gắt giữa Phố Wall, các nhà hoạch định chính sách và cộng đồng tiền mã hóa.

Tiếng còi cảnh báo: Rủi ro mở rộng quy mô của stablecoin

Các cảnh báo về rủi ro của stablecoin chủ yếu tập trung vào hai khía cạnh.

Một mặt, có ý kiến cho rằng, khi quy mô của stablecoin bùng nổ, sẽ tác động trực tiếp đến thị trường tài chính truyền thống. Theo dự báo của Ngân hàng Chase, quy mô của stablecoin có thể tăng vọt lên 4 nghìn tỷ USD, trong đó phần lớn dòng vốn sẽ chảy vào trái phiếu chính phủ kỳ hạn 3 tháng. Nhưng tồn tại một nghịch lý logic ở đây: chu kỳ giảm giá của trái phiếu chính phủ trong năm 2022-2023 kéo dài tới 18 tháng, đối với các tài sản đáo hạn mỗi 3 tháng, tại sao lại gây ra sự hoảng loạn đối với các nhà phát hành hoạt động không đòn bẩy?

Mặt khác, giới tài chính lo ngại rằng stablecoin mang đặc điểm rủi ro của chứng khoán thế chấp dưới dạng subprime. Một khi thị trường biến động, người nắm giữ tập trung rút tiền, nhà phát hành buộc phải bán tháo lượng lớn trái phiếu chính phủ với lỗ lớn, có thể gây ra khủng hoảng rút tiền hàng loạt, cuối cùng cần sự cứu trợ từ ngân sách nhà nước—đây chính là bản sao của cuộc khủng hoảng tài chính 2008.

Một luồng ý kiến khác: Tiềm năng phá vỡ của stablecoin

Nhưng cũng có ý kiến cho rằng, vấn đề có thể ngược lại—stablecoin không phải thất bại, mà là thành công quá mức.

Các tổ chức như Quỹ Tiền tệ Quốc tế cảnh báo rằng, nếu tiết kiệm toàn cầu chuyển dịch quy mô lớn sang stablecoin, khả năng cho vay của các ngân hàng truyền thống sẽ giảm mạnh, các nguồn vốn của chính phủ bị hạn chế, công cụ chính sách tiền tệ của ngân hàng trung ương mất tác dụng. Điều này sẽ dẫn đến một chuỗi phản ứng dây chuyền: giảm ổn định tài chính, hệ thống ngân hàng trở nên trống rỗng, cạnh tranh tiền tệ gia tăng, cơ sở thuế bị xói mòn nghiêm trọng.

Điều đáng lo ngại nhất là việc tư nhân hóa thuế sáng tạo—khi của cải tập trung vào tay một số doanh nghiệp lớn và cá nhân, tính chất công cộng của hệ thống tiền tệ toàn cầu sẽ bị phá vỡ.

Góc nhìn khác của Cục Dự trữ Liên bang: Định nghĩa lại phúc lợi cộng đồng toàn cầu

Các quan chức của Cục Dự trữ Liên bang đưa ra cách hiểu hoàn toàn khác. Họ cho rằng, dự trữ đô la Mỹ và các tài sản chất lượng cao do Mỹ cung cấp chính là phúc lợi cộng đồng toàn cầu, stablecoin đúng là giúp các nhóm bị đẩy ra ngoài lề hệ thống tài chính dễ dàng tiếp cận các phúc lợi này hơn, thoát khỏi các hạn chế tài chính khắt khe.

Điều cốt lõi của luận điểm này là: định nghĩa lại hệ thống tiền pháp định thành thuộc tính công cộng, trở thành vũ khí mạnh nhất chống lại các luận điệu phản đối tiền mã hóa.

Hơn nữa, từ góc độ thực tế, khả năng dòng vốn lớn rút khỏi hệ thống ngân hàng là không quá khả thi—vì các chính sách quy định stablecoin không trả lãi và không có bảo hiểm tiền gửi. Cơ hội thực sự của stablecoin nằm ở việc đáp ứng nhu cầu của toàn cầu đối với tài sản đô la, đặc biệt là ở các khu vực hạn chế tiếp cận nguồn đô la. Điều này có nghĩa là người dân ở các thị trường mới nổi có thể tránh được lạm phát phi mã và biến động tỷ giá.

Tiềm năng của stablecoin như một công cụ giảm thiểu rủi ro kinh tế

Một số nhà kinh tế đưa ra góc nhìn thú vị: stablecoin có thể trở thành công cụ làm dịu biến động tài chính toàn cầu.

Khi đô la Mỹ tăng giá, đẩy giá nợ đô la của các thị trường mới nổi lên cao, sự tăng giá đồng stablecoin cùng chiều thực tế có thể cung cấp một lớp đệm cho các quốc gia này. Điều này có nghĩa là stablecoin có tiềm năng trở thành một thiết bị ổn định kinh tế toàn cầu phi tập trung.

Kết hợp với kỳ vọng rằng Cục Dự trữ Liên bang có thể trở thành cứu tinh cuối cùng của stablecoin, điều này tạo thành một vòng khép kín hợp lý—các đổi mới từng khiến các quan chức ngân hàng trung ương lo ngại, cuối cùng có thể trở thành lực đỡ vững chắc nhất của họ.

Rủi ro thực tế: Rửa tiền và khoảng trống quản lý

Tuy nhiên, lý thuyết chỉ là lý thuyết, rủi ro thực tế cũng không thể bỏ qua.

Mặc dù blockchain có tính minh bạch và có thể truy xuất nguồn gốc, nhưng tội phạm đã biến nó thành nơi rửa tiền đầu tiên. Có các vụ án cho thấy, qua đổi tiền mặt lấy tiền mã hóa, một lần giao dịch có thể thu lợi tới 10 triệu USD. Khi quy mô stablecoin mở rộng và ngày càng tích hợp sâu vào hệ thống tài chính truyền thống, rủi ro rửa tiền qua blockchain sẽ tăng vọt, gây tổn hại nghiêm trọng đến nguồn thu thuế của các quốc gia.

Hiện tại, chưa có giải pháp đặc biệt hiệu quả để đối phó với các rủi ro này.

Xu hướng tương lai: Có thể chỉ là công cụ thanh toán thông thường

Khi các quốc hội, cơ quan quản lý thảo luận về stablecoin, dự đoán thực tế thường mang tính bình dị nhất.

Có các đại diện chính sách dự đoán, stablecoin sẽ đóng vai trò giảm chi phí thanh toán quốc tế, nâng cao hiệu quả giao dịch. So với những luận điệu dự báo ngày tận thế tài chính hoặc cuộc cách mạng thanh toán gây sốc, nhận định này gần như không đáng kể.

Nhưng chính sự bình dị này có thể là hướng đi thực tế nhất của tương lai.