## Một mặt khác của cuộc phiêu lưu mã hóa: Tại sao chúng ta không nên dễ dàng từ bỏ

**Khi mệt mỏi trở thành triệu chứng tập thể**

Gần đây, trong ngành công nghiệp mã hóa tràn ngập một cảm xúc kỳ lạ mang tính tập thể — cảm giác mất mát. Từ việc canh giữ airdrop vô tận, theo dõi dự án上线, kể chuyện theo xu hướng tăng giảm, đến lao động cộng đồng không công, nhiều người tham gia bắt đầu tự hỏi: Chúng ta đang làm gì vậy? Cảm giác mệt mỏi này không phải là yếu đuối cá nhân, mà là vấn đề hệ sinh thái mang tính cấu trúc toàn diện.

Những mâu thuẫn nội tại của ngành công nghiệp mã hóa rất khó bỏ qua: vòng đời của câu chuyện thường ngắn hơn chính sản phẩm; tiếng vang của sự phồn thịnh vượt xa nghiên cứu về nền tảng; tốc độ đầu cơ vượt xa tiến độ phát triển; sự sùng bái anh hùng và hoài nghi tập thể đan xen lẫn nhau; nhiều dự án cuối cùng không phải thất bại mà là biến mất âm thầm. Đây không phải là vấn đề cá nhân, mà là hội chứng của ngành.

**Tin vào điều gì, quan trọng hơn tin vào ai**

Nhưng khi chúng ta bóc tách bề ngoài, một vấn đề sâu hơn nổi lên: "Chúng ta thực sự tin vào điều gì?"

Chúng ta không tin rằng các dự án sẽ trung thành mãi mãi; chúng ta không tin vào lời hứa của bất kỳ người nổi tiếng KOL nào; chúng ta càng không tin vào những vòng câu chuyện chu kỳ. Tuy nhiên chính sự hoài nghi về ảo tưởng này lại dẫn dắt chúng ta trở về niềm tin thuần túy nhất — ý nghĩa của việc tái cấu trúc hệ thống tài chính của con người qua tiền mã hóa.

Khi làn sóng ngành giảm đi, bong bóng vơi bớt, những người quyết định còn lại tin vào một thế giới khác: một hệ thống tài sản không dựa vào tổ chức trung ương, không dựa vào bạo lực quyền lực, không dựa vào bất kỳ thực thể đơn lẻ nào.

**Từ 2008 đến nay: sức mạnh của khởi đầu**

Lật lại whitepaper của Bitcoin, câu đầu tiên vẫn còn chói chang: "Hệ thống tiền mặt điện tử ngang hàng thuần túy."

Đó là năm 2008, tàn tích của khủng hoảng tài chính vẫn còn bốc khói. Ngân hàng sụp đổ, chính trị gia và nhà tài chính khiến toàn cầu trả giá cho lòng tham của họ. Bitcoin không nhằm tạo ra của cải, mà là trả lời một câu hỏi cổ xưa: Liệu con người có thể xây dựng một hệ thống tiền tệ không dựa vào bất kỳ quyền lực trung ương nào không?

Sau mười lăm năm, không ai có thể đóng cửa Bitcoin, thay đổi nó hay phá hủy nó. Tính năng này, ngày nay trông có vẻ quý giá hơn bao giờ hết.

Lạm phát toàn cầu trở thành trạng thái bình thường mới, nợ chủ quyền ở mức cao, khan hiếm tài sản ngày càng nghiêm trọng, áp lực tài chính ở khắp nơi — những thực tế này chính xác chứng minh rằng tầm nhìn của ngành công nghiệp mã hóa chưa bao giờ lỗi thời, ngược lại còn trở nên cấp bách hơn.

**Chứng minh qua thực tiễn: mã hóa đang thay đổi thế giới**

Đừng chỉ nghe tuyên ngôn, hãy xem những gì thực sự xảy ra:

Ở các quốc gia có lạm phát cao, mã hóa đã trở thành công cụ tài chính hàng ngày. Giao dịch stablecoin tại Argentina chiếm tới 61.8%; người dân Venezuela, Thổ Nhĩ Kỳ dùng Bitcoin để chống lại sự mất giá của tiền tệ; hàng triệu người không tiếp cận được hệ thống ngân hàng lần đầu tiên sở hữu tài sản toàn cầu. Đối với freelancer, dân du mục kỹ thuật số và thương nhân xuyên quốc gia, USDT chính là "đô la kỹ thuật số" thực sự có thể sử dụng.

Các tổ chức tài chính truyền thống đã thay đổi thái độ. Gần như tất cả 20 quỹ lớn nhất thế giới đều đã thành lập bộ phận Web3; BlackRock, Fidelity, CME và các tổ chức cấp cao khác lần lượt tham gia; quỹ ETF tài sản số của Mỹ đạt dòng vốn mới cao kỷ lục. Ngân hàng trung ương các quốc gia bắt đầu tham khảo mô hình Bitcoin để thiết kế tiền kỹ thuật số của riêng họ. Chỉ trong 15 năm, Bitcoin đã lọt vào top 10 tài sản tài chính toàn cầu.

Đây không phải là lời nói suông, đây là những thay đổi đã xảy ra.

**Tại sao không phải là phí phạm: Internet đã cho chúng ta câu trả lời**

Có người hỏi: Nếu sau 15 năm tất cả chuỗi đều biến mất, dự án đều biến mất, giao thức bị thay thế, thì nỗ lực của chúng ta bây giờ chẳng phải là phí phạm sao?

Hãy nhìn vào lịch sử ban đầu của Internet. Năm 2000, NASADAQ sụt giảm 78%, hàng nghìn công ty mạng đóng cửa; năm 1995, Amazon bị chế nhạo là "website bán sách"; năm 1998, Google bị cho là kém Yahoo; năm 2006, mạng xã hội bị xem là "nổi loạn của thanh thiếu niên".

Các BBS, cổng thông tin, internet dial-up, email trả phí ngày xưa — tất cả đều biến mất. 90% các sản phẩm internet thế hệ đầu không thể tồn tại. Nhưng chúng không hề phí phạm.

Hạ tầng mà chúng tạo ra — trình duyệt, TCP/IP, kiến trúc máy chủ, trình biên dịch — đã tạo nền tảng cho mọi thứ sau này: Facebook, Google, Apple, điện toán đám mây, AI. Lịch sử phát triển của mạng xã hội chính là quá trình liên tục vỡ vụn và tái cấu trúc, TikTok chính là dựa trên nền tảng của vô số sản phẩm đã biến mất.

Mỗi thế hệ công nghệ đều bị thế hệ tiếp theo thay thế, nhưng không có thế hệ nào là vô dụng. Tất cả các ngành công nghiệp công nghệ nền tảng đều trải qua hỗn loạn, bong bóng, thử nghiệm và hiểu lầm, rồi cuối cùng mới thay đổi thế giới.

**Không phải là điểm đến cuối cùng, mà là nền tảng**

Tiến trình phát triển công nghệ của ngành mã hóa chưa bao giờ là nhiệm vụ mà một thế hệ có thể hoàn thành.

Ngay cả khi tương lai Ethereum bị thay thế bởi các blockchain khác, Layer 2 bị viết lại bằng kiến trúc mới, các DEX ngày nay biến mất, thì những công việc này cũng sẽ không phí phạm. Bởi vì chúng cung cấp nền móng, mẫu thử nghiệm, tham số hệ thống, thí nghiệm xã hội, phụ thuộc theo hệ thống — cùng với kho kinh nghiệm có thể tiếp thu trong tương lai.

Chúng ta không tìm kiếm điểm đến cuối cùng.

Và bạn không đơn độc. Hàng triệu nhà phát triển, nhà nghiên cứu, quản lý quỹ, vận hành nút, nhà xây dựng và nhà giao dịch đang chậm rãi nhưng kiên định tiến về phía trước. Một cuộc giao thoa giữa công nghệ và tài chính đang âm thầm thay đổi cấu trúc tài chính toàn cầu.

Thời đại này cần những người phi tin vào con người, nhưng tin vào hệ thống và công nghệ. Nếu bạn vẫn đang trên hành trình, thì chúng tôi cũng đang ở đó.