Tài sản số đón nhận thời đại thực dụng: Làm thế nào để định hình lại cục diện ngành vào năm 2026

2026年， số tài sản kỹ thuật số sẽ đối mặt với một cuộc chuyển đổi câu chuyện sâu sắc. Theo báo cáo “Triển vọng 2026” do công ty quản lý đầu tư tài sản kỹ thuật số hàng đầu châu Âu CoinShares công bố gần đây, ngành đang từ bỏ thời kỳ chỉ dựa vào đầu cơ thuần túy, bắt đầu đón nhận trật tự mới được thúc đẩy bởi giá trị thực dụng và dòng tiền.

CoinShares thành lập năm 2014, có trụ sở chính tại London và Paris, quản lý hơn 6 tỷ USD tài sản. Báo cáo 77 trang mới nhất phân tích sâu các chủ đề quan trọng như nền tảng kinh tế vĩ mô, bitcoin trở thành phổ biến, sự trỗi dậy của tài chính hỗn hợp, cạnh tranh nền tảng, sự tiến hóa của quy định, vẽ ra bức tranh ngành trong năm 2026 cho các nhà đầu tư.

Từ câu chuyện đầu cơ đến giá trị thực dụng: điểm ngoặt đã xuất hiện

Năm 2025 đánh dấu một mốc quan trọng. Bitcoin đạt mức cao kỷ lục, nhưng quan trọng hơn là thái độ của ngành đã thay đổi — tài sản kỹ thuật số không còn cố gắng xây dựng hệ thống độc lập song song với tài chính truyền thống nữa, mà bắt đầu hòa nhập và nâng cấp cùng hệ thống tài chính hiện có.

Báo cáo chỉ ra rằng, việc tích hợp blockchain công cộng, thanh khoản tổ chức, cấu trúc thị trường quy định và các trường hợp sử dụng thực tế trong kinh tế đang tiến triển nhanh hơn dự kiến tích cực. Năm 2026, quá trình chuyển đổi này sẽ được thúc đẩy nhanh hơn, các ứng dụng thực tế sẽ trở thành trung tâm của giá trị.

Cơ hội cho bitcoin trở thành phổ biến trong khu vực tư nhân

Mỹ đã đạt được nhiều bước đột phá cấu trúc vào năm 2025: phê duyệt ETF giao ngay, thị trường quyền chọn trưởng thành, hạn chế kế hoạch nghỉ hưu được gỡ bỏ, vị trí dự trữ chiến lược của chính phủ được xác lập. Tuy nhiên, việc áp dụng thực tế vẫn bị hạn chế bởi quy trình tài chính truyền thống.

CoinShares dự đoán rằng năm 2026, khu vực tư nhân sẽ đạt tiến bộ quan trọng: các nhà môi giới chính mở rộng phân bổ bitcoin ETF, ít nhất một nhà cung cấp 401(k) cho phép phân bổ bitcoin, ít nhất hai công ty thuộc S&P 500 sở hữu bitcoin, các ngân hàng lưu ký chính cung cấp dịch vụ lưu ký trực tiếp.

Trong khi đó, tỷ lệ dự trữ ngoại hối toàn cầu của đồng đô la giảm từ 70% năm 2000 xuống còn khoảng 50% hiện tại. Nhu cầu đa dạng hóa của các ngân hàng trung ương thị trường mới nổi tạo ra lợi thế cấu trúc cho bitcoin như một kho lưu trữ giá trị phi chủ quyền.

Kinh tế vĩ mô: hạ cánh mềm trên băng mỏng

Báo cáo xây dựng ba kịch bản kinh tế:

Kịch bản lạc quan có hạ cánh mềm cộng thêm bất ngờ về năng suất, bitcoin có thể vượt 150.000 USD. Kịch bản chuẩn trong đó, mở rộng chậm, phạm vi giao dịch của bitcoin là 110.000-140.000 USD. Kịch bản gấu dự báo suy thoái hoặc trì trệ lạm phát, bitcoin có thể giảm xuống 70.000-100.000 USD.

Tổng thể, kinh tế năm 2026 có thể tránh suy thoái nhưng tăng trưởng yếu ớt. Lạm phát giảm bớt nhưng chưa đủ quyết đoán, Cục Dự trữ Liên bang dự kiến sẽ cắt giảm lãi suất thận trọng xuống khoảng 3% trung đoạn.

Tài chính hỗn hợp: từ lý thuyết đến thực tế

Thị trường stablecoin đã vượt quá 300 tỷ USD, Tether chiếm 60%, Circle chiếm 25%. Đáng chú ý hơn, stablecoin đã trở thành cầu nối cho doanh nghiệp áp dụng — Siemens tiết kiệm 50% chi phí ngoại hối qua stablecoin, thời gian thanh toán giảm từ vài ngày xuống vài giây.

Tổng giá trị tài sản token hóa (RWA) từ đầu năm 2025 tăng mạnh từ 15 tỷ USD lên 35 tỷ USD. Các khoản vay tư nhân và token hóa trái phiếu chính phủ Mỹ tăng nhanh nhất, quỹ BUIDL của BlackRock và JPMD của JPMorgan thể hiện tiềm năng token hóa tổ chức.

Quan trọng hơn, ngày càng nhiều giao thức trên chuỗi bắt đầu tạo ra hàng trăm triệu USD doanh thu hàng năm và phân phối cho người nắm giữ token. Hyperliquid dùng 99% doanh thu để mua lại hàng ngày, Uniswap và Lido cũng ra mắt cơ chế tương tự — token đang chuyển đổi từ tài sản đầu cơ thuần túy thành tài sản dạng cổ phần.

Cạnh tranh phân hóa của các nền tảng hợp đồng thông minh

Ethereum mở rộng qua lộ trình trung tâm Layer-2, thông lượng từ 200 TPS tăng lên 4800 TPS, các ứng dụng token hóa tổ chức ngày càng nhiều.

Solana nổi lên nhờ lợi thế hiệu suất cao, cung cấp stablecoin vượt 1,2 tỷ USD (so với 180 triệu USD tháng 1 năm 2024), các dự án RWA mở rộng nhanh, quỹ BUIDL của BlackRock đổ vào tăng lên 250 triệu USD.

Các chuỗi hiệu suất cao thế hệ mới như Sui, Aptos, Sei, Hyperliquid cạnh tranh dựa trên kiến trúc khác biệt, nhưng thị trường phân mảnh nặng nề. Tương thích EVM dần trở thành lợi thế cạnh tranh.

Quy định: từ phân tán đến hệ thống hóa

MiCA của EU xây dựng khung pháp lý toàn diện nhất thế giới cho tài sản mã hóa, bao gồm phát hành, lưu ký, giao dịch và stablecoin. Mỹ thúc đẩy phát hành stablecoin hợp pháp qua đạo luật GENIUS, yêu cầu nhà phát hành dự trữ bằng trái phiếu chính phủ Mỹ. Các khu vực châu Á (Hong Kong, Nhật Bản, Singapore) đang hình thành nhóm quy định xoay quanh các yêu cầu vốn theo Thỏa thuận Basel III.

Khung quy định rõ ràng tạo nền tảng cho việc áp dụng quy mô lớn của các tổ chức.

Giữ coin doanh nghiệp và rủi ro thanh khoản

Số lượng bitcoin của các công ty niêm yết tăng từ 266.000 lên 1.048.000, tổng giá trị từ 11,7 tỷ USD lên 90,7 tỷ USD. Nhưng sự tập trung cao (Strategy chiếm 61%, top 10 kiểm soát 84%) mang lại rủi ro — nếu Strategy không thể cung cấp vốn hoặc tái cấp vốn cho nợ, có thể buộc phải bán bitcoin, gây ra rủi ro bán tháo.

Trong khi đó, thị trường quyền chọn IBIT phát triển giúp giảm biến động của bitcoin, là dấu hiệu trưởng thành, nhưng cũng có thể làm giảm nhu cầu trái chuyển đổi, ảnh hưởng khả năng mua của doanh nghiệp.

Chuyển đổi ngành khai thác: từ đơn ngành sang đa dạng

Các công ty khai thác niêm yết năm 2025 tăng 110 EH/s, ký hợp đồng trung tâm tính toán hiệu suất cao trị giá 65 tỷ USD. Dự kiến đến cuối 2026, tỷ lệ doanh thu khai thác bitcoin sẽ giảm từ 85% xuống dưới 20%, lợi nhuận hoạt động của HPC đạt 80-90%.

Trong tương lai, mô hình khai thác sẽ do nhà sản xuất ASIC, khai thác mô-đun, khai thác gián đoạn và khai thác quốc gia chủ đạo, về lâu dài có thể trở lại vận hành nhỏ lẻ phân tán.

Thị trường dự đoán bùng nổ

Polymarket trong kỳ bầu cử Mỹ 2024 có hơn 800 triệu USD giao dịch hàng tuần, độ chính xác dự đoán đã được chứng minh — sự kiện có xác suất 60% xảy ra khoảng 60%, sự kiện có xác suất 80% xảy ra khoảng 77-82%. Tháng 10 năm 2025, ICE đầu tư chiến lược 2 tỷ USD vào đây, đánh dấu sự công nhận của các tổ chức tài chính chính thống. Dự kiến năm 2026, giao dịch hàng tuần có thể vượt 2 tỷ USD.

Phục hồi đầu tư mạo hiểm

Vốn đầu tư mạo hiểm trong lĩnh vực crypto đạt 18,8 tỷ USD năm 2025, vượt cả cả năm 2024 (16,5 tỷ USD). Các giao dịch lớn như Polymarket 2 tỷ USD, Stripe Tempo 500 triệu USD, Kalshi 300 triệu USD thúc đẩy ngành hồi phục.

Năm 2026, đầu tư mạo hiểm sẽ tập trung vào bốn hướng chính: token hóa RWA, AI kết hợp crypto, nền tảng đầu tư bán lẻ, hạ tầng bitcoin.

Những bài học chính

Báo cáo của CoinShares gửi đi một tín hiệu rõ ràng: ngành tài sản kỹ thuật số đang trưởng thành. Từ câu chuyện đầu cơ chuyển sang giá trị thực dụng, từ phân mảnh chuyển sang hợp nhất, từ rìa rìa chuyển sang trung tâm, 2026 sẽ là năm then chốt của sự chuyển đổi này.

Hướng tới tính thực dụng, chú trọng dòng tiền, coi trọng quy định hợp pháp, đó sẽ là những nguyên tắc chung của các nhà đầu tư và nhà xây dựng trong năm 2026. Những dự án và nền tảng có thể chuyển đổi lợi thế công nghệ thành ứng dụng thực tế trong kinh tế sẽ nhận được nhiều sự chú ý hơn trong trật tự mới.