Từ bị loại trừ đến hội nhập: cách năm tổ chức tiền điện tử phá vỡ bức tường của hệ thống tài chính Mỹ

Tháng 12 năm 2025, quyết định của Office of the Comptroller of the Currency (OCC) đã khơi nguồn cho một kịch bản mà vài năm trước đây còn bị xem là không thể thực hiện được: Ripple, Circle, Paxos, BitGo và Fidelity Digital Assets đã nhận được sự chấp thuận có điều kiện để hoạt động như các ngân hàng trung ương được cấp phép liên bang. Sự thay đổi này không gây ra các cú nhảy giá ngoạn mục, nhưng ý nghĩa hệ thống của nó là sâu sắc và lâu dài. Nó đánh dấu sự chuyển đổi của ngành công nghiệp tiền điện tử từ vị trí “kẻ ngoại đạo không nghe theo quy tắc” sang trạng thái các thành viên bình đẳng trong hạ tầng tài chính liên bang.

Trọng tâm của sự thay đổi là quyền truy cập vào mạng lưới thanh toán, chứ không phải chính tên gọi

Hiểu lầm chính là việc từ “ngân hàng” trong ngữ cảnh này không có nghĩa là ngân hàng thương mại truyền thống. Năm tổ chức được chấp thuận sẽ không thể nhận tiền gửi được bảo hiểm bởi FDIC hoặc cấp tín dụng thương mại — điều này đã làm tê liệt các vòng tài chính truyền thống (đặc biệt là Bank Policy Institute, đại diện cho JPMorgan và Bank of America).

Tuy nhiên, bản chất của giới hạn này tiết lộ thiết kế cốt lõi: đối với các nhà phát hành stablecoin như Circle (USDC, với khoảng 80 tỷ đô la dự trữ) hoặc Ripple (RLUSD), mô hình kinh doanh dựa trên bảo đảm 100% dự trữ đầy đủ, chứ không dựa trên mở rộng tín dụng. Mô hình dự trữ từng phần của ngân hàng truyền thống hoàn toàn không cần thiết ở đây.

Mục tiêu thực sự của giấy phép này là một điều khác. Ngân hàng trung ương được cấp phép có quyền xin tài khoản chính tại Cục Dự trữ Liên bang, mở ra quyền truy cập trực tiếp vào hệ thống Fedwire và CHIPS. Trong nhiều năm, các công ty tiền điện tử phải trung gian qua các ngân hàng đại lý truyền thống, nơi mỗi giao dịch phải trải qua nhiều bước thanh toán, tạo ra phí, trì hoãn và rủi ro. Paxos, mặc dù trước đây tuân thủ theo quy chuẩn của Sở Dịch vụ Tài chính Bang New York, không thể tham gia trực tiếp vào mạng lưới thanh toán liên bang. Điều này giờ đây đã thay đổi.

Cơ sở hạ tầng chiến thắng: mô hình lợi thế về chi phí

Toán học của sự chuyển đổi này rất rõ ràng. Việc loại bỏ các ngân hàng đại lý trung gian sẽ giảm mạnh cấu trúc chi phí. Các ước tính trong ngành cho thấy, quyền truy cập trực tiếp vào Fedwire có thể giảm tổng chi phí thanh toán xuống còn 30%-50%.

Đối với Circle, hàng ngày xử lý lượng lớn dòng chảy vốn liên quan đến dự trữ USDC, những khoản tiết kiệm này có thể chuyển thành hàng trăm triệu đô la mỗi năm chỉ trong phí dịch vụ thanh toán. Đây không phải là tối ưu hóa nhỏ lẻ — mà là một cuộc tái cấu trúc căn bản về kinh tế của các hoạt động thanh toán trong toàn ngành phát hành stablecoin.

Một hệ quả bổ sung là nghĩa vụ ủy thác được ghi trong giấy phép liên bang. Dự trữ stablecoin sẽ được lưu giữ trong hệ thống ủy thác dưới sự giám sát của OCC, phân biệt rõ ràng về mặt pháp lý với tài sản của nhà phát hành. Sau vụ bê bối FTX, nơi việc chiếm đoạt tiền của khách hàng đã làm lung lay niềm tin vào ngành, cấu trúc pháp lý này có ý nghĩa rất lớn đối với các nhà đầu tư tổ chức.

Trump và GENIUS: bước ngoặt tư tưởng trong nhận thức về stablecoin

Vài năm trước, dưới thời chính quyền của Biden, ngành công nghiệp tiền điện tử hoạt động trong trạng thái gần như cô lập. Sau sự sụp đổ của FTX, các cơ quan quản lý đã theo đuổi chiến lược “ cô lập rủi ro” — các ngân hàng nhận được hướng dẫn không chính thức để tránh kinh doanh với các công ty tiền điện tử. Sự sụp đổ của Silvergate Bank và Signature Bank tượng trưng cho giai đoạn này, được gọi là “debanking” hoặc “Operation Choke Point 2.0”.

Sự trở lại của chính quyền Trump đã hoàn toàn thay đổi thái độ. Trump nhiều lần công khai ủng hộ ngành tiền điện tử, định vị Hoa Kỳ như “trung tâm đổi mới kỹ thuật số toàn cầu”. Thay đổi tư duy mang tính ý thức hệ chính là việc định nghĩa lại vai trò của stablecoin: từ một mối đe dọa sang công cụ tăng cường vị thế quốc tế của đồng đô la trong kỷ nguyên số.

Luật GENIUS được ký ban hành tháng 7 năm 2025 đã chính thức hóa bước ngoặt này. Lần đầu tiên ở cấp liên bang, đã thiết lập rõ ràng vị thế pháp lý cho stablecoin và các tổ chức phát hành chúng. Luật cho phép các tổ chức phi ngân hàng đáp ứng các điều kiện nhất định trở thành “nhà phát hành stablecoin thanh toán đủ tiêu chuẩn” dưới sự giám sát của liên bang, nhưng đặt ra các yêu cầu nghiêm ngặt: stablecoin phải được bảo đảm 100% bằng đô la hoặc trái phiếu ngắn hạn của Mỹ.

Quan trọng hơn, luật này còn trao quyền ưu tiên cho chủ sở hữu stablecoin trong việc đòi quyền trong trường hợp phá sản của nhà phát hành. Điều này có nghĩa là dự trữ phải được sử dụng trước tiên để mua lại token. Cấu trúc này đã thay đổi tính toán rủi ro của các tổ chức, khiến stablecoin trở thành một công cụ đáng tin cậy hơn nhiều.

Lớp cạnh tranh mới: cuộc chiến về các tài khoản chính

Giấy phép của OCC chỉ mới là bước đầu. Thách thức còn lại, cũng không kém phần khó khăn, là quyền mở tài khoản chính tại Cục Dự trữ Liên bang, do chính Fed kiểm soát độc lập với OCC. Lịch sử cho thấy, việc có giấy phép không đảm bảo quyền truy cập Fedwire — ngân hàng Custodia của Wyoming đã kiện Fed sau khi bị từ chối, qua đó hé lộ khoảng cách lớn giữa việc được chấp thuận bởi OCC và quyền truy cập vào hạ tầng liên bang.

Đây chính là chiến trường tương lai. Hiệp hội Ngân hàng Chính sách (Bank Policy Institute) và các giới tinh hoa tài chính truyền thống, không thể ngăn chặn quyết định của OCC, sẽ gây áp lực để Fed đặt ra các yêu cầu vốn và tuân thủ rất cao để cấp quyền tài khoản chính. Ripple và Circle đang chuẩn bị cho giai đoạn này, nhưng vẫn còn nhiều bất định.

Con đường của Ripple và Circle: từ dịch vụ sang hạ tầng

Brad Garlinghouse, CEO của Ripple, gọi quyết định của OCC là “một bước tiến lớn”, đồng thời chỉ trích mạnh mẽ các nhóm vận động truyền thống: “Các anh nói ngành này không tuân thủ quy tắc, giờ đây chúng tôi đang dưới sự giám sát trực tiếp của OCC. Các anh sợ gì?”

Circle trong tuyên bố của mình nhấn mạnh rằng giấy phép liên bang về cơ bản sẽ thay đổi niềm tin của các tổ chức, giúp cung cấp dịch vụ ủy thác tài sản kỹ thuật số với mức độ trách nhiệm tương đương các tổ chức truyền thống.

Những phát biểu này đều có chung chủ đề: từ việc được hệ thống ngân hàng phục vụ đến việc trở thành một phần không thể thiếu của hạ tầng tài chính. Sản phẩm ODL (On-Demand Liquidity) của Ripple đã chịu đựng nhiều hạn chế về thời gian hoạt động của ngân hàng và khả năng tiếp cận các kênh fiat. Giờ đây, việc chuyển đổi fiat trên chuỗi có thể diễn ra không gián đoạn.

Các kịch bản tương lai: hợp nhất hay song song tiến hóa?

Tương lai của ngành tài chính có thể phân chia thành nhiều hướng đi khả thi. Các ngân hàng truyền thống có thể mua lại các công ty tiền điện tử để bổ sung năng lực công nghệ — JPMorgan hoặc Bank of America có thể mua lại Circle để nâng cao các nền tảng thanh toán của họ. Hoặc, các cơ quan quản lý bang như NYDFS có thể bắt đầu các tranh chấp mới về phân định quyền giám sát liên bang và bang. Nhiều chi tiết của các quy định vẫn còn phải xây dựng: yêu cầu vốn, tiêu chuẩn an ninh mạng, phân tách rủi ro — tất cả sẽ trở thành các cuộc chiến chính trị trong tương lai.

Điều rõ ràng là: quyết định của OCC không kết thúc tranh chấp, mà mở ra một chương mới. Các ngành công nghiệp crypto chính thức bước vào hệ thống. Giờ đây, cuộc chơi về cân bằng giữa đổi mới, ổn định và cạnh tranh trong giám sát tài chính của Mỹ sẽ diễn ra.