Dự kiến sự thay đổi lực lượng lao động dựa trên AI sẽ đạt đỉnh vào năm 2026

Sự hội tụ của khả năng AI ngày càng tiến bộ và việc tái phân bổ ngân sách doanh nghiệp đang tạo ra những lo ngại ngày càng tăng về việc làm. Nghiên cứu từ MIT vào tháng 11 tiết lộ rằng khoảng 11,7% các vai trò công việc hiện tại có thể dễ dàng bị thay thế thông qua tự động hóa AI. Đây không chỉ là lý thuyết—các công ty đã bắt đầu tích cực cắt giảm các vị trí cấp thấp và đổ lỗi cho việc giảm nhân sự là do việc áp dụng công nghệ.

Thuyết Tái Phân Bổ Ngân Sách

Nhiều nhà đầu tư mạo hiểm gần đây đã gợi ý rằng năm 2026 sẽ đánh dấu một điểm ngoặt quan trọng cho tác động của AI đối với thị trường lao động. Sự đồng thuận từ các vòng đầu tư doanh nghiệp chỉ ra một sự chuyển đổi đáng kể: khi các tổ chức tăng chi tiêu cho AI, các khoản cắt giảm tương ứng trong ngân sách tuyển dụng có khả năng sẽ theo sau.

Theo nhiều nhà đầu tư mạo hiểm, các doanh nghiệp sẽ ngày càng chuyển hướng vốn trước đây dành cho nhân lực sang hạ tầng trí tuệ nhân tạo. Việc tái phân bổ này phản ánh một sự chuyển hướng chiến lược từ việc tăng cường—sử dụng AI để nâng cao năng suất lao động—đến thay thế, nơi các hệ thống xử lý các nhiệm vụ một cách độc lập. Rajeev Dham từ Sapphire đã lưu ý rằng xu hướng này có khả năng sẽ tăng tốc khi ngân sách hàng năm được điều chỉnh lại cho năm 2026.

Từ Công Cụ Đến Hệ Thống Tự Động

Bản chất của việc triển khai AI đang ngày càng phát triển. Các thế hệ trước coi AI như một nhân tố tăng năng suất cho các nhóm hiện có. Tuy nhiên, nhà đầu tư mạo hiểm Jason Mendel từ Battery Ventures dự đoán rằng năm 2026 sẽ mở ra kỷ nguyên của các đại lý AI tự động, vượt ra ngoài việc tăng cường để tiến tới tự động hóa hoàn toàn. “Phần mềm sẽ mở rộng từ việc làm cho con người hiệu quả hơn đến tự động hóa công việc,” đánh dấu một bước chuyển căn bản trong cách các doanh nghiệp nhìn nhận về nhu cầu lực lượng lao động.

Eric Bahn, đồng sáng lập Hustle Fund, đã diễn đạt sự không chắc chắn xung quanh sự chuyển đổi này: các vai trò phức tạp vốn yêu cầu logic con người truyền thống có thể đối mặt với áp lực tự động hóa cùng với các chức năng lặp đi lặp lại. Liệu điều này có thể dẫn đến sa thải, nâng cao năng suất, hay một mô hình kết hợp giữa tăng cường và tự động hóa vẫn còn là điều chưa rõ ràng, mặc dù các nhà quan sát ngành như Vinod Khosla—người có danh mục đầu tư trải dài nhiều dự án AI—đang theo dõi chặt chẽ các diễn biến này.

Hiệu Ứng Chỉ Trích

Không phải tất cả các việc giảm nhân sự đều xuất phát từ việc triển khai AI thực sự. Antonia Dean từ Black Operator Ventures nhấn mạnh một điểm khác biệt quan trọng: nhiều doanh nghiệp sẽ viện lý do AI để giải thích cho việc giảm số lượng nhân viên và cắt giảm ngân sách, bất kể họ đã thành công trong việc triển khai công nghệ hay chưa. “AI sẽ trở thành cái cớ để các nhà điều hành che đậy những sai lầm trong quá khứ,” Dean nhận xét. Điều này tạo ra một câu chuyện phức tạp nơi AI vừa là sự biến đổi vận hành thực sự, vừa là lý do thuận tiện để tổ chức lại.

Marell Evans tại Exceptional Capital dự đoán tác động mạnh mẽ đến thị trường lao động khi các công ty tái phân bổ ngân sách từ các nguồn tuyển dụng sang đầu tư vào AI, có thể thúc đẩy việc sa thải nhanh hơn trong bối cảnh việc làm tại Mỹ.

Thuyết Phản Biện

Các người ủng hộ AI lập luận rằng các giải pháp của họ giúp thúc đẩy sự tiến bộ của lực lượng lao động thay vì loại bỏ, chuyển nhân viên sang các công việc có giá trị cao hơn “công việc sâu” trong khi tự động hóa các nhiệm vụ thường lệ. Tuy nhiên, tâm lý thị trường cho thấy những lời đảm bảo này chưa làm dịu đi mối lo ngại rộng rãi về việc làm. Khoảng cách giữa sự trấn an của ngành và lo lắng của người lao động có khả năng sẽ ngày càng mở rộng trong năm 2026 khi các trường hợp triển khai AI thực tế bắt đầu xuất hiện.