Câu đố của Nakamoto: lịch sử của Satoshi và cuộc tìm kiếm nhà sáng lập của đồng tiền điện tử đầu tiên

Ai đứng đằng sau bí danh Satoshi Nakamoto

Trong hơn mười năm, danh tính của nhà phát triển Bitcoin vẫn là một trong những bí ẩn hấp dẫn nhất của cộng đồng tiền mã hóa. Mặc dù Bitcoin được giới thiệu vào năm 2009, người sáng lập của nó vẫn chưa tiết lộ danh tính thật sự. Nhiều nhà nghiên cứu và nhà báo đã cố gắng giải mã bí ẩn này, đề xuất nhiều giả thuyết khác nhau về người có thể đứng sau dự án cách mạng này.

Người đầu tiên bị nghi ngờ vào năm 2014 là Dorian Satoshi Nakamoto, 64 tuổi, người Mỹ gốc Nhật, từng làm lập trình viên tại Los Angeles cho các dự án quốc phòng bí mật và các công ty công nghệ tài chính. Tuy nhiên, ông đã nhanh chóng phủ nhận giả thuyết này.

Sau đó, sự chú ý của các nhà nghiên cứu chuyển sang Hal Finney, chuyên gia mã hóa, người nhận giao dịch Bitcoin đầu tiên trong lịch sử. Mặc dù có những điểm trùng hợp, Finney đã phủ nhận hoàn toàn sự liên quan của mình cho đến khi qua đời vào năm 2014.

Nhà khoa học về tin học Nik Saboo cũng nằm trong danh sách nghi phạm. Các nhà nghiên cứu từ Đại học Aston đã phân tích các tác phẩm viết của ông và so sánh với whitepaper của Bitcoin, phát hiện ra nhiều điểm tương đồng đáng kể. Tuy nhiên, Saboo cũng đã phủ nhận những giả thuyết này, và chưa có bằng chứng thuyết phục nào xuất hiện.

Năm 2015, doanh nhân Craig Wright tuyên bố chính ông là người đã phát triển Bitcoin, trở thành người đầu tiên trong số các ứng cử viên không phủ nhận rõ ràng sự liên quan. Tuy nhiên, khi yêu cầu bằng chứng cụ thể, các tuyên bố của ông đã sụp đổ, và cộng đồng mạng đã đưa ra nhiều bằng chứng phản bác.

Một số người cũng đề xuất giả thuyết rằng người sáng lập có thể là lập trình viên và cựu thám tử Dave Kleiman. Tuy nhiên, giả thuyết này cũng chưa nhận được đủ chứng cứ xác thực.

Satoshi là gì và vai trò của ông trong hệ sinh thái Bitcoin

Chính từ satoshi không chỉ là phần tên của người sáng lập tiền mã hóa, mà còn là đơn vị nhỏ nhất của BTC. Ý tưởng chia nhỏ Bitcoin thành các phần nhỏ hơn thuộc về Satoshi Nakamoto và đã được thực hiện trong giao thức từ đầu, mặc dù ứng dụng thực tế chỉ xuất hiện sau này.

Vào tháng 9 năm 2009, giá trị của tiền mã hóa này rất thấp — 5050 Bitcoin chỉ đổi lấy khoảng 5,02 USD, nên việc chia nhỏ tiền tệ không có ý nghĩa. Đến tháng 11 năm 2010, giá đã tăng lên khoảng 0,5 USD trên sàn Mt.Gox, và một người dùng trên diễn đàn crypto với nickname ribuck lần đầu tiên đề xuất giới thiệu đơn vị nhỏ nhất chuẩn hóa — 1/100 BTC. Đề xuất này đã bị bỏ qua, vì lúc đó chưa cần thiết.

Thời điểm quyết định là tháng 2 năm 2011, khi giá Bitcoin tăng gấp đôi và lần đầu tiên đạt mốc 1 USD. Chính trong giai đoạn này, ribuck đã đề xuất lại ý tưởng về các đơn vị nhỏ hơn, và lần này cộng đồng đã đồng ý. Các đơn vị này được đặt tên là satoshi để vinh danh người sáng lập tiền kỹ thuật số.

Tuy nhiên, các nhà phát triển đã chọn tỷ lệ khác so với hệ thống tiền tệ truyền thống. Nếu đồng rúp chia thành 100 kopecks, thì một satoshi bằng 0,00000001 BTC — tức là một phần trăm tỷ của Bitcoin. Quyết định này cho thấy, ngay từ những ngày đầu, các nhà phát triển đã dự đoán tiềm năng tăng giá của tài sản.

Cấu trúc phân chia Bitcoin

Hệ thống phân chia hiện tại như sau:

• 1 BTC (bitcoin) — đơn vị đầy đủ
• 0,01 BTC (bitcent)
• 0,000001 BTC (millibitcoin)
• 0,00000001 BTC (satoshi) — đơn vị nhỏ nhất có thể chia
• 0,00000000001 BTC (millisatoshi) — đơn vị lý thuyết

Việc tồn tại satoshi là cần thiết để thuận tiện trong các tính toán hàng ngày. Với tốc độ tăng giá nhanh của Bitcoin, sẽ rất bất tiện khi phải định giá hàng hóa và dịch vụ bằng toàn bộ hoặc phần nhỏ của BTC. Satoshi giúp người dùng làm việc với các số tiền rõ ràng và dễ hiểu hơn.

Các cách nhận satoshi

Vì satoshi là phần nhỏ của Bitcoin, các phương pháp để có được nó không khác gì so với cách mua BTC:

Trên các sàn giao dịch tiền mã hóa — phương pháp phổ biến nhất, nơi bạn có thể đổi tiền pháp định hoặc các tài sản mã hóa khác lấy BTC, sau đó chia nhỏ ra thành satoshi.

Thông qua các dịch vụ đổi tiền trực tuyến — các dịch vụ chuyên về đổi tiền giữa các hệ thống khác nhau.

Trên các nền tảng P2P — giao dịch trực tiếp giữa người dùng mà không có trung gian.

Trong ví tiền mã hóa — một số ứng dụng cung cấp chức năng trao đổi tích hợp.

Bằng cách khai thác (mining) — đào các khối mới của Bitcoin. Tuy nhiên, hiện nay đây là hoạt động rất tốn kém với ngưỡng đầu vào cao, đòi hỏi đầu tư lớn vào thiết bị và điện năng.

Tại sao danh tính của Nakamoto vẫn chưa được khám phá

Dù đã có nhiều nỗ lực điều tra, danh tính thực sự của Satoshi Nakamoto vẫn chưa được xác định. Mỗi ứng cử viên đề xuất đều có lý lẽ hợp lý, nhưng chưa ai cung cấp bằng chứng không thể chối cãi về việc liên quan đến việc tạo ra Bitcoin. Bí ẩn này vẫn tiếp tục làm xôn xao cộng đồng tiền mã hóa và các nhà nghiên cứu trên toàn thế giới, để lại nhiều giả thuyết và dự đoán mới.