Các loại tiền không giới hạn phát hành có vẻ giống nhau, nhưng tại sao thái độ của thị trường đối với chúng lại hoàn toàn khác nhau? Chìa khóa nằm ở một yếu tố thường bị bỏ qua — chiều dài thời gian.

Hãy xem đồng Monero XMR. Hiện lượng lưu hành khoảng 18,44 triệu đồng, mỗi 2 phút tạo ra một khối, mỗi khối cố định phát 0,3 đồng. Quy đổi ra hàng ngày là 216 đồng, hàng năm là 78.840 đồng. Con số này nghe có vẻ nhiều, nhưng kéo dài đến 50 năm, tổng lượng phát thêm chỉ là 3,94 triệu đồng. So với cơ sở hiện tại là 18,44 triệu, mức tăng chỉ khoảng 21% — thấp xa so với mức lạm phát trung bình hàng năm của tiền pháp định. Ngay cả từ góc độ siêu dài hạn, áp lực mất giá của XMR cũng nằm trong phạm vi kiểm soát, có nền tảng để lưu trữ giá trị.

Chìa khóa là phải nhận thức rõ thực tế. Tài nguyên quý giá nhất của con người thực ra chính là thời gian, sau một trăm năm ai cũng trở thành bụi đất. Thay vì lo lắng về chuyện của nghìn năm sau, tốt hơn hết là tính toán dựa trên một chu kỳ cuộc đời hoàn chỉnh kéo dài 50 năm, giả định này là hợp lý nhất.

Tiếp theo là xem đồng Dogecoin DOGE. Tổng cung hiện tại khoảng 1680 tỷ đồng, mỗi ngày thêm hơn 14 triệu đồng, quy ra hàng năm là khoảng 5,2 tỷ đồng. Đến khi tổng cung đạt 2000 tỷ sau 6 năm, lượng phát hàng ngày sẽ giảm còn một nửa, còn 2,6 tỷ đồng mỗi năm và duy trì vĩnh viễn. Trong 50 năm, tổng số này là (5,2 tỷ × 6 năm) cộng với (2,6 tỷ × 44 năm) = 1456 tỷ đồng mới. So với lượng hiện tại là 1680 tỷ, mức tăng là 86%, nghĩa là giá trị đồng tiền sẽ giảm gấp đôi. Ngay cả theo tỷ lệ lạm phát hàng năm 2,6%, tốc độ mất giá này cũng quá nhanh.

Nói đơn giản, từ góc độ lưu trữ giá trị dài hạn, hai loại này hoàn toàn không cùng một cấp độ. Việc phát hành nhẹ nhàng của XMR và việc phát hành mạnh của DOGE, càng kéo dài thời gian, sự khác biệt càng rõ ràng.