Dựa trên Paradox của Creator Token: Khi nào Sniper luôn chiến thắng

Mentre Bitcoin giảm xuống dưới 82.000 đô la và tâm lý thị trường giảm nhiệt đáng kể, chuỗi khối Base đã tổ chức một sự kiện thể hiện rõ những mâu thuẫn hiện tại của hệ sinh thái SocialFi. Jesse Pollak, người phụ trách Base, đã phát hành token $JESSE nhằm khám phá cách giá trị của thương hiệu cá nhân có thể biến thành một tài sản blockchain chia sẻ được. Tuy nhiên, những gì xảy ra trong 15 phút tiếp theo kể một câu chuyện hoàn toàn khác: hai bot săn lùng đặc biệt đã thu về 1,3 triệu đô la trước khi bất kỳ nhà giao dịch bình thường nào kịp tải biểu đồ giá.

Kiến trúc của Thí nghiệm: Từ Content Coin đến JESSE

Con đường dẫn đến JESSE bắt đầu từ nhiều tháng trước. Pollak không xa lạ với các sáng kiến gây tranh cãi: từ tháng 4 năm 2025, ông đã tích cực thử nghiệm “content coin” cả cá nhân lẫn qua kênh chính thức của Base trên Zora. Thí nghiệm của Base đã chứng kiến token $BASE giảm 92% trong hai giờ—từ vốn hóa 16,9 triệu xuống còn 1,3 triệu—mặc dù Pollak mô tả đó là một “bài kiểm tra văn hóa”. Sau đó, ông đã token hóa hàng ngày các tweet của mình một cách quy mô qua Zora, kết quả là 40% trong số này đã mất hơn 90% giá trị ban đầu.

Phương pháp này nhằm mục tiêu lớn: xác minh xem ảnh hưởng, sự chú ý và sáng tạo của các nhà sáng tạo có thể tạo ra các chu kỳ giá trị trực tiếp và bền vững hơn hay không. Câu chuyện lý thuyết là thuyết phục: các nhà sáng tạo token hóa thương hiệu của họ, người hâm mộ trở thành người sở hữu và tham gia cộng đồng, lợi nhuận tài trợ cho các hoạt động sáng tạo tiếp theo. Pollak nhấn mạnh rằng $JESSE là một thử nghiệm văn hóa hơn là một sản phẩm tài chính—gần như một tác phẩm nghệ thuật xã hội hơn là một sự đầu cơ. Nhưng các cơ chế giao dịch on-chain hoạt động theo các logic hoàn toàn khác với chủ nghĩa lý tưởng.

Làm thế nào hai bot đã rút về 1,3 Triệu trong 15 Phút

Mô hình phân phối của JESSE có cấu trúc dễ bị tổn thương: tổng cộng 1 tỷ token, trong đó 500 triệu được đưa trực tiếp vào pool thanh khoản. Trong cùng một khối, hai sniper đã mua được 260 triệu token. Theo dữ liệu của Arkham Intelligence, lợi nhuận lần lượt là 707.700 đô và 619.600 đô, tổng cộng vượt quá 1,3 triệu đô la.

Một trong những giao dịch đặc biệt đáng chú ý: một ví đã chi 67 ETH (191.000 đô la) để tích trữ 7,6% lượng cung, đã trả hơn 44.000 đô la phí ưu tiên để có lợi thế về thứ tự giao dịch, rồi sau đó bán hết khi giá tăng, đổi 67 ETH thành 303 ETH—lợi nhuận hơn 600.000 đô la trong vài phút.

Flash Blocks và Cơ chế của Sự Bất Công

Nguồn gốc của sự méo mó nằm ở cơ chế flash blocks mà Base đã ra mắt vào tháng 7. Mặc dù Base chính thức tạo ra một khối mỗi hai giây, nhưng bên trong, hai giây này được chia nhỏ thành các micro-block 200 mili giây. Ai nhận được micro-block đầu tiên sẽ có lợi thế gần như định lượng về “arbitrage không rủi ro”.

Trong kiến trúc này, săn lùng không còn đơn thuần là vấn đề kỹ năng kỹ thuật thuần túy, mà là tốc độ kết hợp với phí cao. Các bot theo dõi hợp đồng thông minh trước; ngay khi phát hiện ra việc bổ sung thanh khoản, chúng gửi lệnh ngay lập tức qua các kênh riêng tư trực tiếp đến sequencer, bỏ qua mempool công khai; sử dụng phí ưu tiên tối đa để có thứ tự ưu tiên trong hàng đợi thực thi.

Sự chênh lệch 200 mili giây tương đương với hàng chục nghìn đô la. Người dùng phổ thông, trong khi đó, vẫn đang chờ đợi giá được tải lên màn hình của họ.

Trớ trêu thay, một động thái phòng thủ của nhóm—đóng API cho hồ sơ cá nhân trong phút đầu tiên sau khi ra mắt—đã làm trầm trọng thêm hiệu ứng này. Người dùng bình thường phụ thuộc vào API đó để lấy địa chỉ hợp đồng từ trang web và tham gia; các sniper nâng cao hoạt động trực tiếp ở cấp hợp đồng thông minh, hoàn toàn độc lập với front-end. Kết quả là giảm cạnh tranh cho bot, chứ không phải để bảo vệ khỏi chúng.

ZORA và Sự Phân Nhánh của Ngành SocialFi

Đặt JESSE trong bối cảnh rộng hơn của blockchain, nổi bật lên một hiện tượng thú vị. Ngành SocialFi cho thấy một sự phân nhánh rõ rệt: các token creator ngày càng giống các tùy chọn về sự chú ý tạm thời hơn là các công cụ giá trị lâu dài. Friend.tech là biểu tượng của thất bại; các token khác liên quan đến nhân vật nổi tiếng cũng gặp các vấn đề tương tự—giá trị của chúng chủ yếu phụ thuộc vào cơn sốt cảm xúc, và khi hoạt động on-chain giảm, cầu sẽ biến mất gần như ngay lập tức.

Song song đó, các hạ tầng đang thu hút “vốn kiên nhẫn” ngày càng nhiều. Nền tảng Zora, với token ZORA ( hiện đang giao dịch ở mức $0.04 với vốn hóa luồng là $133.84M), đã ghi nhận sự tăng trưởng mạnh mẽ sau khi tích hợp sâu hơn với Base App. Số lượng nhà sáng tạo, token được mint và tổng khối lượng giao dịch đều tăng cùng lúc. Điều này trái ngược hoàn toàn với tính dễ vỡ nội tại của các token creator phụ thuộc vào cơn sốt.

Tính dễ vỡ về cấu trúc

Giá token JESSE đã giảm 32,24% trong 24 giờ sau đó, với vốn hóa thị trường 14,22 triệu đô la và khối lượng giao dịch 4,78 triệu đô la. Tỷ lệ khối lượng/vốn hóa là 33,6%—cao hơn nhiều so với các chuẩn mực thông thường—cho thấy tâm lý đầu cơ mạnh mẽ và xu hướng giao dịch ngắn hạn chiếm ưu thế.

Khó khăn cốt lõi của JESSE và các thí nghiệm tương tự nằm ở đây: các token creator chủ yếu dựa vào cơn sốt cảm xúc thì tính dễ vỡ là điều hiển nhiên vì khả năng “hấp thụ” của thị trường không thể duy trì mãi bởi các hoạt động đầu cơ ngắn hạn. Thị trường đang thực hiện một quá trình chọn lọc: các bong bóng cảm xúc sẽ xì hơi, trong khi đánh giá giá trị sẽ trở lại tập trung vào các “công cụ hữu ích” có khả năng mở rộng thay vì các “tài sản chú ý” cá nhân. Miễn là các flash blocks và các kênh riêng tư vẫn hoạt động như hiện nay, các thí nghiệm như thế này sẽ dễ bị tổn thương với cùng một kết quả: ai đến trước thắng, còn những người khác thậm chí không kịp tham dự.