2026 sẽ có năm xu hướng nổi bật: các tổ chức tài chính nói gì về tiền điện tử và thị trường

Năm vừa qua đã chứng kiến ngành crypto giảm nhiệt đáng kể so với các đỉnh trước đó. Nhưng dự đoán gì cho năm 2026? Một phân tích sâu rộng hơn 30 báo cáo từ các nhà chơi như Galaxy Research, Coinbase, a16z, Bitwise, Delphi Digital và Hashdex tiết lộ năm dự báo về thị trường tài chính có sự đồng thuận đáng ngạc nhiên. Những người bỏ qua các kịch bản này có nguy cơ bỏ lỡ những cơ hội quan trọng.

Stablecoin: từ công cụ crypto thành hạ tầng tài chính toàn cầu

Sự chuyển đổi sâu sắc nhất mà năm 2026 mang lại liên quan đến stablecoin. Sự nhảy vọt không chỉ nằm ở khối lượng sử dụng mà còn ở chức năng cấu trúc của chúng: từ niche chuyên biệt trở thành thành phần thiết yếu của tài chính chính thống.

Các con số đã kể câu chuyện này. Trong năm vừa qua, khối lượng giao dịch của stablecoin đã đạt 46 nghìn tỷ đô la—một con số gần như không thể hiểu nổi khi so sánh với PayPal (khoảng 2 nghìn tỷ mỗi năm) hoặc Visa (15 nghìn tỷ). Tuy nhiên, các nhà phân tích nhấn mạnh, nút thắt thực sự không phải là cầu, mà là cách những đô la kỹ thuật số này thực sự thâm nhập vào các chu kỳ kinh tế bình thường: gửi tiền, rút tiền, thanh toán, điều chỉnh hàng ngày.

Một thế hệ startup đang đối mặt chính xác với vấn đề này. Một số sử dụng chứng minh mật mã để chuyển đổi bảo vệ quyền riêng tư giữa các tài khoản địa phương và đô la kỹ thuật số. Những công ty khác tích hợp trực tiếp mã QR và mạng lưới ngân hàng khu vực. Một số nữa xây dựng hạ tầng thẻ toàn cầu có thể tương tác.

Galaxy Research dự đoán một kết quả cụ thể: 30% các khoản thanh toán quốc tế sẽ diễn ra qua stablecoin vào cuối 2026. Bitwise nhân đôi cược, giả định rằng tổng vốn hóa sẽ tăng gấp đôi trong cùng kỳ, được thúc đẩy bởi việc thực thi Đạo luật GENIUS.

Điều gì sẽ làm điều này khả thi? Phân tích kỹ thuật của a16z cho thấy: hệ thống ngân hàng truyền thống vẫn còn mắc kẹt trên mainframe và COBOL, với giao diện batch thay vì API hiện đại. Thêm một chức năng thanh toán theo thời gian thực cũng mất hàng tháng để phát triển. Stablecoin cung cấp một giải pháp bản địa: điều chỉnh tức thì, không trung gian, không phức tạp về kỹ thuật và pháp lý khiến hạ tầng truyền thống bị đình trệ.

AI Agent: khi máy móc bắt đầu giao dịch và thanh toán

Trụ cột thứ hai của dự báo thị trường tài chính cho năm 2026 liên quan đến điều còn mang tính cách mạng hơn: các agent AI tự động sẽ trở thành các thành phần kinh tế cấu trúc, không còn là thử nghiệm nữa.

Logic rất đơn giản. Khi các agent đưa ra quyết định theo thời gian thực, thực hiện nhiệm vụ tự chủ và tương tác với tần suất cao, chúng cần những thứ giống như con người để chuyển giá trị: tốc độ, chi phí thấp, không cần phép. Các hệ thống thanh toán truyền thống—được thiết kế quanh tài khoản, danh tính và chu kỳ điều chỉnh—gây ra ma sát không thể chấp nhận đối với máy móc hoạt động trong mili giây.

Nhưng còn có một vấn đề sâu hơn, theo Sean Neville của a16z, đồng kiến trúc của USDC. Trong hệ thống tài chính hiện đại, các “danh tính phi con người” đã vượt qua số lượng lao động con người với tỷ lệ 96:1, nhưng hầu hết đều là “hồn ma không có tài khoản ngân hàng”. Thiếu KYA (Biết Ai Là Agent của bạn), tương đương với danh tính cho máy móc: chứng chỉ mật mã chứng minh ai đại diện, ai kiểm soát và ai chịu trách nhiệm khi có vấn đề.

Ngành đã mất hàng thập kỷ để xây dựng KYC. Đối với KYA, thời gian có thể chỉ còn vài tháng.

Tiêu chuẩn x402 sẽ trở thành nền móng của nền kinh tế này. Lucas Tcheyan của Galaxy Research định lượng hiện tượng này: đến năm 2026, các khoản thanh toán phù hợp x402 sẽ chiếm 30% khối lượng hàng ngày trên Base và 5% các giao dịch không bỏ phiếu trên Solana. Base sẽ hưởng lợi từ đà thúc đẩy của Coinbase, trong khi Solana sẽ trở thành trung tâm thứ hai nhờ cộng đồng nhà phát triển của mình.

RWA: token hóa lại sự tỉnh táo

Câu chuyện về Real World Assets đã trải qua một biến đổi mạnh mẽ. Sự háo hức ban đầu về “mọi thứ có thể trở thành token” đã nhường chỗ cho một câu hỏi thực dụng hơn: nó có thực sự hiệu quả không?

Guy Wuollet của a16z chẩn đoán vấn đề một cách chính xác. Cho đến nay, phần lớn các “tài sản token hóa” chỉ là mô phỏng: chúng chỉ đơn giản là “thay đổi lớp vỏ công nghệ” trong khi giữ nguyên logic thiết kế, cơ chế giao dịch và cấu trúc rủi ro của thế giới tài chính truyền thống. Hầu như không tận dụng khả năng bản địa của hệ thống crypto.

Điểm mấu chốt, theo Galaxy Research, không phải là từ một sản phẩm mới, mà là từ một sự kiện mang tính cấu trúc: một ngân hàng lớn sẽ chấp nhận cổ phiếu token hóa trên chuỗi như một đảm bảo chính thức. Cho đến nay, cổ phiếu token hóa vẫn chỉ giới hạn trong các thử nghiệm DeFi hoặc dự án thí điểm trên blockchain riêng tư. Nhưng các nhà quản lý ngày càng trở nên dễ dãi hơn, và các nhà cung cấp hạ tầng tài chính truyền thống đang thúc đẩy nhanh quá trình chuyển đổi sang hệ thống dựa trên blockchain.

Hashdex cung cấp một chỉ số đầy tham vọng: tăng trưởng gấp 10 lần các tài sản thế giới thực token hóa vào năm 2026, được thúc đẩy bởi rõ ràng pháp lý, chuẩn bị của các tổ chức và độ trưởng thành về kỹ thuật.

Thị trường dự đoán: khi “đánh bạc” trở thành tập hợp trí tuệ tập thể

Một điều bất ngờ nữa: các thị trường dự đoán không chỉ lớn lên như một hình thức đặt cược phi tập trung, mà còn như một hạ tầng hỗ trợ ra quyết định và tập hợp thông tin.

Andy Hall của a16z, giảng viên kinh tế chính trị tại Stanford, cho rằng các thị trường dự đoán đã vượt qua ngưỡng để trở thành phổ biến. Trong năm 2026, với việc tăng cường tích hợp giữa crypto và AI, chúng sẽ trở nên lớn hơn, tinh vi hơn, thông minh hơn. Nhưng tiến trình này đi kèm với những thách thức mới: tần suất giao dịch cao hơn, phản hồi thông tin tức thì, cấu trúc tham gia ngày càng tự động hóa đòi hỏi các giải pháp mới để đánh giá kết quả một cách công bằng.

Will Owens của Galaxy Research cung cấp dự báo chính xác: khối lượng hàng tuần của Polymarket sẽ liên tục vượt quá 1,5 tỷ đô la vào năm 2026. Ba yếu tố thúc đẩy sự tăng trưởng này: hiệu quả vốn sâu hơn làm tăng tính thanh khoản, dòng lệnh do AI hướng dẫn thúc đẩy tần suất giao dịch, khả năng phân phối của Polymarket liên tục cải thiện.

Ryan Rasmussen của Bitwise đi xa hơn: dự đoán rằng open interest của Polymarket sẽ vượt mức cao nhất trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ 2024. Việc mở rộng cho người dùng Mỹ đã mang lại dòng vốn mới ổn định, và danh mục thị trường đã mở rộng từ chính trị sang kinh tế, thể thao, văn hóa đại chúng.

Nhưng Galaxy cũng cảnh báo: có thể sẽ xuất hiện các cuộc điều tra liên bang. Với tốc độ tăng nhanh của khối lượng và các vụ bê bối liên quan đến insider trading và thao túng các sự kiện quan trọng, các cơ quan quản lý có thể bắt đầu điều tra các biến động giá bất thường trong các thị trường dự đoán trên chuỗi, nơi mà ẩn danh là mặc định.

Privacy coin: sự trở lại tất yếu

Với ngày càng nhiều vốn, dữ liệu và quyết định tự động di chuyển trên chuỗi, việc phơi bày toàn diện trở thành một chi phí không thể chấp nhận nổi. Năm 2025 đã cho thấy tín hiệu này: các privacy coin đã ghi nhận mức tăng còn cao hơn cả Bitcoin và các đồng tiền chính.

Christopher Rosa của Galaxy Research dự đoán tác động mạnh mẽ: tổng vốn hóa của các privacy coin sẽ vượt quá 100 tỷ đô la vào cuối 2026. Zcash đã tăng 800% trong quý cuối cùng của 2025, Railgun tăng 204%, trong khi Monero ghi nhận mức tăng nhẹ hơn là 53%.

Câu hỏi đã trở nên ít lý tưởng hơn và mang tính tổ chức hơn: các khoản gửi tiền trên chuỗi ngày càng tăng, và ngày càng nhiều nhà đầu tư—đặc biệt là các tổ chức—đang nghiêm túc tự hỏi liệu họ có thực sự sẵn sàng công khai mãi mãi số dư của tất cả các tài sản crypto của họ, các lộ trình giao dịch, cấu trúc dòng tiền.

Adeniyi Abiodun của Mysten Labs đi sâu vào vấn đề ở cấp độ còn cơ bản hơn: dữ liệu. Mỗi mô hình, mỗi agent, mỗi hệ thống tự động đều dựa trên dữ liệu, nhưng ngày nay các kênh thông tin vẫn còn mờ mịt, không đáng tin cậy và không thể xác minh. Đối với các ứng dụng tiêu dùng, điều này có thể chấp nhận được; còn đối với tài chính và y tế, đây là một trở ngại gần như không thể vượt qua.

Giải pháp là nghĩ về “quyền riêng tư như dịch vụ hạ tầng”: quy tắc truy cập dữ liệu có thể thực thi trên chuỗi, mã hóa phía khách hàng, hệ thống quản lý chìa khóa phi tập trung xác định ai có thể giải mã cái gì, trong hoàn cảnh nào và trong bao lâu. Không phải là bổ sung sau, mà là phần bản địa của mạng lưới công cộng.

Một suy nghĩ cuối cùng: các “giao thức dày đặc” nhường chỗ cho các “ứng dụng dày đặc”

Gần như tất cả các tổ chức đều đặt ra một câu hỏi phụ nhưng cực kỳ quan trọng: xu hướng tích tụ giá trị truyền thống đang đảo chiều. Thông thường, giá trị tập trung vào các giao thức nền và các lớp L1. Nhưng vào năm 2026, việc thu hút giá trị bắt đầu dịch chuyển sang lớp ứng dụng—nơi diễn ra tiếp xúc trực tiếp với người dùng, dữ liệu và dòng tiền.

Dưới dạng này, các câu hỏi khó về Ethereum, kiến trúc sư của “lý thuyết các giao thức dày đặc”, sẽ tiếp tục đặt ra. Nó sẽ tiếp tục hưởng lợi như một hạ tầng nền tảng cho token hóa và tài chính? Hay sẽ tiến hóa thành một “mạng lưới nền tảng nhàm chán nhưng cần thiết” trong khi phần lớn giá trị được hấp thụ bởi các lớp ứng dụng xây dựng phía trên?

Đối với Bitcoin, sự đồng thuận vẫn tích cực: nó sẽ tiếp tục hoạt động tốt trong năm 2026 nhờ nhu cầu từ các tổ chức qua ETF, củng cố vai trò như một tài sản vĩ mô và “vàng kỹ thuật số”—dù mối đe dọa của máy tính lượng tử vẫn còn hiện hữu.