Tại sao Thay đổi OP_RETURN của Bitcoin Core v30 thực sự là một nước đi chiến lược (Chứ không phải là một sự thỏa hiệp)

Mọi người đều đang nói về việc Bitcoin Core v30 bỏ hạn chế OP_RETURN, nhưng hầu hết mọi người đều hiểu sai. Đây không phải Core đầu hàng trước cơn sốt Ordinals—đây là Core đang chủ động mở đường cho tương lai của BitVM. Dưới đây là những gì thực sự đã xảy ra.

Vấn đề Thực Sự Mà Không Ai Nói Đến

Vào tháng 4 năm 2024, khi Citrea ra mắt Clementine (là zkRollup dựa trên BitVM đầu tiên), họ gặp phải rào cản. Họ cần lưu trữ 144 byte dữ liệu quan trọng trên chuỗi—128 byte cho bằng chứng không kiến thức (zero-knowledge proofs) và 16 byte cho chứng minh tổng công việc (proof of total work). Dữ liệu này sau đó được tham chiếu khi các watchtower thách thức nhà vận hành và cần xác minh chuỗi Bitcoin.

Nhưng vấn đề là: OP_RETURN chỉ cho phép 83 byte. Không đủ.

Tại Sao Không Chỉ Dùng Dữ Liệu Witness Như Ordinals?

Đây là nơi mà sự tinh tế kỹ thuật trở nên quan trọng. Ordinals có thể dùng dữ liệu witness vì chúng chỉ cần chứng minh tính hợp lệ của một giao dịch. Nhưng xác minh BitVM đòi hỏi tham chiếu chuỗi—các giao dịch sau cần đọc dữ liệu này. Script Bitcoin có quy tắc cứng: bạn không thể đọc dữ liệu witness từ các giao dịch trước. Hoàn toàn không thể.

Dữ liệu phải nằm trong scriptPubKey. Đó không phải là lựa chọn; đó là yêu cầu kỹ thuật. Hãy nghĩ đơn giản: dữ liệu witness được niêm phong trong một phong bì (chỉ chứng minh giao dịch hiện tại), trong khi dữ liệu trong scriptPubKey nằm ở nơi công cộng, nơi các giao dịch tương lai có thể xem và sử dụng.

Phương Pháp Giải Quyết Lộn Xộn Đã Khiến Core Phản Ứng

Bị giới hạn 83 byte, Citrea buộc phải sáng tạo—và khá xấu xí. Họ tạo ra các output Taproot “không thể tiêu” (unspendable), ngụy trang dữ liệu thành các public key giả. Nghe có vẻ thông minh, nhưng lại có tác dụng phụ khủng khiếp: mỗi lần thách thức của watchtower tạo ra hai UTXO không thể xóa bỏ. Các node đầy đủ trên toàn mạng phải lưu trữ vĩnh viễn các public key giả này.

Đây chính xác là kịch bản ác mộng mà các nhà phát triển Core đã cố gắng ngăn chặn trong nhiều năm. Phình to UTXO. Rác tồn tại vĩnh viễn trên chuỗi.

Chiến Lược Giảm Hại

Core nhận thức rõ tình hình: Citrea đã dùng UTXO giả (xấu) rồi, và nếu BitVM thành công, nhiều dự án khác sẽ theo đuổi hoặc dùng các phương pháp như multisig trần trụi như giao thức Stamp. Những cách tiếp cận còn tệ hơn.

Vì vậy, Core đã đưa ra quyết định—nới lỏng OP_RETURN và cung cấp con đường “ít gây hại hơn”. Bạn có thể gọi đó là thực dụng hoặc chiến lược, nhưng về cơ bản đó là giảm thiểu tác hại: nếu các dự án BitVM phải neo dữ liệu, hãy để họ làm điều đó mà không làm phình to bộ UTXO.

Tại Sao Điều Này Thực Sự Quan Trọng Cho Tương Lai của Bitcoin

BitVM không chỉ là một đổi mới crypto khác—nó là hạ tầng Layer 1 thực sự. Adam Back, CEO của Blockstream, đã gọi cơ chế neo của BitVM là “một hướng đi quan trọng cho Layer 1.” Nếu nó thành công (và các dấu hiệu cho thấy điều đó), chúng ta đang nói về một hệ sinh thái gồm zkRollups, cầu nối chuỗi chéo, và các hệ thống xác minh phức tạp trên chuỗi. Tất cả đều cần các giải pháp neo tương tự.

Bằng cách nới lỏng OP_RETURN ngay bây giờ, Core đang mở đường cho lớp hạ tầng này phát triển một cách sạch sẽ. Đó là tư duy tiến bộ, không phản ứng. Việc mở rộng quy mô của Bitcoin có thể phụ thuộc vào những quyết định như thế này nhiều hơn mọi người nghĩ.

Lần tới ai đó nói Core đang thỏa hiệp, hãy hỏi họ xem liệu việc phình to UTXO vĩnh viễn hay giới hạn OP_RETURN lớn hơn một chút có phải là sự thỏa hiệp tốt hơn.