Powell bị điều tra hình sự: Tính độc lập của chính sách tiền tệ Mỹ đối mặt với thử thách chưa từng có

Các tranh cãi về việc sửa chữa tòa nhà trụ sở chính tại Washington đang biến thành một cuộc khủng hoảng toàn diện liên quan đến tính độc lập của Cục Dự trữ Liên bang. Chủ tịch Fed Powell trong tuyên bố video ngày 11 tháng 1 đã phản hồi rằng cuộc điều tra hình sự của công tố viên chỉ là cái cớ, nguyên nhân thực sự là do Fed kiên quyết dựa trên đánh giá kinh tế chứ không phải ý chí chính trị để đặt lãi suất.

01 Sự kiện đột xuất

Văn phòng công tố liên bang tại District of Columbia đã khởi tố điều tra hình sự Chủ tịch Fed Powell. Nội dung điều tra liên quan đến tình hình sửa chữa tòa nhà trụ sở chính của Fed tại Washington, cũng như việc Powell có nói dối Quốc hội về phạm vi dự án này hay không.

Chi phí tổng cộng của dự án sửa chữa khoảng 2,5 tỷ USD, kể từ khi bắt đầu đã gây tranh cãi dữ dội. Các công việc sửa chữa bao gồm loại bỏ amiăng, nâng cấp hệ thống điện và thông gió cùng các công trình cần thiết khác.

Nguyên nhân dẫn đến cuộc điều tra là lời khai của Powell vào tháng 6 năm ngoái tại Ủy ban Ngân hàng Thượng viện. Bộ Tư pháp đã gửi lệnh triệu tập đại bồi thẩm đoàn tới Fed, đe dọa khởi tố hình sự.

02 Powell phản công mạnh mẽ

Trong tuyên bố ngày 11 tháng 1, Powell trực tiếp quy nguyên cuộc điều tra hình sự này là do sự bất đồng của ông với chính quyền Trump về chính sách lãi suất. Ông cho rằng hành động này là chưa từng có, cần đặt trong bối cảnh chính quyền hiện tại liên tục gây áp lực, đe dọa nhiều lần.

Ông rõ ràng nói: “Tất cả chỉ là cái cớ. Mối đe dọa khởi tố hình sự thực ra là vì Fed luôn dựa trên đánh giá tốt nhất về lợi ích công cộng để đặt lãi suất, chứ không phải theo ý thích cá nhân của tổng thống.”

Powell nhấn mạnh vấn đề cốt lõi: “Liệu Fed còn có thể dựa vào bằng chứng và tình hình kinh tế để đặt lãi suất hay không — hoặc nói cách khác, chính sách tiền tệ có thể bị ảnh hưởng bởi áp lực hoặc đe dọa chính trị hay không.”

03 Phản ứng ngay lập tức của thị trường

Sau khi tin về cuộc điều tra lan truyền, thị trường tài chính phản ứng nhanh chóng. Chỉ số USD, hợp đồng tương lai chứng khoán Mỹ đều giảm mạnh, trong khi giá vàng và bạc quốc tế tăng vọt và lập kỷ lục mới.

Tính đến thời điểm phát bài, vàng giao ngay tăng 1,88%, bạc giao ngay còn tăng hơn 4%. Các nhà phân tích thị trường nhận định, nếu sự việc này bị xem là gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng thực thi nhiệm vụ của Powell với tư cách Chủ tịch Fed, thì chứng khoán Mỹ và USD có thể sẽ còn chịu áp lực hơn nữa.

Phản ứng này cho thấy rõ sự lo ngại của các nhà đầu tư toàn cầu về việc tính độc lập của Fed đang bị đe dọa. Khả năng ra quyết định độc lập của Fed luôn là nền tảng quan trọng của sự ổn định tài chính toàn cầu.

04 Cuộc chiến chính trị dài hạn

Cuộc điều tra này không phải là sự kiện đơn lẻ, mà là bước mới trong cuộc xung đột lâu dài giữa Trump và Powell. Kể từ khi Trump nhậm chức tổng thống lần thứ hai vào tháng 1 năm ngoái, ông liên tục thúc giục Fed hạ lãi suất.

Trump hy vọng qua đó kích thích kinh tế, giảm chi phí vay nợ của chính phủ. Không hài lòng với việc Fed chưa tích cực hạ lãi suất, ông đã nhiều lần yêu cầu Powell từ chức.

Thậm chí tổng thống còn công khai nói: “Tôi rất muốn sa thải ông ấy, nhưng chúng tôi (gần hết nhiệm kỳ của Powell rồi).” Áp lực công khai này hiếm thấy trong lịch sử Mỹ, phá vỡ truyền thống tôn trọng tính độc lập của Fed trong nhiều thập kỷ qua.

05 Chiến lược ứng phó của Fed

Trước áp lực chính trị, nội bộ Fed vẫn còn chia rẽ về hướng đi của chính sách lãi suất. Hiện tại, lãi suất quỹ liên bang Mỹ duy trì trong khoảng 3,5% - 3,75%.

Thống đốc Fed Stephen Milun dự đoán sẽ giảm khoảng 150 điểm cơ bản vào năm 2026 để hỗ trợ phục hồi thị trường lao động. Ông cho rằng tỷ lệ lạm phát cơ bản có thể duy trì quanh mức 2,3%, gần mục tiêu của Fed.

Tuy nhiên, không phải tất cả các quan chức đều đồng tình với chính sách nới lỏng mạnh mẽ này. Ngày càng nhiều quan chức muốn giữ nguyên lãi suất ít nhất cho đến khi có thêm dữ liệu về lạm phát và việc làm. Chủ tịch Fed Richmond Thomas Barkin nhấn mạnh rằng, trong tương lai, chính sách tiền tệ cần phải thực hiện “điều chỉnh tinh tế.”

06 Liên quan giữa chính sách tiền tệ và thị trường tiền mã hóa

Quyết định lãi suất của Fed liên quan chặt chẽ đến thị trường tiền mã hóa. Chính sách nới lỏng tiền tệ thường thúc đẩy dòng vốn chảy vào các tài sản rủi ro cao như tiền mã hóa.

Theo dữ liệu của nền tảng Gate tính đến ngày 12 tháng 1, thị trường tiền mã hóa phản ứng nhạy cảm với các biến động chính sách vĩ mô. Giá Bitcoin hiện dao động quanh mức $189,000, nhu cầu đầu tư vẫn mạnh mẽ. Đồng thời, token của nền tảng Gate là GT hiện có giá $10.33, tăng 0,70% trong 24 giờ.

Dự báo của Ngân hàng Citigroup trước đó cho thấy, giá Bitcoin có thể đạt 143.000 USD vào năm 2026. Sự quan tâm của các nhà đầu tư tổ chức đối với tài sản số tiếp tục tăng, trong khi các hạn chế về quản lý tiền mã hóa của Mỹ dự kiến sẽ còn được nới lỏng thêm.

07 Tranh cãi về người kế nhiệm

Thời hạn nhiệm kỳ của Powell sẽ kết thúc vào tháng 5 năm nay. Trump đã tuyên bố dự kiến sẽ công bố người kế nhiệm Powell vào tháng 1 năm 2026.

Các nhà quan sát thị trường dự đoán phổ biến rằng, Trump có thể đề cử Giám đốc Hội đồng Kinh tế Quốc gia Kevin Hasset, cựu thành viên Fed Kevin Wirth hoặc Giám đốc Đầu tư chính của BlackRock về trái phiếu toàn cầu Rick Reeder.

Thượng nghị sĩ Tài chính của Ủy ban Ngân hàng Thượng viện, Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa Tom Tillis cho biết ông sẽ “phản đối xác nhận bất kỳ ứng viên nào của Fed — kể cả vị trí Chủ tịch Fed sắp tới — cho đến khi vấn đề pháp lý này được giải quyết triệt để.” Phát biểu này có thể làm phức tạp quá trình bổ nhiệm Chủ tịch Fed.

Triển vọng tương lai

Khi thị trường đón nhận tin Powell bị điều tra hình sự, USD giảm mạnh, vàng và bạc lập kỷ lục mới. Thực tế này nhấn mạnh tầm quan trọng của tính độc lập của Fed đối với thị trường tài chính toàn cầu.

Thượng nghị sĩ Tom Tillis đã tuyên bố phản đối xác nhận bất kỳ ứng viên nào của Fed trừ khi cuộc điều tra này được giải quyết triệt để. Điều này có nghĩa là cuộc chiến chính trị quanh Fed có khả năng kéo dài nhiều tháng nữa.

Dù kết quả ra sao, cuộc chơi giữa chính sách tiền tệ Mỹ và quyền lực chính trị đã bước vào giai đoạn căng thẳng chưa từng có. Các nhà đầu tư cần theo dõi sát sao tiến trình của sự kiện này để điều chỉnh chiến lược đầu tư kịp thời.