Base so với Solana: hợp tác công bằng hay chiến lược hút máu thanh khoản?

4 tháng 12 năm 2025 đánh dấu một thời điểm căng thẳng trong hệ sinh thái tiền điện tử. Base đã ra mắt một cầu nối cross-chain tích hợp Solana, cho phép luồng tài sản giữa hai mạng lưới. Được xây dựng dựa trên Chainlink CCIP(Giao thức Tương tác Cross-Chain) và hạ tầng của Coinbase, cầu nối kết nối các ứng dụng như Zora, Aerodrome, Virtuals, Flaunch và Relay với hệ sinh thái Solana.

Phản ứng ngay lập tức và cứng rắn: các nhà phát triển của Solana cáo buộc Jesse Pollak thực hiện một “tấn công ma cà rồng” — một chiến lược chiếm đoạt tài nguyên từ các hệ sinh thái khác dưới vỏ bọc của khả năng tương tác. Nhưng chỉ trích này chạm vào một vấn đề sâu hơn: liệu đây có phải là sự hợp tác chân thành hay là sự chiếm đoạt chiến lược dưới dạng giả danh?

Hai câu chuyện đối lập

Phản biện của Base:

Jesse Pollak lập luận rằng cầu nối này thực sự “hai chiều”. Giả thuyết của ông là thực dụng: các ứng dụng của Base cần truy cập vào SOL và token SPL, trong khi các dự án của Solana cần thanh khoản từ Base. Dành 9 tháng để xây dựng kiến trúc này phản ánh một nhu cầu thực tế.

Pollak bổ sung rằng Base đã thông báo dự án từ tháng 5 với các nhân vật chủ chốt như Anatoly Yakovenko, và kế hoạch đã được công khai vào tháng 9. Nhấn mạnh rằng cả nhà phát triển của Base lẫn Solana đều có thể hưởng lợi khi tham gia hệ sinh thái của nhau.

Lời cáo buộc từ Solana:

Vibhu Norby, sáng lập của DRiP, đã khẳng định rõ ràng. Tháng 9, Alexander Cutler(đồng sáng lập của Aerodrome) đã công khai tuyên bố rằng Base “sẽ vượt qua Solana” và trở thành mạng blockchain lớn nhất thế giới. Đối với Norby, tuyên bố này mâu thuẫn hoàn toàn với mọi giả định về sự hợp tác công bằng.

Khi Akshay BD, một nhân vật gần gũi với đội siêu nhóm Solana, tham gia tranh luận, sự chỉ trích trở nên gay gắt hơn:

“Nói ‘hai chiều’ không có nghĩa là thực sự như vậy. Kết quả ròng của dòng vốn vào/ra phụ thuộc hoàn toàn vào cách nó được thúc đẩy. Điều làm tôi bực mình là sự thiếu trung thực của họ.”

Anatoly Yakovenko, đồng sáng lập của Solana, đưa ra lý lẽ sắc sảo nhất: nếu có sự hợp tác thực sự, Base sẽ di chuyển các ứng dụng của mình sang Solana, cho phép các bộ xử lý khối của Solana thực hiện các giao dịch và thu phí. Nếu không, đó chỉ là “lời nói suông”.

Sự bất đối xứng về kinh tế: cốt lõi của xung đột

Điểm mấu chốt không phải về công nghệ, mà về kinh tế. Anatoly nhận diện một điều quan trọng: cầu nối là hai chiều về mặt mã nguồn, nhưng không phải về “trọng lượng kinh tế”.

Xem xét cơ chế:

• Một người dùng Solana gửi SOL hoặc token SPL đến một ứng dụng Base(Aerodrome, Zora)
• Ứng dụng này tạo ra giá trị: thu phí giao dịch, khai thác MEV(giá trị tối đa có thể rút ra), yêu cầu staking
• Toàn bộ dòng chảy giá trị này vẫn nằm trong Base, một Layer2 của Ethereum
• Solana mất phí, hoạt động và cơ hội khai thác giá trị

Trừ khi vốn quay trở lại hoặc có dòng chảy ngược tương đương, Solana đang cung cấp tài sản trong khi Base thu lợi nhuận. Đây chính xác là mô hình của một “tấn công ma cà rồng”: chiếm đoạt thanh khoản mà không có lợi ích tương xứng.

Các vị trí cấu trúc của hai mạng lưới

Nguồn gốc của bất đồng nằm ở việc chiếm lĩnh các cấp độ khác nhau trong hệ thống thanh khoản:

Base như Layer2 của Ethereum:

• Thừa hưởng độ an toàn và uy tín từ Ethereum, nhưng cạnh tranh trực tiếp với mainnet và các Layer2 khác
• Cần phân biệt bằng UX tốt hơn, phí thấp hơn hoặc hệ sinh thái độc đáo
• Phụ thuộc vào việc thu hút hoạt động bên ngoài để duy trì sự tồn tại
• Truy cập vào Solana là một lợi thế chiến lược ngay lập tức

Solana như Layer1 độc lập:

• Có bộ xác thực riêng, hệ sinh thái token và mô hình bảo mật riêng
• Tạo doanh thu từ phí của mỗi giao dịch diễn ra trên mạng lưới
• Trong năm qua, là trung tâm của meme coins, NFT và sự gia nhập của người dùng nhỏ lẻ
• Mất sức hút nếu dòng chảy này chuyển hướng sang các mạng khác

Nói rõ hơn: một Layer2 cần chiếm lĩnh; một Layer1 đã ổn định lo sợ sự di cư.

Ai thực sự hưởng lợi?

Phân tích động lực cho thấy tại sao Solana xem đây là một mối đe dọa ma cà rồng chứ không phải là cơ hội:

Đối với Base:

• Trực tiếp hấp thụ “sinh khí” của hệ sinh thái Solana: cơn sốt meme coins, đầu cơ, hoạt động bán lẻ
• Định vị như “trung tâm trung lập của DeFi cross-chain”, thu hút câu chuyện và người dùng
• Tăng độ tin cậy như một cầu nối, không cần chờ đợi sự tăng trưởng tự nhiên của chính nó
• Tăng cường vai trò như “trung gian mặc định”

Đối với Solana:

• Về lý thuyết, có thể truy cập “hệ sinh thái Base”, nhưng không đảm bảo khai thác giá trị
• Chỉ có lợi nếu:
  • Các nhà phát triển của Base di chuyển thực thi sang Solana(khó xảy ra)
  • Các dự án bản địa của Solana tạo ra các chức năng tích hợp và chuyển vốn từ Base sang hợp đồng Solana
• Những kịch bản này chưa xảy ra trong giai đoạn ra mắt ban đầu

Rủi ro tồn tại của Solana là giảm từ “đích đến hệ sinh thái độc lập” xuống “chuỗi cung ứng vốn cho DeFi của Base”. Nói cách khác: từ mạng lưới thành nhà cung cấp.

Thiếu cam kết thực sự

Vibhu Norby và Akshay BD nhấn mạnh rằng Base chưa thiết lập các mối quan hệ đối tác với các dự án Solana quan trọng, không hợp tác với Solana Foundation, và chỉ tích hợp các ứng dụng mà họ đã kiểm soát hoặc liên minh(Aerodrome, Zora).

Pollak phản bác rằng ông đã cố gắng thu hút nhiều dự án Solana hơn trong 9 tháng, nhưng “đa số không quan tâm”, chỉ có một số ngoại lệ như Trencher và Chillhouse.

Nhưng điểm mấu chốt mà Solana nhấn mạnh là: đăng mã nguồn mở mà không thiết lập các mối quan hệ chiến lược là thiết kế, không phải hợp tác. Khác với:

• Đồng thuận với Solana Foundation về hướng của cầu nối
• Hỗ trợ di cư của Base sang Solana
• Đồng bộ hóa các động lực kinh tế

Bài kiểm tra cuối cùng: 6 tháng tới sẽ thấy gì?

Anatoly Yakovenko đề xuất tiêu chí đánh giá rõ ràng:

Nếu cầu nối hợp pháp, chúng ta mong đợi:

• Các ứng dụng của Base thực hiện các giao dịch đáng kể trên Solana
• Các dự án bản địa của Solana ra mắt các tích hợp với thanh khoản của Base
• Dòng chảy vốn hai chiều với quy mô tương đương

Nếu là “tấn công ma cà rồng”, chúng ta sẽ thấy:

• Dòng chảy một chiều: SOL và SPL về Base
• Tất cả doanh thu và phí bị Base chiếm đoạt
• Di cư ngày càng tăng của các ứng dụng Solana sang Base, không có trở lại

Pollak nhấn mạnh rằng Base xem Solana như “đối tác bình đẳng”. Thử thách sẽ là liệu Base có thúc đẩy các nhà phát triển của mình xây dựng trên Solana hay chỉ đơn thuần thu hút người dùng Solana chuyển vốn sang Base.

Kết luận: hợp tác hay cạnh tranh giả danh

Cuộc tranh luận phơi bày một xung đột cơ bản: trong thế giới đa chuỗi blockchain, khả năng tương tác là một trò chơi tổng biến đổi, không phải là tích cực. Giá trị không tăng lên khi kết nối các mạng; nó được phân phối lại.

Đối với Base, cầu nối là chiến thuật sáng suốt: chiếm đoạt thanh khoản Solana mà không phụ thuộc vào sự tăng trưởng của nó. Đối với Solana, đây là chiến lược rủi ro: mở tài sản của mình để rút máu mà không có đảm bảo lợi ích trở lại.

Anatoly tổng kết bài toán: “Nếu có cạnh tranh chân thành, cầu nối có lợi cho hệ sinh thái. Nếu nó chỉ là giả danh hợp tác trong khi cạnh tranh bí mật, đó là sân khấu giả dối của sinh thái.”

Dữ liệu về vốn trong những tháng tới sẽ tiết lộ liệu đây có phải là sự hợp tác chân thành hay chỉ là thực thi tinh vi của một tấn công ma cà rồng dưới vỏ bọc khả năng tương tác trung lập.