Các bạn, lần này tôi sẽ thay đổi cách tiếp cận hoàn toàn để xem xét dự án này. Đừng phân tích từ công nghệ nền tảng, triết lý tài chính hay khung tin cậy nữa. Hôm nay tôi sẽ đặt câu hỏi theo góc độ kinh doanh rõ ràng, thực tế, thậm chí có phần ích kỷ nhất: Dusk Foundation cuối cùng đang bán gì? Ai sẽ thực sự bỏ tiền mua? Những người sẵn sàng bỏ tiền tại sao lại chọn nó? Nếu hiện tại thị trường không ai tranh giành, có phải là điều này thực sự không có nhu cầu thực sự?

Thành thật mà nói, tôi có một thói quen cũ. Trước đây khi xem xét dự án, tôi rất thích nhầm lẫn giữa hai khái niệm "năng lực công nghệ" và "năng lực kinh doanh". Thường nghĩ rằng công nghệ tốt là đồng nghĩa với khả năng làm ăn thành công. Sau nhiều lần bị thực tế dạy dỗ, tôi mới bắt đầu tự hỏi những câu hỏi kiểu này: Sản phẩm bạn làm ra, có bao nhiêu người sẵn sàng bỏ tiền thật để mua?

Phán đoán của tôi hiện tại là, Dusk không bán token, cũng không phải là một câu chuyện lớn mang tính huyền thoại. Nó thực sự bán một khả năng dịch vụ — chính xác hơn, là khả năng "để tài sản được quản lý theo quy định có thể lên chuỗi". Khách hàng của thứ này không phải là nhà đầu tư nhỏ lẻ. Nhà đầu tư nhỏ lẻ chỉ là nguồn cung cấp thanh khoản và sự chú ý ban đầu. Những người mua tiềm năng thực sự, tôi nghĩ có ba loại.

**Loại thứ nhất: Các tổ chức muốn phát hành hoặc lưu thông tài sản có quy định**

Những người này không sợ chuỗi hoạt động không tốt. Nỗi sợ thực sự của họ là — nếu có chuyện gì xảy ra, làm thế nào để giải thích với cơ quan quản lý và đội ngũ tuân thủ nội bộ. Khi bạn khiến họ đặt tài sản vào một môi trường minh bạch, nơi mọi giao dịch đều có thể bị toàn mạng theo dõi, tâm lý của họ sẽ sụp đổ. Chưa kể phải vượt qua vòng kiểm tra của bộ phận tuân thủ. Đối với nhóm này, tính riêng tư, giới hạn tiết lộ, khả năng kiểm toán không phải là phần thưởng thêm, mà là vé vào chơi. Không có những yếu tố này, họ sẽ không tiếp tục bàn luận.

**Loại thứ hai: Các nhà vận hành hạ tầng như giao dịch, thanh toán, lưu ký, quản lý rủi ro**

Nếu các tổ chức này muốn tích hợp một hệ thống, câu hỏi đầu tiên thường không phải là "Có thể kiếm tiền không", mà là "Rủi ro có thể giải thích rõ ràng không". Đặc biệt trong môi trường quản lý xuyên quốc gia, khả năng giải thích rủi ro còn quan trọng gấp mười lần khả năng sinh lời. Một hệ thống nếu có thể rõ ràng thể hiện dòng rủi ro, dòng thông tin, dòng vốn, giúp kiểm soát nội bộ có thể theo dõi và tái tạo lại, thì sức hấp dẫn đối với họ là rất lớn.

**Loại thứ ba: Các nhà đầu tư tổ chức và quỹ quản lý tài sản**

Họ cần độ tin cậy của tài sản nền tảng. Nếu một tài sản trên chuỗi có thể cung cấp đủ bảo vệ quyền riêng tư, đồng thời có khả năng kiểm toán minh bạch (nghe có vẻ mâu thuẫn, nhưng về mặt kỹ thuật có thể làm được), thì khả năng thiết kế sản phẩm quản lý tài sản và quản lý rủi ro sẽ mở ra những khả năng mới.

Nói đến đây, tôi nghĩ vấn đề thực sự không phải là công nghệ của Dusk có tốt hay không, mà là hiện tại ba nhóm này có thực sự mong muốn mua hay không. Họ vẫn đang quan sát, bởi vì kinh doanh đưa tài sản có quy định lên chuỗi này vẫn còn trong giai đoạn rất sơ khai trên toàn cầu. Khung pháp lý vẫn đang phát triển, chi phí tuân thủ vẫn liên tục điều chỉnh, các tổ chức lớn cũng đang chờ đợi một tín hiệu thực sự rõ ràng.

Vì vậy, kết luận của tôi là: Hiện tại không ai tranh giành Dusk, không phải vì nó không có hàng, mà vì những người thực sự cần dịch vụ này vẫn đang đánh giá xem liệu việc này có đáng để bỏ vốn hay không. Một khi có kết quả đánh giá này, cuộc đua trong lĩnh vực này sẽ rất gay gắt.