Chu kỳ kinh tế mang tính lịch sử kết thúc? Tại sao Đaliêu lại cảnh báo về chính sách của Cục Dự trữ Liên bang

Khi dữ liệu kinh tế nổi bật, việc làm sôi động và thị trường chứng khoán đạt đỉnh mới, Ngân hàng Trung ương lại đang nới lỏng chính sách. Hiện tượng có vẻ mâu thuẫn này đã thu hút sự chú ý của các nhà đầu tư huyền thoại.

Chính sách kỳ quặc đang âm thầm hình thành điều gì

Ray Dalio, sáng lập của Bridgewater Associates, gần đây đã đưa ra một bình luận sắc bén. Ông chỉ ra rằng các biện pháp của Cục Dự trữ Liên bang phản ánh một bất thường kinh tế căn bản: thực hiện các chính sách kích thích trong thời điểm nền kinh tế Mỹ hoạt động mạnh nhất.

Logic thông thường là ngược lại. Cục Dự trữ Liên bang thường can thiệp khi kinh tế trì trệ — ví dụ như cuộc Đại Suy thoái thập niên 1930 hoặc cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008. Nhưng giờ đây, mọi thứ đã khác. Tỷ lệ thất nghiệp của Mỹ ở mức thấp nhất trong lịch sử, tốc độ tăng trưởng kinh tế duy trì ổn định, chỉ số chứng khoán liên tục đạt đỉnh mới.

Tuy nhiên, sau khi Cục Dự trữ Liên bang giảm lãi suất 25 điểm cơ bản vào tháng 10, khả năng tiếp tục hành động trong tháng 12 vẫn còn. Sự kết hợp này khiến Dalio nhận thấy một tín hiệu nguy hiểm: một chu kỳ kinh tế kéo dài 75 năm đang đi đến hồi kết, và nợ quá mức chính là nhân vật chính của vở kịch này.

Rủi ro kép của mở rộng thâm hụt và pha loãng tiền tệ

Việc mở rộng đồng thời chi tiêu của chính phủ và thanh khoản của ngân hàng trung ương thực sự có ý nghĩa gì? Dalio gọi đó là “cấu hình có khả năng gây lạm phát cao hơn”.

Thâm hụt ngân sách của Mỹ lớn, liên tục phát hành trái phiếu ngắn hạn. Khi Cục Dự trữ Liên bang tăng cung tiền, rủi ro cũng tăng theo: lượng tiền mới có thể chảy trực tiếp vào chi tiêu của chính phủ, thay vì hoạt động sản xuất kinh tế thực sự. Điều này được gọi là nợ hóa tiền tệ — dùng sức mạnh của máy in tiền để tài trợ cho thâm hụt ngân sách.

Áp lực chính trị cũng ngày càng gia tăng. Gần đây, Donald Trump đã công khai chỉ trích Chủ tịch Fed Powell, thậm chí còn gợi ý thay thế người đứng đầu, làm lu mờ tính độc lập của ngân hàng trung ương.

Thời đại mới của các tài sản phòng hộ?

Trong bối cảnh vĩ mô như vậy, hai loại tài sản nổi bật hơn bao giờ hết: Bitcoin và vàng.

Logic rất rõ ràng: Tăng cung tiền → Nợ bị nợ hóa → Tiền pháp định mất giá. Trước tình hình này, nhà đầu tư tự nhiên chuyển hướng sang các tài sản khan hiếm và không thể thao túng.

Sức hấp dẫn của Bitcoin nằm ở giới hạn cung — cố định vĩnh viễn ở 21 triệu đồng. Tính khan hiếm theo chương trình này trở thành một công cụ chống lại sự mở rộng thanh khoản của ngân hàng trung ương. Ngày càng nhiều nhà phân tích xem Bitcoin như một công cụ bảo hiểm để đối phó với rủi ro vĩ mô và địa chính trị.

Tuy nhiên, thị trường tiền mã hóa thể hiện sự thận trọng. Vào tháng 10, khi giảm lãi suất, thị trường không tăng như dự kiến. Các nhà phân tích cho rằng, quyết định này đã được định giá đầy đủ, các nhà giao dịch đã tiêu hóa thông tin từ trước.

Về xu hướng tháng 12, dữ liệu từ Sở Giao dịch Hàng hóa Chicago cho thấy 69% người tham gia dự đoán sẽ tiếp tục giảm lãi suất 25 điểm cơ bản nữa. Nhưng Powell đã làm dịu kỳ vọng vào tháng 10, để lại một ẩn số cho các quyết định tiếp theo.

Cảnh báo cuối cùng

Cảnh báo của Dalio nắm bắt được mâu thuẫn cốt lõi của thời điểm này: việc bơm kích thích vào nền kinh tế đã mạnh mẽ, đang thổi phồng bong bóng mới và mở đường cho lạm phát. Đối với các nhà đầu tư, mỗi hành động của ngân hàng trung ương tiếp theo đều có thể đánh dấu bước ngoặt của chu kỳ lịch sử này.