Khoảnh khắc then chốt của Đồng Nhân dân tệ kỹ thuật số: Làm thế nào các khoản thanh toán lãi suất có thể định hình lại bức tranh thanh toán của Trung Quốc

Ngân hàng Trung ương Trung Quốc đang định hình một hướng đi chuyển đổi cho sáng kiến tiền kỹ thuật số của mình. Bắt đầu từ ngày 1 tháng 1 năm 2026, một khung pháp lý đột phá sẽ cơ bản thay đổi cách thức hoạt động của nhân dân tệ kỹ thuật số—chính thức gọi là e-CNY—trong hệ sinh thái tài chính rộng lớn hơn. Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc đã ủy quyền cho các ngân hàng thương mại cung cấp lãi suất trên các khoản giữ e-CNY, đánh dấu một bước chuyển chiến lược nhằm thúc đẩy sự chấp nhận và định vị đồng tiền như một nơi lưu trữ giá trị hợp pháp.

Từ Tiền mặt Kỹ thuật số đến Gửi tiền Kỹ thuật số: Một Thay đổi Triết lý

Lu Lei, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc, đã diễn đạt tầm quan trọng của sự chuyển đổi này trong Financial News, nhấn mạnh rằng nhân dân tệ kỹ thuật số vượt xa vị trí ban đầu của nó như chỉ là tiền điện tử. Theo khung pháp lý sắp tới, e-CNY sẽ thể hiện đặc điểm của một “tiền gửi kỹ thuật số có lãi suất”, thu hẹp khoảng cách giữa tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương và các sản phẩm ngân hàng truyền thống.

Cơ chế hoạt động khá đơn giản nhưng mang tính hệ quả. Bắt đầu từ năm 2026, những người dùng ví nhân dân tệ kỹ thuật số đã xác minh sẽ nhận lãi suất phù hợp với các thỏa thuận định giá tự điều chỉnh cho các khoản gửi truyền thống. Quan trọng hơn, số dư e-CNY sẽ nằm trong phạm vi bảo hiểm tiền gửi của Trung Quốc, cung cấp cho người gửi tiền các quyền bảo vệ tương đương với tài khoản ngân hàng tiêu chuẩn.

Sự phát triển này không chỉ giới hạn ở người dùng cá nhân. Các ngân hàng có thể linh hoạt hơn trong cấu trúc bảng cân đối kế toán, xem các khoản giữ e-CNY như các thành phần tài sản và nợ phải trả. Các tổ chức thanh toán không phải ngân hàng phải tuân thủ các điều khoản khác nhau: dự trữ nhân dân tệ kỹ thuật số của họ phải duy trì yêu cầu dự trữ 100%, tương tự như các tài khoản quỹ khách hàng.

Thử thách cạnh tranh: Tại sao lãi suất lại quan trọng

Dù có trình độ kỹ thuật cao, nhân dân tệ kỹ thuật số vẫn đối mặt với các đối thủ nội địa đáng gờm. WeChat Pay và Alipay duy trì vị trí vững chắc trong hệ sinh thái thanh toán không tiền mặt của Trung Quốc, chiếm phần lớn khối lượng giao dịch hàng ngày. Bằng cách cho phép tích lũy lãi suất, các nhà quản lý muốn phân biệt e-CNY như một công cụ giữ giá trị thay vì chỉ là một phương tiện giao dịch.

Các con số kể một câu chuyện ảm đạm về mức độ thâm nhập hiện tại. Tính đến tháng 11 năm 2025, nhân dân tệ kỹ thuật số đã xử lý 3,48 tỷ giao dịch trị giá 16,7 nghìn tỷ nhân dân tệ—khoảng 2,38 nghìn tỷ USD. Dù ấn tượng về mặt tuyệt đối, các quan chức ngân hàng trung ương thừa nhận riêng rằng điều này còn xa mới đạt được các mục tiêu đề ra. Khung pháp lý có lãi suất này là một chiến lược tính toán nhằm thiết lập sự gắn bó sâu hơn của người dùng và các khoản giữ lặp lại.

Mở rộng ra toàn cầu: Chiến lược xuất khẩu e-CNY

Những tham vọng của Trung Quốc còn vượt xa biên giới nội địa. Ngân hàng trung ương đang thúc đẩy triển khai e-CNY xuyên biên giới nhanh hơn, với Singapore nổi lên như một điểm thử nghiệm chính. Đồng thời, các cơ quan quản lý nhắm tới các thị trường bao gồm Thái Lan, Hồng Kông, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và Ả Rập Saudi để xây dựng hạ tầng thanh toán dựa trên CBDC.

Trung tâm vận hành quốc tế e-CNY mới đi vào hoạt động tại Thượng Hải thể hiện quyết tâm của Bắc Kinh trong việc mở rộng phạm vi toàn cầu của nhân dân tệ. Đầu tư vào hạ tầng này báo hiệu cam kết lâu dài trong việc thiết lập e-CNY như một phương án thay thế đáng tin cậy trong các tình huống thanh toán xuyên biên giới và tài chính thương mại.

Bối cảnh pháp lý

Trong khi nhân dân tệ kỹ thuật số nhận được sự hỗ trợ từ các tổ chức, Trung Quốc vẫn duy trì lập trường hạn chế đối với tiền điện tử phi tập trung. Lệnh cấm giao dịch và khai thác tiền điện tử tại đại lục vẫn còn hiệu lực, nhấn mạnh sự ưu tiên của chính phủ đối với các loại tiền kỹ thuật số tập trung dưới sự giám sát trực tiếp của họ.

Khung pháp lý tháng 1 năm 2026 đánh dấu một bước ngoặt trong hành trình tiền kỹ thuật số của Trung Quốc. Bằng cách kết hợp đặc điểm giống như gửi tiền với các bảo hiểm tiền gửi, các nhà quản lý đã tạo ra một đề xuất hấp dẫn cho những người tiết kiệm thận trọng về rủi ro. Liệu đổi mới kiến trúc này có thành công trong việc thay thế vị trí thống trị của WeChat Pay và Alipay hay sẽ tạo ra một lĩnh vực riêng biệt như một công cụ tiết kiệm kỹ thuật số sẽ quyết định quỹ đạo dài hạn của e-CNY trong hệ thống tài chính của Trung Quốc.