Thị trường M&A bùng nổ! Tổng giá trị giao dịch toàn cầu năm 2025 đạt mức cao thứ hai trong 40 năm, phí dịch vụ của các ngân hàng đầu tư phá vỡ kỷ lục lịch sử

2025年 toàn cầu thị trường M&A đón chào một “năm lớn” hiếm hoi. Theo dữ liệu của Tập đoàn Sở Giao dịch Chứng khoán London, tổng giá trị các giao dịch M&A toàn cầu năm nay đạt 4,5 nghìn tỷ USD, tăng gần 50% so với năm 2024, đây là lần đầu vượt mốc 4 nghìn tỷ USD kể từ đợt bùng nổ M&A trong thời kỳ đại dịch năm 2021, đồng thời là mức cao thứ hai trong lịch sử thống kê hơn 40 năm.

Các giao dịch lớn liên tiếp xuất hiện, định hình lại cấu trúc ngành

Năm nay, thị trường M&A nổi bật với các giao dịch “khủng”. Trong năm, có tổng cộng 68 thương vụ có quy mô không dưới 100 tỷ USD, điều này khá hiếm gặp trong lịch sử. Chủ tịch kiêm đồng sáng lập ngân hàng đầu tư Centerview Partners, Tony Kim, chia sẻ: “Trong gần mười năm qua, tôi chưa từng thấy đợt bùng nổ M&A quy mô lớn như thế này. Những thương vụ lớn này đang thực sự thay đổi bản đồ ngành công nghiệp, từ truyền thông đến sản xuất công nghiệp, không ngoại lệ.”

Trong đó, hai thương vụ lớn nhất thu hút sự chú ý: Netflix cạnh tranh với Paramount để mua lại công ty Warner Bros. Discovery, và liên doanh đường sắt Pacific Pacific Railway hợp nhất với Norfolk Southern Railway, tạo ra tập đoàn đường sắt xuyên lục địa trị giá 250 tỷ USD. Điều này tạo nên sự đối ứng thú vị với cấu trúc M&A năm 2021 — năm đó, các thương vụ lớn nhất gồm hợp nhất giữa Time Warner và Discovery, cùng với việc Canadian Pacific Railway mua lại Kansas City Southern với giá 31 tỷ USD.

Các kênh huy động vốn thông suốt, môi trường quản lý thân thiện

Lý do các doanh nghiệp dám thực hiện các thương vụ quy mô lớn như vậy xuất phát từ ba yếu tố chính. Thứ nhất, các kênh huy động vốn vẫn còn thông suốt; thứ hai, chính sách quản lý tương đối nới lỏng của Mỹ là một hỗ trợ mạnh mẽ; thứ ba, thị trường có xu hướng rủi ro cao. Trưởng bộ phận M&A toàn cầu của Lazard, Mark McMaster, nhận định: “Môi trường chống độc quyền hiện tại cung cấp sự hỗ trợ đầy đủ, môi trường huy động vốn cũng rất lý tưởng, do đó chúng tôi thấy rõ xu hướng ‘toàn diện thúc đẩy’ của các doanh nghiệp.”

Điều đáng chú ý là chính sách nới lỏng quản lý do chính quyền Trump thúc đẩy, khuyến khích các doanh nghiệp khai thác các cơ hội M&A trước đây bị trì hoãn do lo ngại. Mặc dù chính sách thuế toàn diện “Ngày Giải phóng” được công bố vào đầu tháng 4 từng làm gián đoạn đà tăng trưởng, nhưng hoạt động M&A đã phục hồi nhanh chóng, cuối cùng đạt thành tích hai quý liên tiếp trong vòng bốn năm có tổng giá trị giao dịch vượt 1 nghìn tỷ USD. Giám đốc điều hành liên kết của Evercore, Daniel Mendelow, nói: “Sau khi tác động của thuế quan giảm bớt, nhu cầu tích trữ về M&A trong thị trường dần được giải phóng, đà tăng trưởng theo đó hình thành và duy trì mạnh mẽ.”

Thị trường Mỹ trở thành trung tâm, phí dịch vụ của ngân hàng đầu tư lập đỉnh mới

Các doanh nghiệp Mỹ đặc biệt tích cực trong các giao dịch mua lại, tổng giá trị các thương vụ nhắm vào doanh nghiệp Mỹ đạt 2,3 nghìn tỷ USD, cao nhất kể từ năm 1998. Sự sôi động này đã đẩy doanh thu của các ngân hàng đầu tư lên cao — dự kiến phí dịch vụ đạt 135 tỷ USD, tăng 9% so với năm ngoái, trong đó hơn một nửa đến từ thị trường Mỹ, lập kỷ lục thứ hai trong lịch sử.

Các thương vụ lớn sôi động, các thương vụ nhỏ gặp khó

Điều thú vị là sự phồn thịnh của các thương vụ lớn lại đối lập rõ rệt với sự suy giảm của các thương vụ nhỏ. Tổng số lượng các giao dịch M&A toàn cầu năm nay giảm 7%, thấp nhất kể từ năm 2016. Điều này cho thấy thị trường có đặc điểm “cực đoan” — các doanh nghiệp lớn có khả năng thực hiện các thương vụ quy mô lớn phát triển mạnh mẽ, trong khi các giao dịch quy mô nhỏ và trung bình lại gặp khó khăn.

Quỹ đầu tư tư nhân phục hồi chậm, các thương vụ tư nhân lớn nổi bật

Tiến trình phục hồi của các quỹ đầu tư tư nhân trong lĩnh vực M&A chậm hơn so với toàn thị trường, tổng giá trị giao dịch chỉ tăng hơn 25%, đạt 889 tỷ USD. Tuy nhiên, vẫn có điểm sáng nổi bật — thương vụ tư nhân lớn nhất là quỹ đầu tư công của Saudi Arabia dẫn đầu, hợp tác cùng Silver Lake Capital và Jared Kushner, mua lại nhà phát triển trò chơi điện tử Electronic Arts với giá 55 tỷ USD. Giám đốc tư vấn và M&A toàn cầu của JPMorgan, Anu Aiyengar, nhận định: “Mọi người đều nghĩ rằng các nhà đầu tư tài chính không hoạt động tích cực, nhưng năm nay đã xuất hiện nhiều thương vụ tư nhân lớn. Dù thị trường chứng khoán Mỹ đạt đỉnh mới, các cơ hội đầu tư định giá không hợp lý vẫn tồn tại, sự hỗ trợ từ các kênh huy động vốn đa dạng đã làm cho các giao dịch quy mô lớn trở nên khả thi.”

Ngoài ra, các hoạt động IPO quy mô lớn của các tập đoàn như Medline, Verisure cũng sôi động hơn, mở ra các con đường mới cho bán tài sản, đồng thời tạo sinh khí mới cho ngành quỹ đầu tư tư nhân.

Triển vọng tương lai: Các nhà đầu tư tài chính mới bắt đầu

Phó Chủ tịch Ngân hàng Đầu tư châu Âu của Goldman Sachs, Andre Kelleners, lạc quan về triển vọng tương lai: “Trong vài năm tới, thị trường M&A vẫn còn dư địa để phát triển hơn nữa. Chúng tôi tin rằng, đặc biệt là các nhà đầu tư tài chính, đợt bùng nổ M&A mới chỉ bắt đầu, thời điểm tốt nhất vẫn còn phía trước.”