Bitcoin giữa tháng 10 năm 2025 và sự trở lại của tính biến động: chuyện đã xảy ra và những gì mong đợi

Tháng 10 năm 2025 dự kiến sẽ là biểu tượng của “Uptober” – tháng thường mang lại lợi nhuận cho thị trường tiền mã hóa. Thay vào đó, nó đã trở thành biểu tượng của một trong những đợt sụp đổ tàn khốc nhất trong thập kỷ gần đây, với Bitcoin chịu đựng một đợt co lại đặc biệt dữ dội. Nếu xem xét quy mô của cú sốc, các con số nói lên tất cả: từ mức 124.000-126.000 đô la đạt được trong những ngày đầu tháng, đến vụ sụp đổ đã xóa khoảng một phần ba giá trị tổng thể và hơn 1 nghìn tỷ vốn hóa thị trường vào cuối tháng 11.

Sự kiện deleveraging tháng 10: khi thị trường mất kiểm soát

Thời điểm căng thẳng nhất tập trung vào cuối tuần từ ngày 10 đến 12 tháng 10. Trong vài giờ, tình hình chuyển từ biến động bình thường sang hoảng loạn hệ thống thực sự: Bitcoin lao xuống dưới 105.000 đô la, Ethereum ghi nhận mất 11-12%, và nhiều altcoin giảm từ 40 đến 70%, với một số flash crash gần như về 0 trên các cặp có thanh khoản thấp.

Điều đã xảy ra vượt xa một điều chỉnh kỹ thuật đơn thuần. Đó là một sự kiện deleveraging quy mô lớn, làm nổi bật các điểm yếu cấu trúc của thị trường. Các số liệu xác nhận quy mô của cú sốc: từ ngày 10 đến 11 tháng 10, các vị thế đòn bẩy trị giá ước tính từ 17 đến 19 tỷ đô la đã bị thanh lý trong chưa đầy 24 giờ, ảnh hưởng đến khoảng 1,6 triệu nhà giao dịch trên toàn thế giới.

Nguyên nhân thực sự đằng sau vụ sụp đổ: macro, địa chính trị và quá mức đòn bẩy

Nguyên nhân ngay lập tức xuất phát từ bên ngoài thế giới crypto, nhưng đã gây hậu quả tàn khốc. Thông báo bất ngờ về thuế quan lên tới 100% đối với nhập khẩu Trung Quốc đã kích hoạt làn sóng phản ứng tiêu cực trên các thị trường toàn cầu. Các tiền mã hóa, là những tài sản nhạy cảm nhất với tâm lý thị trường, đã đứng ở tuyến đầu: những ai đã xây dựng vị thế quá đòn bẩy không có đủ thời gian để phản ứng trước khi các lệnh thanh lý tự động chiếm ưu thế.

Tuy nhiên, việc giảm tất cả xuống chỉ dựa vào thông báo thuế quan sẽ là chưa đầy đủ. Nguyên nhân thực sự nằm trong sự kết hợp của nhiều yếu tố hội tụ. Trong nhiều tháng, thị trường đã định giá một trạng thái cân bằng mong manh giữa một câu chuyện siêu chu kỳ tăng giá và các tín hiệu vĩ mô trái chiều. Một mặt, các cắt giảm lãi suất của Fed gợi ý về sự trở lại của thanh khoản; mặt khác, các tuyên bố chính thức vẫn giữ thái độ thận trọng về “tiền dễ dàng”.

Trong bối cảnh này, việc sử dụng đòn bẩy quy mô lớn đã khiến hệ thống trở nên cực kỳ mong manh. Khi giá bắt đầu giảm, việc đóng vị thế bắt buộc đã làm tăng tốc chuyển động này vượt xa những gì một tin tức địa chính trị đơn thuần có thể giải thích.

Một yếu tố tâm lý đã làm trầm trọng thêm hoảng loạn. Sau nhiều tháng tranh luận về Bitcoin vượt mốc 150.000 đô la và vốn hóa thị trường crypto tiềm năng đạt 5-10 nghìn tỷ, nhiều nhà giao dịch đã tin rằng con đường đó gần như là điều tất yếu. Khi thực tế phủ nhận những kỳ vọng đó, sự lệch pha giữa câu chuyện và giá thực tế đã biến nghi ngờ thành hoảng loạn thực sự, đặc biệt là những người tham gia muộn trong đợt tăng giá đầy phấn khích.

Các kịch bản có thể xảy ra vào cuối năm 2025

Nhìn về các tuần tới, việc nghĩ theo các kịch bản thay vì dự báo cứng nhắc là hữu ích.

Kịch bản 1 - Hấp thụ dần cú sốc: Thị trường bắt đầu tích lũy mất mát qua việc tích trữ chậm của các nhà nắm giữ dài hạn và các điều chỉnh chiến lược tăng dần tỷ lệ tiếp xúc với Bitcoin và các đồng lớn, hy sinh các altcoin mang tính đầu cơ cao hơn.

Kịch bản 2 - Giai đoạn đi ngang căng thẳng kéo dài: Thị trường ngừng giảm nhưng gặp khó khăn trong việc phục hồi thực sự. Đây là giai đoạn các nhà giao dịch ngắn hạn gặp khó vì các tín hiệu giả tràn lan và biến động trong ngày không chuyển thành xu hướng trung hạn.

Kịch bản 3 - Giai đoạn giảm giá mới: Điều mà các nhà tham gia thị trường lo ngại nhất. Bitcoin có thể kiểm tra vùng 70.000-80.000 đô la một cách quyết đoán hơn, trong khi nhiều altcoin ghi nhận khối lượng giao dịch thấp và ít chất xúc tác tích cực.

Xác suất cao nhất là sự kết hợp động của các kịch bản này: phục hồi một phần, giai đoạn tích luỹ và các đợt biến động mới liên quan đến quyết định của Fed và các tin tức địa chính trị.

Dữ liệu lịch sử về mùa vụ cuối năm

Từ góc độ phân tích thống kê, mùa vụ của Bitcoin cuối năm cho thấy các mẫu hình thú vị. Dữ liệu từ 2017 đến 2024 cho thấy tháng 11-12 trung bình có xu hướng tích cực, mặc dù có độ biến động lớn theo từng năm. Một số quý cuối đã ghi nhận các đợt tăng mạnh, số khác lại giảm đáng kể, cho thấy rằng mùa vụ tích cực không phải lúc nào cũng đảm bảo và luôn bị ảnh hưởng bởi bối cảnh vĩ mô.

Hiện tại, Bitcoin đứng quanh mức 91.470 đô la, thấp hơn khoảng 25-27% so với đỉnh tháng 10, trong bối cảnh các cắt giảm lãi suất của Fed vẫn tiếp tục nhưng tâm lý vẫn thận trọng trong toàn ngành.

Phản ứng của các nhà đầu tư tổ chức

Một yếu tố mới so với các chu kỳ trước là sự hiện diện có cấu trúc của vốn đầu tư tổ chức. Nhiều quỹ, vốn đã tiếp cận tiền mã hóa chủ yếu theo hướng đầu cơ trong 2021-2022, nay đã đưa chúng vào các chiến lược vĩ mô rộng hơn để đa dạng hóa.

Dù đã trải qua đợt giảm tháng 10, các chỉ số từ các desk tổ chức cho thấy nhiều hơn là sự điều chỉnh lại danh mục và các biện pháp phòng hộ hơn là rút lui hoàn toàn. Điều này cho thấy các yếu tố cơ bản dài hạn của tiền mã hóa vẫn còn nguyên vẹn trong suy nghĩ của các tổ chức.

Song song đó, sự cố đã làm nổi bật các vấn đề quan trọng đối với các cơ quan quản lý. Các cuộc thảo luận về khung pháp lý cho ETF spot và stablecoin xem sự kiện vừa qua như một bằng chứng cho thấy câu hỏi không còn là liệu có thể điều chỉnh, mà là như thế nào để làm điều đó mà không làm nghẹt nghẽn đổi mới. Các đề xuất đang được bàn luận bao gồm tăng cường minh bạch về đòn bẩy, yêu cầu quản lý rủi ro chặt chẽ hơn đối với các sàn giao dịch, và tiêu chuẩn báo cáo thống nhất cho các nhà vận hành tổ chức.

Những gì có thể mong đợi vào cuối năm 2025: bài học thực sự

Vụ sụp đổ tháng 10 năm 2025 không phải là một chương bình thường trong lịch sử biến động của crypto. Nó đã chứng minh cách một cú sốc chính trị có thể lan truyền trong vài phút trong một hệ sinh thái toàn cầu, liên kết chặt chẽ và vẫn còn bị chi phối bởi các cơ chế đòn bẩy mạnh mẽ.

Tuy nhiên, nó cũng nhắc nhở rằng thị trường vẫn còn thanh khoản và hoạt động ngay cả dưới áp lực cực đoan, và sự có mặt của các nhà chơi tổ chức có xu hướng biến cách tiếp cận “tất hoặc không” trong quá khứ thành các quá trình điều chỉnh dần dần hơn.

Đối với nhà đầu tư, chìa khóa không phải là đoán chính xác giá Bitcoin vào tháng 12, mà là nhận thức rõ về tính chất của giai đoạn này. Có một rủi ro rõ ràng về các cú sốc mới, do bất ổn vĩ mô và địa chính trị thúc đẩy. Đồng thời, có các tín hiệu cho thấy cú sụp đổ đã thúc đẩy quá trình chọn lọc tự nhiên giữa các dự án vững chắc và các dự án chỉ dựa vào đầu cơ thuần túy mà thị trường đã trì hoãn từ lâu.

Tiền mã hóa vẫn là một tài sản rủi ro cao, trong đó đòn bẩy cần được quản lý cực kỳ cẩn trọng, đặc biệt khi bối cảnh vĩ mô phức tạp. Biến động không phải là một lệch lạc, mà là một thành phần cấu trúc của chu kỳ crypto. Những ai quyết định ở lại phải làm điều đó với tầm nhìn rõ ràng, quản lý rủi ro chặt chẽ, và ý thức rằng những thời điểm như tháng 10 năm 2025 sẽ còn tiếp tục xảy ra.