2026：Polkadot từ bước đệm xây dựng cơ sở hạ tầng đến bước ngoặt bùng nổ

Ba ba nâng cấp hoàn tất, hạ tầng đã sẵn sàng

Trong hai năm qua, Polkadot đã tập trung chủ yếu vào tối ưu hóa kiến trúc nền tảng và nâng cao hiệu suất. Với việc triển khai thành công ba tính năng cốt lõi Async Backing, Agile Coretime và Elastic Scaling, khung hạ tầng của Polkadot 2.0 đã cơ bản hoàn thiện.

Ba nâng cấp này giải quyết các điểm nghẽn hiệu suất khác nhau: Async Backing phá vỡ phụ thuộc theo chuỗi giữa các chuỗi phụ và chuỗi trung gian, cho phép quá trình tạo khối thực hiện song song; Agile Coretime cải tiến mô hình thuê tài nguyên, dự án không còn cần chiếm dụng lâu dài các khe thời gian, có thể linh hoạt mua theo nhu cầu; Elastic Scaling cho phép ứng dụng tạm thời mở rộng tài nguyên tính toán trong thời điểm đỉnh lưu lượng.

Dựa trên dữ liệu thử nghiệm trước đó tại Kusama, hiệu quả tổng hợp của ba cơ chế này rõ rệt — TPS( số giao dịch mỗi giây) đạt khoảng 500.000. Mặc dù người dùng thông thường có thể không cảm nhận rõ ràng trong ngắn hạn, nhưng những cải tiến này đã đặt nền móng vững chắc cho sự bùng nổ của tầng ứng dụng toàn mạng.

Giai đoạn mới trong xây dựng hệ sinh thái: công cụ, thư viện tiêu chuẩn và máy ảo

Sau khi hoàn thiện hạ tầng, trọng tâm phát triển của Polkadot đang chuyển sang tầng trên của hệ sinh thái. Điều này bao gồm các công cụ phát triển, thư viện SDK, tích hợp máy ảo hợp đồng thông minh, cũng như hoàn thiện các hàm nguyên thủy(primitivas) như hỗ trợ chứng minh không kiến thức (zero-knowledge proofs).

Nhóm Papermoon hiện đang thúc đẩy thử nghiệm và triển khai REVM(Rust EVM). Khác với PVM dựa trên kiến trúc tập lệnh RISC-V, REVM hoàn toàn tương thích với chuẩn máy ảo Ethereum, cho phép các ứng dụng trong hệ sinh thái Ethereum di chuyển sang Polkadot mà không cần sửa đổi mã — giảm đáng kể chi phí chuyển đổi cho nhà phát triển.

Nhóm đã xác nhận thành công các dự án chính như Uniswap V2/V3, OpenZeppelin, MultiSig, và kết quả thử nghiệm rất khả quan. REVM dự kiến sẽ ra mắt tại Kusama vào đầu tháng tới, sau đó sẽ triển khai lên mainnet Polkadot. Sự chuyển đổi này xuất phát từ thực tế thử nghiệm cho thấy — một số dự án dựa trên Solidity cũ gặp khó khăn về khả năng tương thích khi chuyển sang PVM, cần phải viết lại nhiều mã, trong khi REVM tránh được vấn đề này.

Ngoài ra, Parity đã phát hành các phiên bản tùy chỉnh của Hardhat, Foundry và Remix, các nhóm như Papermoon cung cấp hỗ trợ phát triển, tài liệu và tài nguyên tham khảo đã đầy đủ. Điều này có nghĩa là các nhà phát triển không còn phải đối mặt với tình trạng “không có công cụ”.

Chiến lược của Parity: Từ chờ đợi đến chủ động xây dựng

Thông điệp quan trọng đến từ CEO của Parity, Gavin, trong bài phát biểu gần đây tại hoạt động nội bộ. Parity đang thực hiện điều chỉnh chiến lược, sẽ chủ động phát triển nhiều sản phẩm cốt lõi hơn là hoàn toàn dựa vào các nhà phát triển bên ngoài.

Quyết định này liên quan đến ba hướng trọng điểm:

Hệ thống xác thực(Proof of Personhood) — Đây không chỉ là lớp xác thực, mà còn là hệ sinh thái ứng dụng dựa trên xác thực danh tính, có tiềm năng thương mại rộng lớn.

Ứng dụng chính thức của Polkadot — Ứng dụng chính thức đang trong quá trình phát triển dài hạn sẽ sớm ra mắt thị trường, dự kiến sẽ gặp gỡ người dùng trong thời gian tới.

Stablecoin gốc — tạm gọi là PUSD hoặc USDOT, có thể được bảo chứng bằng DOT, nhưng Gavin tỏ ra thận trọng trong việc đưa tài sản chuỗi chéo vào để tránh rủi ro an ninh. Một ý tưởng thú vị là: trong tương lai, phần thưởng cho các validator của Polkadot có thể được phát trực tiếp dưới dạng stablecoin, vừa là cách tiếp cận thị trường, vừa giúp tối ưu hóa chi phí.

Thay đổi này khó có thể tưởng tượng cách đây một năm, nhưng hiện tại Parity đang mở rộng tuyển dụng tích cực, mời gọi các kỹ sư hàng đầu. Điều này cho thấy Polkadot không còn là “mạng lưới đang được xây dựng” nữa, mà đã có đội ngũ cốt lõi dẫn dắt hướng đi của hệ sinh thái.

Polkadot Hub: điểm bùng nổ của sự phục hồi hệ sinh thái

Không phải tất cả các nhà phát triển đều muốn tự xây dựng chuỗi riêng — chi phí cao, tiêu tốn nhiều tài nguyên, phức tạp trong bảo trì. Phần lớn các nhà phát triển chỉ muốn ra mắt ứng dụng nhanh chóng, kiếm lợi, thu hút cộng đồng. Polkadot Hub chính là để phục vụ mục đích này — một môi trường hợp đồng thông minh tối ưu hóa dành riêng cho nhà phát triển.

Khi DeFi và dApp chính thức ra mắt trên Hub, sẽ kéo theo cộng đồng người dùng ứng dụng đổ về Polkadot, mang lại các hoạt động tương tác, giao dịch và thu nhập gas, tạo thành vòng tuần hoàn tích cực. Các nhóm như OpenGuild, PolkaWorld, PaperMoon, Harbour Industrial Capital đang thúc đẩy phát triển nhà phát triển lên chuỗi, đẩy nhanh việc đưa ứng dụng vào thực tế.

Dự kiến ngành công nghiệp này sẽ thực sự bùng nổ trong Quý 1 đến Quý 2 năm 2026 — tức là thời điểm các DeFi và dApp đầu tiên chính thức triển khai trên Hub.

2026: Từ xây dựng im lặng đến bùng nổ toàn diện

Trong hai năm qua, thế giới cảm nhận rằng Polkadot “thiếu tiến bộ” — về bản chất là do khoảng cách trong nhận thức thông tin. Parity đang thực hiện các tái cấu trúc kiến trúc nền tảng ở phía sau hậu trường, những cải tiến này đối với nhà phát triển thông thường “không thấy, không chạm vào”. Nhưng hiện tại, tình hình đã thay đổi — ba nâng cấp chính đã hoàn tất, REVM sắp ra mắt, Hub đã sẵn sàng, các sản phẩm chính thức đã chuẩn bị đầy đủ.

Năm 2026 sẽ là năm chuyển mình của các nhà phát triển Polkadot, khi họ bắt đầu khám phá lại mạng lưới này. Ngoài việc nâng cấp môi trường hợp đồng thông minh, Polkadot đã sở hữu nhiều khả năng độc đáo:

• Cơ chế tạo khối hiệu quả hơn
• Hệ thống truyền tin xuyên chuỗi đầy đủ(XCM)
• Cầu nối Ethereum chính thức
• Hệ sinh thái công cụ phát triển hoàn chỉnh

Khi các hàm nguyên thủy(primitivas) và hạ tầng nền tảng này hoàn toàn sẵn sàng, việc phát triển ứng dụng quy mô lớn sẽ không còn là vấn đề kỹ thuật nữa, mà là vấn đề thời gian.

Có thể nói, Polkadot đã hoàn thành giai đoạn xây dựng nền móng khó khăn nhất. Tiếp theo là xác nhận xem bộ nền tảng này có thể thực sự hỗ trợ các kịch bản ứng dụng phong phú hay không — câu trả lời có thể sẽ được hé lộ vào năm 2026.