Một cuộc đầu cơ không giới hạn: cách token tổng thống đã tiết lộ sự hỗn loạn trong thị trường meme coin

Trong vòng vài tuần, gia đình Trump đã biến một buổi dạ hội và hai thông báo trên mạng xã hội thành một trong những hiện tượng gây tranh cãi nhất năm 2025: ra mắt TRUMP và MELANIA, hai meme coin đã làm giàu cho các nhà phát hành hơn 350 triệu đô la, trong khi hàng trăm nghìn nhà đầu tư nhỏ lẻ chịu thiệt hại thảm khốc.

Câu chuyện bắt đầu từ xa, từ chính nền tảng của một thị trường hoàn toàn không có quy tắc. Và vai trò của gia đình Trump không phải là ngẫu nhiên: nó đại diện cho thời điểm mà sự đầu cơ vào meme coin đạt đỉnh cao, kéo theo một mạng lưới các nhà hoạt động phía sau mà không ai muốn công khai thừa nhận.

Những nền tảng: thực sự meme coin là gì

Để hiểu rõ hiện tượng, cần bắt đầu từ nguồn gốc. Năm 2013, hai kỹ sư phần mềm đã tạo ra Dogecoin như một sự chế nhạo sự gia tăng của các loại tiền mã hóa sau Bitcoin, dùng khuôn mặt của một chú Shiba Inu làm biểu tượng. Điều ban đầu chỉ là một trò đùa đã biến thành một hiện tượng đại chúng khi Elon Musk bắt đầu quảng bá nó.

Một meme coin về cơ bản là một token không có giá trị nội tại, không có sản phẩm, không có dòng tiền. Nó không có gì mà tài chính truyền thống coi là thiết yếu để định giá một tài sản. Tuy nhiên, giá của nó tăng khi thu hút sự chú ý, tạo ra một cơ chế ngược: ai vào trước sẽ kiếm được số tiền lớn, trong khi phần lớn người mua lại chịu lỗ toàn bộ.

Đây là một mô hình vi phạm mọi nguyên tắc về hiệu quả của thị trường, nhưng vẫn hoạt động. “Thực tế là nó giúp kiếm tiền,” ông Alon Cohen, đồng sáng lập nền tảng Pump.fun, đã thừa nhận trong một cuộc phỏng vấn. Nền tảng của ông đã giúp ra mắt hàng nghìn meme coin và thu về khoảng 1 tỷ đô la trong năm qua từ phí giao dịch.

Sự đơn giản của cơ chế này thật đáng kinh ngạc: ai cũng có thể tạo ra một token trong vài cú nhấp chuột, không cần kỹ năng kỹ thuật. Giá bắt đầu từ một phần nhỏ của cent và tăng theo một công thức đã định sẵn khi nhu cầu tăng lên. Nếu một token đủ gây sốt, nó sẽ được niêm yết trên các sàn lớn và giá có thể nhân lên hàng trăm lần trong vài giờ.

Cuối tuần thay đổi tất cả: ra mắt các token Trump

Chỉ vài ngày trước lễ nhậm chức tổng thống vào tháng 1 năm 2025, một cảnh tượng siêu thực đã diễn ra trong “Crypto Ball” tại Washington. Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson chụp hình cùng các lobbyist trong ngành, các influencer quay video trên TikTok, và cựu nghị sĩ George Santos đi giữa những người trong bộ lễ phục như thể không có gì xảy ra.

Sau đó, khi Snoop Dogg chuẩn bị lên sân khấu, một thông báo xuất hiện trên Truth Social: Trump đã ra mắt một đồng tiền mã hóa gọi là “TRUMP”. Trong vài phút, giá đã vọt lên 74 đô la. Cũng trong cuối tuần đó, vợ ông, Melania, ra mắt “MELANIA”, đạt mức 13 đô la. Hai ngày sau, cả hai token bắt đầu sụp đổ và không bao giờ hồi phục.

Trong khoảnh khắc hưng phấn ngắn ngủi đó, tổng giá trị các đồng tiền do gia đình Trump và các cộng sự nắm giữ đã vượt quá 5 tỷ đô la. Theo phân tích blockchain, nhóm này có thể đã thu về hơn 350 triệu đô la chỉ trong vài ngày. Đến ngày 10 tháng 12, TRUMP đã giảm 92% so với đỉnh, trong khi MELANIA gần như vô giá trị.

Khi được hỏi trong một cuộc họp báo, Trump đã trả lời vòng vo: “Ngoài việc biết rằng tôi đã phát hành nó, tôi không biết gì cả. Tôi chỉ nghe nói là nó thành công.”

Đằng sau: mạng lưới bí mật của các nhà hoạt động

Không ai muốn nhận trách nhiệm chính thức, nhưng các dấu vết vẫn tồn tại. Tên xuất hiện trong hồ sơ của Delaware là Bill Zanker, một doanh nhân 71 tuổi đã nhiều thập kỷ thúc đẩy các hội thảo nghi vấn và các dự án thất bại cùng Trump. Zanker không trả lời điện thoại hay email.

Tuy nhiên, mạng lưới thực sự được hé lộ qua phân tích dữ liệu blockchain. Một cố vấn crypto trẻ người Argentina tên Hayden Davis xuất hiện liên kết với cả hai token tổng thống. Các tin nhắn bị các điều tra viên chặn bắt cho thấy Davis đã phối hợp ra mắt MELANIA, nhận hàng triệu token để phân phối chiến lược nhằm tối đa hóa lợi nhuận.

Trước Trump và Melania, Davis đã thử nghiệm mô hình này với tổng thống Argentina Javier Milei, ra mắt token “Libra” nhưng sụp đổ trong vòng vài giờ. Khi vụ bê bối nổ ra, Davis đã công khai thừa nhận sự tham gia của mình trong một video, nhưng câu chuyện còn sâu xa hơn: phía sau ông là các trung gian của các nền tảng giao dịch crypto, các cố vấn và nhà phát triển cung cấp hỗ trợ kỹ thuật và hậu cần.

Người trung gian: Meteora và vai trò của Ming Yeow Ng

Nền tảng trung tâm là Meteora, một sàn giao dịch crypto do Ming Yeow Ng sáng lập, người Singapore, 40 tuổi, tự gọi mình là “Meow” và dùng hình đại diện là một chú mèo phi hành gia. Theo lời kể của các insider, Meteora đã cung cấp hỗ trợ kỹ thuật cho việc ra mắt TRUMP, MELANIA và LIBRA.

Khi được hỏi, Ng nói rằng Meteora chỉ cung cấp “hỗ trợ kỹ thuật” và nền tảng không tham gia vào các giao dịch. Ông gọi thị trường meme coin là “nguyên sơ hơn” vì nó phản ánh đơn giản giá trị mà người dùng gán dựa trên niềm tin của họ.

“Tất cả đều là meme coin,” Ng nói trong một quán cà phê ở Singapore, “thậm chí đô la cũng là meme coin vì giá trị của nó dựa trên niềm tin tập thể.” Khi cuộc trò chuyện chuyển sang trách nhiệm về các khoản lỗ của nhà đầu tư nhỏ, ông tránh câu hỏi: công ty của ông chỉ cung cấp công nghệ, không kiểm soát cách mọi người sử dụng.

Tuy nhiên, dữ liệu blockchain kể một câu chuyện khác. Các nhà phân tích độc lập đã theo dõi các giao dịch đáng ngờ: ai đó đã mua 1,1 triệu đô la TRUMP trong vài giây ( rõ ràng đã được báo trước) và bán ra sau đó ba ngày, kiếm được 100 triệu đô la. Những người nắm giữ đặc quyền này hoạt động qua các ví có đặc điểm chung với những người đã phát hành MELANIA, gợi ý một mạng lưới phối hợp.

Người tố giác: cách gian lận được tổ chức

Người đầu tiên phá vỡ im lặng là Moty Povolotski, đồng sáng lập startup crypto DefiTuna, đã hợp tác với các cuộc điều tra báo chí. Povolotski tiết lộ rằng Davis đã yêu cầu anh quản lý các giao dịch meme coin, với chỉ thị rõ ràng: “Bán càng nhiều càng tốt, ngay cả khi giá về 0.”

Các tin nhắn cho thấy có sự phối hợp có hệ thống. Với MELANIA, Davis đã chuyển khoảng 10 triệu token cho các cộng tác viên, yêu cầu “bán khi vốn hóa đạt 100 triệu đô la” và “hoạt động ẩn danh.” Cũng cùng mô hình này, họ đã làm với LIBRA tại Argentina.

Một bước ngoặt quan trọng là khi Povolotski ghi hình cuộc gọi video với Ben Chow, lúc đó là CEO của Meteora. Trong đoạn ghi hình, Chow có vẻ bối rối khi Povolotski cáo buộc ông đã phối hợp một mô hình “pump and dump”, nhưng không phủ nhận sự thân thiết với Davis. Ông còn thừa nhận đã giới thiệu Davis với các “đội ngũ của Melania.”

Chỉ sau đó, Chow đã từ chức tại Meteora. Cả ông và các luật sư của mình đều không trả lời các yêu cầu bình luận.

Thị trường không có quy tắc: tại sao không ai chịu trách nhiệm

Câu hỏi trung tâm vẫn còn: làm thế nào mà hàng trăm triệu đô la có thể chuyển từ nhà đầu tư nhỏ lẻ sang các nhà phát hành trong thời gian ngắn như vậy mà không có hậu quả pháp lý?

Câu trả lời nằm ở việc hoàn toàn không có quy định nào. Ủy ban Chứng khoán Mỹ SEC chỉ đơn giản tuyên bố rằng họ sẽ không điều chỉnh meme coin, chỉ nói rằng “các luật chống gian lận khác vẫn có thể áp dụng.” Không có công tố viên liên bang nào đưa ra cáo buộc. Không có tòa án nào ra án phạt. Luật sư Max Burwick của New York đã kiện tụng dân sự chống lại Pump.fun và các cá nhân như Davis, Chow và Meteora vì “pump and dump”, nhưng các vụ kiện vẫn kéo dài.

Tất cả các bị cáo đều phủ nhận cáo buộc: các luật sư cho rằng MELANIA “không phải là lừa đảo”, rằng không ai hứa hẹn tăng giá trị, rằng phần mềm là phi tập trung nên các quản lý không thể kiểm soát cách người dùng sử dụng.

Tuy nhiên, dữ liệu blockchain kể một câu chuyện khác. Các nhà phân tích độc lập đã theo dõi các giao dịch đáng ngờ: ai đó đã mua 1,1 triệu đô la TRUMP trong vài giây rõ ràng đã được báo trước và bán ra sau đó ba ngày, kiếm được 100 triệu đô la. Những người nắm giữ đặc quyền này hoạt động qua các ví có đặc điểm chung với những người đã phát hành MELANIA, gợi ý một mạng lưới phối hợp.

Người tố giác: cách gian lận được tổ chức

Người đầu tiên phá vỡ im lặng là Moty Povolotski, đồng sáng lập startup crypto DefiTuna, đã hợp tác với các cuộc điều tra báo chí. Povolotski tiết lộ rằng Davis đã yêu cầu anh quản lý các giao dịch meme coin, với chỉ thị rõ ràng: “Bán càng nhiều càng tốt, ngay cả khi giá về 0.”

Các tin nhắn cho thấy có sự phối hợp có hệ thống. Với MELANIA, Davis đã chuyển khoảng 10 triệu token cho các cộng tác viên, yêu cầu “bán khi vốn hóa đạt 100 triệu đô la” và “hoạt động ẩn danh.” Cũng cùng mô hình này, họ đã làm với LIBRA tại Argentina.

Một bước ngoặt quan trọng là khi Povolotski ghi hình cuộc gọi video với Ben Chow, lúc đó là CEO của Meteora. Trong đoạn ghi hình, Chow có vẻ bối rối khi Povolotski cáo buộc ông đã phối hợp một mô hình “pump and dump”, nhưng không phủ nhận sự thân thiết với Davis. Ông còn thừa nhận đã giới thiệu Davis với các “đội ngũ của Melania.”

Chỉ sau đó, Chow đã từ chức tại Meteora. Cả ông và các luật sư của mình đều không trả lời các yêu cầu bình luận.

Thị trường không có quy tắc: tại sao không ai chịu trách nhiệm

Câu hỏi trung tâm vẫn còn: làm thế nào mà hàng trăm triệu đô la có thể chuyển từ nhà đầu tư nhỏ lẻ sang các nhà phát hành trong thời gian ngắn như vậy mà không có hậu quả pháp lý?

Câu trả lời nằm ở việc hoàn toàn không có quy định nào. Ủy ban Chứng khoán Mỹ SEC chỉ đơn giản tuyên bố rằng họ sẽ không điều chỉnh meme coin, chỉ nói rằng “các luật chống gian lận khác vẫn có thể áp dụng.” Không có công tố viên liên bang nào đưa ra cáo buộc. Không có tòa án nào ra án phạt. Luật sư Max Burwick của New York đã kiện tụng dân sự chống lại Pump.fun và các cá nhân như Davis, Chow và Meteora vì “pump and dump”, nhưng các vụ kiện vẫn kéo dài.

Tất cả các bị cáo đều phủ nhận cáo buộc: các luật sư cho rằng MELANIA “không phải là lừa đảo”, rằng không ai hứa hẹn tăng giá trị, rằng phần mềm là phi tập trung nên các quản lý không thể kiểm soát cách người dùng sử dụng.

Tuy nhiên, dữ liệu blockchain kể một câu chuyện khác. Các nhà phân tích độc lập đã theo dõi các giao dịch đáng ngờ: ai đó đã mua 1,1 triệu đô la TRUMP trong vài giây rõ ràng đã được báo trước và bán ra sau đó ba ngày, kiếm được 100 triệu đô la. Những người nắm giữ đặc quyền này hoạt động qua các ví có đặc điểm chung với những người đã phát hành MELANIA, gợi ý một mạng lưới phối hợp.