Sự sụp đổ của Bitcoin từ tháng 10 đến tháng 11 năm 2025: khi chính sách gặp phải đòn bẩy quá mức

Những gì dự kiến sẽ là “Uptober” – tháng thường xuyên thuận lợi cho ngành công nghiệp crypto – đã biến thành biểu tượng của một trong những đợt sụp đổ nghiêm trọng nhất trong thập kỷ qua. Từ ngày 5 đến 7 tháng 10, Bitcoin đã đạt mức cao kỷ lục trong khoảng 124.000-126.000 đô la, trước khi bắt đầu một đợt giảm mạnh khiến đến cuối tháng 11, tổng vốn hóa thị trường đã mất hơn một nghìn tỷ đô la. Hiện tại, tháng 1 năm 2026, giá dao động quanh mức 91.450 đô la, giảm khoảng 25-27% so với đỉnh vào mùa thu.

Sự kiện kích hoạt: khi địa chính trị gặp thị trường crypto

Cuối tuần từ ngày 10 đến 12 tháng 10 đánh dấu đỉnh điểm của căng thẳng. Trong vài giờ, Bitcoin đã lao xuống dưới 105.000 đô la trong khi Ethereum chịu mất 11-12%. Nhiều altcoin đã giảm từ 40 đến 70%, với một số tài sản ít thanh khoản chạm mức cực kỳ nguy hiểm. Điều khiến các nhà phân tích chú ý không chỉ là một sự điều chỉnh đơn thuần, mà là một sự kiện deleveraging tàn bạo đã phơi bày những điểm yếu cấu trúc của hệ sinh thái.

Nguyên nhân bắt nguồn rõ ràng từ chính trị: thông báo về thuế quan lên tới 100% đối với nhập khẩu từ Trung Quốc của chính quyền Trump đã kích hoạt làn sóng e ngại rủi ro trên các thị trường toàn cầu. Các loại tiền mã hóa, vốn nhạy cảm với tâm lý thị trường, đã đứng ở tuyến đầu. Những người nắm giữ vị thế quá đòn bẩy không kịp phản ứng: trong chưa đầy 24 giờ, khoảng 17-19 tỷ đô la vị thế ký quỹ đã bị thanh lý, ảnh hưởng đến tới 1,6 triệu nhà giao dịch cùng lúc.

Ngòi nổ đã sẵn sàng: đòn bẩy, câu chuyện và thực tế khác biệt

Tuy nhiên, việc giảm xuống chỉ dựa vào thông báo thuế quan là hiểu sai phức tạp nền tảng. Tin tức chỉ là tia lửa, không phải vụ nổ. Trong nhiều tháng, thị trường đã duy trì một trạng thái cân bằng mong manh giữa hai lực lượng đối lập: một phía là câu chuyện về chu kỳ tăng giá siêu tăng được hỗ trợ bởi việc cắt giảm lãi suất của Fed, phía kia là các tín hiệu vĩ mô mâu thuẫn khiến người ta phải thận trọng.

Việc sử dụng đòn bẩy một cách tràn lan đã khiến hệ thống trở nên cực kỳ bất ổn. Khi giá bắt đầu giảm, việc đóng vị thế bắt buộc đã làm tăng cường chuyển động vượt quá mức cần thiết chỉ từ tin tức địa chính trị. Còn có một yếu tố tâm lý: sau nhiều tháng tranh luận về Bitcoin vượt 150.000 đô la, một phần lớn nhà giao dịch đã tin rằng xu hướng gần như không thể tránh khỏi. Khi thực tế trái ngược với câu chuyện này, sự mất cân đối giữa kỳ vọng và giá thực tế đã biến nghi ngờ thành hoảng loạn, đặc biệt là đối với những người mới tham gia.

Ba kịch bản có thể xảy ra vào cuối năm 2025

Phân tích theo ba kịch bản riêng biệt:

Kịch bản đầu tiên – Hòa dịu dần cú sốc. Thị trường tiếp tục xử lý thiệt hại tháng 10 qua các điều chỉnh lại danh mục và tích trữ của các nhà nắm giữ dài hạn. Một số chiến lược đã ưu tiên Bitcoin và các đồng lớn hơn so với altcoin mang tính đầu cơ cao hơn.

Kịch bản thứ hai – Giai đoạn đi ngang căng thẳng. Thị trường ngừng giảm nhưng không thể phục hồi một cách thuyết phục. Đây là giai đoạn nhiều tín hiệu giả tràn lan và biến động trong ngày không dẫn đến xu hướng rõ ràng theo quý. Những người giao dịch ngắn hạn đặc biệt gặp khó khăn.

Kịch bản thứ ba – Xu hướng giảm mới. Kịch bản đáng sợ nhất là Bitcoin thử thách mạnh mẽ vùng 70.000-80.000 đô la, trong khi các altcoin sẽ thể hiện khối lượng giao dịch thấp và ít yếu tố tích cực thúc đẩy.

Thống kê cho thấy, trong tám năm gần nhất, quý cuối cùng thường có xu hướng tích cực trung bình, mặc dù có biến động lớn theo từng năm. Tuy nhiên, quy luật này thường bị phá vỡ bởi các cú sốc vĩ mô và địa chính trị bất ngờ.

Phản ứng của các nhà đầu tư tổ chức

Một điểm khác biệt so với các chu kỳ trước là cấu trúc vốn của các tổ chức lớn. Nhiều quỹ, vốn đã giao dịch tiền mã hóa chỉ mang tính đầu cơ trong 2021-2022, đang tích hợp chúng vào các chiến lược đa dạng hóa vĩ mô rộng hơn. Sự sụt giảm tháng 10 dường như đã kích hoạt các điều chỉnh lại danh mục hơn là rút khỏi hoàn toàn khỏi lớp tài sản này.

Tuy nhiên, vụ việc đã thu hút sự chú ý của các cơ quan quản lý. Các cơ quan đã bắt đầu xây dựng khung pháp lý cho ETF spot và stablecoin, xem đây là bằng chứng cho thấy quy định không còn là vấn đề “nên hay không” nữa mà là “như thế nào”. Một số đề xuất bao gồm tăng cường minh bạch về đòn bẩy, yêu cầu quản lý rủi ro chặt chẽ hơn đối với các sàn giao dịch và tiêu chuẩn báo cáo thống nhất cho các nhà vận hành tổ chức có rủi ro liên quan đến tiền mã hóa.

Dự đoán cho năm 2026

Sự sụp đổ tháng 10 năm 2025 không chỉ là một chương khác trong chu kỳ biến động của crypto. Về nguyên nhân, tác động và hậu quả, nó là một thử nghiệm quan trọng về độ trưởng thành của ngành. Nó chứng minh rằng một cú sốc chính trị có thể lan truyền trong vài phút qua một hệ sinh thái toàn cầu và liên kết chặt chẽ, bị khuếch đại bởi các cơ chế đòn bẩy mạnh mẽ.

Song song đó, nó xác nhận rằng thị trường vẫn hoạt động ngay cả dưới áp lực cực độ và sự có mặt của các nhà chơi tổ chức có xu hướng biến cách tiếp cận “tất hoặc không” trong quá khứ thành các điều chỉnh dần dần hơn. Biến động vẫn là đặc trưng của tiền mã hóa. Những ai chọn duy trì vị thế cần có tầm nhìn rõ ràng, quản lý rủi ro chặt chẽ và ý thức rằng những thời điểm như tháng 10 năm 2025 không phải là sự lệch lạc, mà là thành phần cấu trúc của chu kỳ crypto.