Tại sao các mạng lưới blockchain mới lại bị chỉ trích trước khi chính thức ra mắt Mainnet?

Hơn một thập kỷ đã trôi qua trong ngành công nghiệp crypto, và gần đây tôi đã chứng kiến một hiện tượng mà tôi chưa từng trải qua trước đây. Ban đầu, phản hồi về các dự án blockchain mới hiếm khi thu hút sự chú ý—nó thường nóng hoặc lạnh, không đặc biệt. Nhưng bây giờ, tình hình đã khác hẳn. Khi xuất hiện các chuỗi mới như Monad, MegaETH, và Tempo, chỉ riêng một làn sóng tiêu cực lớn mới xuất hiện, ngay cả khi các dự án này vẫn đang trong giai đoạn pre-launch.

Sự thay đổi này phản ánh một sự chuyển biến sâu sắc trong tâm lý thị trường, không chỉ về công nghệ mà còn về niềm tin của chúng ta vào tương lai của ngành.

1. Tư duy cũ: Từ Nihilism đến Cynicism

Trong những năm qua, thái độ chủ đạo trên crypto Twitter có thể mô tả là “chủ nghĩa vị nihil”—ý tưởng rằng không có tài sản nào thực sự có giá trị, tất cả chỉ là meme, và toàn bộ ngành công nghiệp này vô nghĩa về cơ bản. Giờ đây, mặc dù ánh sáng của ý tưởng này đã mờ đi, đã hình thành một quan điểm nhẹ nhàng hơn và đáng lo ngại hơn: gọi là “chủ nghĩa hoài nghi tài chính.”

Cynicism này không tin rằng toàn bộ ngành công nghiệp là vô giá trị. Thay vào đó, nó nói rằng: có thể một số thứ có giá trị, nhưng tất cả đều bị định giá quá cao. Giá thực sự có thể chỉ bằng một phần năm đến một phần mười của giá giao dịch hiện tại. Nhiều nhà phân tích kết hợp các chỉ số tinh vi—P/E ratios, biên lợi nhuận gộp, mô hình dòng tiền chiết khấu—để chống lại cảm xúc này, nhưng hình ảnh mệt mỏi ngày càng sâu sắc hơn.

Sự xuất hiện của Hyperliquid, một sàn giao dịch phi tập trung có lợi nhuận thực và cơ chế mua lại, đã tạm thời mang lại hy vọng. Mọi người đều hét lên rằng họ đã tìm thấy giá trị thực sự. Nhưng vấn đề sâu xa nhất không phải về các chỉ số đó—mà về một sự từ bỏ lớn hơn ý tưởng rằng các mạng Layer 1 có thể kiếm được lợi nhuận biên từ các sàn giao dịch thực sự. Không ai quan tâm đến lập luận này.

Câu nói về cuộc sống là: điều quan trọng nhất là cách chúng ta phản ứng với thử thách, chứ không phải chính các thử thách đó. Thị trường crypto đã đặt ra một thử thách lớn đối với tầm nhìn dài hạn của chúng ta, và tôi thấy nhiều người nghĩ rằng điều này là không thể vượt qua.

2. Quy luật của tăng trưởng theo cấp số nhân: Một bài học bị lãng quên

Đối tác của tôi, anh Bo, từng là VC chứng kiến làn sóng internet ở Trung Quốc. Mỗi lần anh kể về những ngày đầu của thương mại điện tử, tôi không thể không cảm thấy khiêm tốn trước khả năng hiện tại của chúng ta trong việc nhìn thấy tương lai.

Khi internet mới nổi lên, các VC ở Trung Quốc uống cà phê và tranh luận: Tại sao mọi người mua đồ điện tử trực tuyến? Phụ nữ có tham gia thương mại điện tử không, hay họ quan tâm hơn đến cảm giác vật lý? Làm thế nào với thực phẩm tươi sống—liệu logistics có ổn không? Mỗi câu hỏi đều hợp lý, và mỗi người đều đề xuất các chiến lược đầu tư và định giá khác nhau.

Câu trả lời? Tất cả đều sai. Thương mại điện tử đã gửi tất cả các sản phẩm đi khắp thế giới, và thị trường đã mở rộng vượt xa mọi dự đoán.

Tôi nhận thấy mô hình tương tự đang lặp lại trong crypto. Khi bắt đầu phong trào DeFi, TVL chỉ vài triệu đô la. EtherDelta có khối lượng giao dịch hàng ngày vài triệu đô la, và đó đã là lớn rồi. Tether, hiện có cung cấp hơn $300 tỷ đô la, từng bị các phương tiện truyền thông chính thống gọi là một mô hình Ponzi thất bại. Khối lượng DeFi đã tăng từ vài triệu lên hàng trăm triệu đô la. Tất cả đều theo cấp số nhân.

Nhưng quan sát cá nhân sâu sắc nhất là: Ethereum mới chỉ đi trước 10 năm. Amazon mất 22 năm để thực sự sinh lợi. Trong 10 năm đầu, cổ phiếu Amazon đi ngang. Trong thời gian đó, nhiều nhà bình luận, phê bình, và short seller đã nói: Liệu thương mại điện tử chỉ là quà tặng của các nhà đầu tư mạo hiểm? Amazon sẽ không bao giờ sinh lợi như Walmart hay General Electric.

Nếu bạn tranh luận về tỷ lệ P/E của Amazon trong 10 năm đầu, bạn đang đặt cược vào một mô hình sai—mô hình tăng trưởng tuyến tính. Nhưng thương mại điện tử không phải là tuyến tính. Vì vậy, tất cả các lý luận về các chỉ số định giá đều hoàn toàn sai lệch.

Đối với công nghệ theo cấp số nhân thực sự, quy mô của tương lai luôn vượt xa trí tưởng tượng của chúng ta. Tăng trưởng dự kiến của chúng ta luôn thấp hơn thực tế. Đó là lý do tại sao Silicon Valley hiểu rõ hơn về tăng trưởng theo cấp số nhân so với Wall Street—Silicon Valley đã phát triển dựa trên công nghệ theo cấp số nhân, trong khi Wall Street tập trung vào tư duy tuyến tính.

3. Nền tảng thực sự của sự hoài nghi

Các chỉ trích đối với các chuỗi công cộng mới không thực sự xuất phát từ sự hoài nghi về khả năng chiếm lĩnh thị trường của chúng. Chúng ta đã thấy Solana vươn lên từ đống tro tàn và phát triển chỉ trong hai năm. Sự biến đổi này không dễ dàng, nhưng hoàn toàn có thể.

Vấn đề thực sự sâu hơn: mọi người dần tin rằng ngay cả khi các chuỗi công cộng mới thắng thế, sẽ không có phần thưởng nào dành cho họ. Nếu Ethereum chỉ là một tài sản đầu cơ không có dòng tiền thực sự, thì dù bạn có thành công đến đâu, định giá $300 tỷ đô la cũng là điều không thể. Không có giá trị gì khi cố gắng, vì tất cả chỉ là bong bóng sẽ vỡ.

Điều tôi gọi là “câu chuyện meta về doanh thu”—việc sử dụng các tỷ lệ P/E và biên lợi nhuận để hỗ trợ định giá Layer 1—là dấu hiệu của sự từ bỏ. Nó thể hiện một sự chấp nhận ngầm rằng đường tăng trưởng là tuyến tính. Nó phản ánh niềm tin rằng 30 triệu người dùng hoạt động hàng ngày trên chuỗi và dưới 1% cung tiền M2 là điểm đến cuối cùng—rằng crypto chỉ là một trong hàng nghìn ngành công nghiệp, một nhân vật phụ.

Nhưng đó là sai lầm thực sự. Blockchain không chỉ là một tính năng mới của tài chính. Nó là nền tảng mới cho toàn bộ hệ thống tiền tệ và giao tiếp. Nó sẽ thay đổi tất cả mọi thứ.

4. Tại sao chúng ta cần tiếp tục tin tưởng

Điều quan trọng không phải là giá chính xác của Monad hay MegaETH ngày hôm nay. Câu hỏi thực sự là: Bạn có tin vào quy luật tăng trưởng theo cấp số nhân của crypto không?

Nếu bạn tin, nếu bạn thực sự hiểu quy luật này, bạn sẽ nhận ra rằng toàn bộ ngành công nghiệp vẫn còn rẻ hơn giá trị thực của nó. Việc chuyển đổi tất cả các tài sản tài chính thành một hệ sinh thái mở, hoạt động 24/7, liên kết chặt chẽ không phải là một sự kiện phụ—đây là cuộc cách mạng sẽ định hình tất cả những gì chúng ta làm trong vài thập kỷ tới.

Con cái chúng ta sẽ kể lại cho thế hệ sau về thời điểm này—thời điểm bắt đầu của sự thay đổi. Và nhiều người trong chúng ta không tin điều này là khả thi. Nhiều người không tin rằng các chương trình chạy trên máy tính phi tập trung có thể thay thế toàn bộ hệ thống tiền tệ và tài chính. Nhưng điều đó sẽ xảy ra.

Sự mở rộng sẽ chiến thắng. Đó là bài học chính từ thời đại internet. Các nhà đương nhiệm sẽ chống lại. Các chính phủ sẽ phản kháng. Nhưng cuối cùng, sự phổ biến, sáng tạo và hiệu quả sẽ chiến thắng. Blockchain sẽ nuốt chửng toàn bộ hệ sinh thái tài chính theo cách mà internet đã thay đổi mọi thứ.

Vâng—nếu thời gian kéo dài—mọi thứ sẽ bị nuốt chửng.

Các quyết định của chúng ta ngày hôm nay dựa trên khả năng nhìn xa của chúng ta. Vốn lớn có tầm nhìn dài hạn hơn các trader trên crypto Twitter. Và vốn lớn học hỏi từ lịch sử: đừng chống lại các cuộc cách mạng công nghệ lớn.

Nếu bạn đã tham gia vào cuộc cách mạng này từ sớm, nếu bạn vẫn tin ngay cả khi đối mặt thử thách, thì đó chính là “moment thương mại điện tử” của bạn. Và khi điểm tipping point đến, không có chỉ số hay lý luận nào có thể ngăn cản sự tăng trưởng theo cấp số nhân này.