Từ Tiện lợi đến Phức tạp: Các Mini-Apps và Những Vấn đề ngày càng lớn trong Web3

Sự phát triển nhanh chóng của mini-apps đã mang lại những vấn đề và giải pháp mới trong hệ sinh thái Web3. Mặc dù chúng cung cấp trải nghiệm người dùng tốt hơn, nhưng chúng có thể trở thành một phần của vấn đề lớn hơn về khả năng di chuyển và tự do của người dùng.

Tại sao Mini-Apps hứa hẹn nhưng lại tiềm ẩn rủi ro

Các mini-app như những ứng dụng trong Worldcoin và Farcaster đã thay đổi cách tiếp cận Web3. Không còn cần thiết phải thiết lập ví truyền thống hoặc xác minh email. Đơn giản này đã trở thành lý do chính cho sự chấp nhận nhanh chóng trong game, thanh toán và các tương tác xã hội.

Tuy nhiên, đằng sau sự tiện lợi này là một vấn đề và giải pháp tinh vi hơn cần được suy nghĩ kỹ. Tại Pragma Taipei 2025, Vitalik Buterin đã chia sẻ những lo ngại của ông về hướng đi của các mini-app. Ông đã nói chuyện trong một buổi fireside chat cùng nhà đầu tư Kartik Talwar tại sự kiện do ETHGlobal tổ chức, nơi các nhà phát triển và nhà nghiên cứu hàng đầu đã tham gia.

Thách thức thực sự: Proprietary Lock-In và khả năng di chuyển hạn chế

Vấn đề cốt lõi xoay quanh thiết kế cấu trúc của phần lớn các mini-app. Nhiều trong số chúng dựa vào API độc quyền và hệ thống quản lý khóa kín. Điều này có nghĩa là người dùng sẽ không bao giờ thực sự kiểm soát được các khóa mã hóa của họ.

“Phương pháp này trực tiếp đi ngược lại nguyên tắc của blockchain,” theo nhận xét của Buterin. Kết quả là nền tảng bị khóa chặt—một tình huống mà người dùng và nhà phát triển khó có thể chuyển sang hệ sinh thái hoặc nền tảng khác. Khả năng di chuyển mà Web3 đã hứa từ lâu đang trở nên hạn chế hơn, không còn mở nữa.

Giải pháp mà Buterin đề xuất là đơn giản nhưng khó thực hiện: sử dụng các tiêu chuẩn mở. Thiết kế độc quyền mang lại sự chấp nhận nhanh hơn hiện tại, nhưng lại gây ra phân mảnh lâu dài trong hệ sinh thái.

Động lực kinh tế đằng sau các bức tường

Buterin đã phát minh ra một lớp vấn đề và giải pháp sâu hơn—động lực kinh tế. Các công ty có lý do mạnh mẽ để giữ chân người dùng trong nền tảng của họ. Việc khóa chặt mang lại dòng doanh thu ổn định. Nhưng hạ tầng mở lại gặp khó khăn trong việc tìm kiếm mô hình tài trợ bền vững.

Đây là một sự lệch lạc cơ bản. Các nhà xây dựng cảm thấy áp lực chọn các giải pháp độc quyền vì dễ kiếm tiền hơn. Trong khi đó, các công cụ mở đòi hỏi sự hỗ trợ lâu dài dù không có lợi nhuận rõ ràng. Cộng đồng cần tái tưởng tượng các cấu trúc kinh tế thúc đẩy sự minh bạch và mở.

Vượt ra ngoài mini-apps: Thách thức hạ tầng rộng lớn hơn

Cuộc thảo luận còn mở rộng đến các lộ trình Ethereum lớn hơn. Buterin nhấn mạnh các khoảng trống còn tồn tại trong công cụ dành cho nhà phát triển. Nhiều tài nguyên đã lỗi thời và gây nhầm lẫn cho người mới bắt đầu. Việc khôi phục ví, đặc biệt, vẫn chưa được tiêu chuẩn hóa trên các ứng dụng và khách hàng khác nhau.

Quỹ Ethereum đã điều chỉnh trọng tâm—tập trung nhiều hơn vào phát triển giao thức hơn là các sản phẩm dành cho người dùng cuối. Mục tiêu là tạo điều kiện cho nhiều thử nghiệm hơn ở cấp hạ tầng.

Cũng đã thảo luận về các giải pháp mở rộng quy mô. Buterin xem xét các rollup gốc so với các rollup dựa trên quan điểm kinh tế. Các thay đổi từ nâng cấp Dencun và cập nhật giá blob là một phần của các giải pháp liên tục cho khả năng mở rộng.

Quản trị và các quyết định có thể đảo ngược: Công cụ cho sự phát triển bền vững

Giải pháp cho các vấn đề sâu hơn không chỉ mang tính kỹ thuật. Buterin nhấn mạnh các quyết định có thể đảo ngược như một cơ chế cho các nâng cấp an toàn hơn. Tính phân quyền, theo ông, là một quá trình chậm—không phải là một chuyển đổi tức thì.

Các hệ thống tín hiệu mới nổi để điều phối cộng đồng là một phần của câu trả lời. Mỗi quyết định—từ cấp giao thức đến chiến lược hệ sinh thái—đều phải đặt câu hỏi: Giải pháp này có mang lại nhiều tự do hơn cho người dùng hay ít hơn?

Cân bằng giữa đổi mới và các biện pháp bảo vệ

Mini-apps phản ánh một xung đột lớn hơn trong phát triển Web3. Khi hệ sinh thái mở rộng, các nhà phát triển phải đối mặt với các quyết định cấu trúc sâu sắc. Hướng đi họ chọn hôm nay sẽ có hậu quả lâu dài đối với tự do người dùng và khả năng di chuyển.

Giải pháp không phải là ngăn cản đổi mới. Nó liên quan đến việc chọn các thiết kế bền vững và thực sự phân quyền, chứ không chỉ tiện lợi. Tương lai của Web3 phụ thuộc vào cách chúng ta giải quyết xung đột này ngay bây giờ.

Liên quan: Vitalik Buterin tại sao các thị trường dự đoán có thể chống lại thông tin sai lệch

Vitalik Buterin News Web3 News