Ethereum tương lai sẽ ra sao? Quan điểm gần đây của Vitalik đã đưa ra một câu trả lời rõ ràng — Ethereum cần tiến hóa thành một hạ tầng phi tin cậy thực sự, chứ không phải là một hệ thống chỉ còn tồn tại nhờ vào sự duy trì liên tục của các nhà phát triển. Nghe có vẻ quen thuộc, nhưng trong chi tiết lại ẩn chứa tham vọng.

Ý tưởng cốt lõi của ông đặc biệt thú vị: Ethereum cuối cùng sẽ phải đạt được "cố định giao thức" — nghĩa là, tại một thời điểm nào đó có thể ngừng cập nhật, toàn bộ mạng vẫn có thể vận hành khỏe mạnh trong hàng chục năm. Điều này không có nghĩa là Ethereum sẽ không nâng cấp mãi mãi, mà là các nâng cấp nên là tùy chọn, chứ không bắt buộc.

Vậy làm thế nào để thực hiện điều này? Một số hướng đi then chốt:

**An toàn chống lượng tử là vấn đề cấp bách**. Mối đe dọa từ máy tính lượng tử không phải là khoa học viễn tưởng, cần phải chuẩn bị từ sớm.

**Khả năng mở rộng cần được giải quyết căn bản**. Các giải pháp như ZK-EVM và PeerDAS không chỉ tối ưu hiệu suất mà còn nhằm xây dựng kiến trúc bền vững. Mô hình trạng thái phải nhẹ nhàng, có thể hỗ trợ tăng trưởng trong mười năm, thậm chí vài chục năm.

**Thực hiện hoàn toàn trừu tượng hóa tài khoản**. Điều này sẽ nâng cấp trải nghiệm người dùng đáng kể, quản lý quyền linh hoạt hơn.

Về cơ bản, Vitalik đang đặt ra một câu hỏi sâu sắc: Nếu các nhà phát triển biến mất, Ethereum có thể sống được không? Câu trả lời nên là có — và đó chính xác là hình dạng của một hạ tầng công cộng thực sự.