Thị trường tiền điện tử và mê tín dị đoan: tại sao các nhà giao dịch lại tìm kiếm câu trả lời trong chiêm tinh học khi lý trí thất bại

Nỗi lo không bao giờ kết thúc của sự bất định

Trong giao dịch truyền thống, tồn tại một bí mật được truyền miệng: nhiều nhà phân tích Phố Wall dường như dựa trên nền tảng lý trí hơn nhưng lại tin vào các nghi lễ huyền bí. W.D. Gann dự đoán biến động thị trường bằng chiêm tinh học; Soros đánh giá các xu hướng đảo chiều dựa trên cơn đau lưng của mình. Nhưng không ai công khai thừa nhận điều đó.

Thế giới tiền điện tử đã phá vỡ sự cấm kỵ im lặng đó. Ở đây, nơi các thị trường hoạt động không ngừng nghỉ 365 ngày trong năm, nơi một tweet có thể xóa sổ hàng tỷ đô la vốn hóa, nơi các nhà sáng lập biến mất trong chớp mắt, các nhà giao dịch cần một ảo tưởng về sự chắc chắn một cách tuyệt vọng.

Nhà kinh tế Frank Knight đã giải thích vào năm 1921: rủi ro là điều có thể đo lường được (ví dụ tung xúc xắc), nhưng sự bất định thì không thể định lượng (Liệu ngày mai có xảy ra chiến tranh không?). Con người tự nhiên sợ điều chưa biết. Và khi phân tích kỹ thuật cùng các yếu tố vĩ mô không đưa ra câu trả lời rõ ràng, huyền bí học trở thành giải pháp tâm lý.

Khi Sao Thổ nghịch hành giải thích những điều Bitcoin không thể

Khác với tài chính truyền thống, huyền bí trong crypto đã chuyển từ thì thầm riêng tư sang cuộc trò chuyện công khai. Các influencer với hàng chục nghìn người theo dõi giờ đây cung cấp “bản đồ sao sinh của Bitcoin” dựa trên khối khai sinh ngày 3 tháng 1 năm 2009, liên kết các chu kỳ hành tinh với các giai đoạn của thị trường.

Logic rất đơn giản: Sao Thổ nghịch hành = thị trường giảm; Júpiter = đỉnh tăng giá. Khi sao Thủy trở nên nghịch hành, các nhà giao dịch đơn giản là không mở vị thế. Trăng tròn sẽ mang đến các điều chỉnh; một bản đồ sinh thuận lợi hứa hẹn lợi nhuận trong năm tới.

Phương pháp này cung cấp điều mà phân tích cơ bản không thể: một câu trả lời rõ ràng mà không cần đọc whitepaper. Không cần hiểu về lãi suất hay các chu kỳ kinh tế vĩ mô. Chỉ cần tin vào số phận.

Xã hội chứng thực điều sai trái

Tại sao huyền bí luôn “hoạt động”? Bởi vì não bộ con người được thiết kế để xác nhận niềm tin của chính mình.

Thiên kiến xác nhận: Nếu bạn tin rằng “trăng tròn mang lại giảm giá”, bạn sẽ nhớ mỗi lần trăng tròn đi kèm với sự điều chỉnh và bỏ qua những lần ổn định. Nếu dự báo crypto của bạn cho thấy xu hướng tăng trong năm nay, bạn sẽ quy mọi đợt tăng nhỏ đều là “xác nhận của tarot” và giải thích các giảm giá là “sự điều chỉnh tạm thời không làm thay đổi chu kỳ lớn”.

Mạng xã hội còn làm tăng hiệu ứng này đến mức phi lý. Các nhà giao dịch thắng nhờ dự đoán bằng chiêm tinh thường xuyên đăng thành tích; những người thua lặng lẽ giữ im lặng. Feed tràn ngập các dự đoán huyền bí chính xác và loại bỏ các thất bại. Như vậy, cộng đồng sống trong một bong bóng xác nhận liên tục.

Hơn nữa, huyền bí có một đặc điểm chết người: đó là không thể bác bỏ. Nếu nhà chiêm tinh nói “đừng giao dịch khi sao Thủy nghịch hành” mà bạn thua, đó là vì bạn không nghe lời. Nếu thắng, đó là vì bản đồ sinh của bạn đặc biệt. Bất kỳ kết quả nào cũng phù hợp với câu chuyện. Khi các nhà giao dịch nổi tiếng theo xu hướng giảm quảng bá những câu chuyện này trên các diễn đàn và mạng xã hội, hiệu ứng này càng nhân lên giữa những người mới bắt đầu đang tuyệt vọng tìm kiếm một hướng dẫn.

Từ công cụ giải trí đến hiện tượng đại chúng

Sự bùng nổ gần đây của “Biểu đồ K của cuộc đời” minh họa tất cả điều này. Một nhà sáng tạo nội dung huyền bí crypto đã phát hành một ứng dụng tạo biểu đồ nến (đỏ và xanh) dự đoán vận mệnh cuộc đời dựa trên ngày sinh của bạn.

Ba triệu lượt xem trên Twitter. 300.000 lượt gọi API trong 72 giờ. Các token bắt chước xuất hiện trong chưa đầy 24 giờ, mặc dù công cụ này được đánh dấu là “chỉ dành cho giải trí”.

Tại sao nó lại gây tiếng vang lớn như vậy? Bởi vì nó cung cấp điều mà tất cả chúng ta muốn nhưng ít ai thừa nhận: một lời giải thích cho sự thiếu kiểm soát của chính mình. “Tôi không thua vì tôi là trader kém, mà vì chu kỳ bản đồ sinh của tôi không phù hợp.” “Tôi không bỏ lỡ đợt tăng đó vì timing kém, mà vì số phận của tôi đã định hướng sideways.”

Chức năng thực sự: đồng hành trong bóng tối

Một khảo sát của Pew Research năm 2025 cho thấy 28% người lớn Mỹ ít nhất một lần trong năm tham khảo chiêm tinh, tarot hoặc dự đoán. Huyền bí đã không còn là lĩnh vực ngoại vi nữa; nó trở thành một nhu cầu tâm lý đã được chuẩn hóa mà thế giới crypto đơn giản đã đưa ra khỏi tủ.

Khi một nhà giao dịch nói trong nhóm: “Hôm nay sao Thủy nghịch hành, tôi không mở vị thế”, không ai phản đối “điều đó không khoa học”. Thay vào đó: “Đúng rồi, tôi cũng vậy. Cùng tránh điều này nào.” Sự tương tác này xác nhận sự lo lắng của cả hai là hợp lý.

Trong một thị trường không có câu trả lời chính thức, nơi không ai đúng (kể cả các nhà phân tích kỹ thuật, hay các nhà kinh tế vĩ mô), huyền bí không nhằm mục đích dự đoán chính xác. Nó chỉ cung cấp sự đồng hành.

Vậy, chính xác hay ảo tưởng? Khi bạn thấy Biểu đồ K dự đoán một thị trường giảm trong năm nay, bạn sẽ không bán tất cả. Nhưng khi thua, trách nhiệm sẽ nhẹ hơn. Khi bỏ lỡ một cơ hội, sự an ủi sẽ lớn hơn. Trong thị trường 24/7 không ngừng nghỉ này, nơi không có câu trả lời cuối cùng, điều chúng ta thực sự tìm kiếm không phải là dự đoán tương lai, mà là một sự hỗ trợ tâm lý giúp chúng ta tiếp tục ngồi lại bàn chơi.