Dylematy kiểm soát: Cách Aave thảo luận ngày hôm nay tiết lộ căng thẳng trong quản lý giao thức

Krypto không thích chia sẻ quyền lực. Những tuần gần đây là bài học sống động về những gì xảy ra khi một tổ chức tự trị phi tập trung (DAO) và một công ty phát triển tư nhân không thể thống nhất ai thực sự “sở hữu” giao thức.

Aave, mạng lưới với hơn 33 tỷ đô la bị khóa trong các hợp đồng của mình, đã đối mặt với một cuộc khủng hoảng danh tính như vậy. Tranh cãi xoay quanh câu hỏi cơ bản: quyền sở hữu thương hiệu, tên miền, tài khoản mạng xã hội và phân phối nên thuộc về Aave Labs (đội ngũ phía sau mã nguồn và hạ tầng), hay là DAO — tức là những người nắm giữ token, những người thực sự duy trì hoạt động của giao thức?

Điều gì đã thổi bùng cuộc tranh luận?

Mọi chuyện bắt đầu từ tích hợp với CoW Swap. Công cụ thực hiện giao dịch đã chuyển phí giao dịch trực tiếp cho Aave Labs thay vì kho bạc của DAO. Về lý thuyết: các công ty phải kiếm lợi. Về thực tế: điều này đã phơi bày sự không chắc chắn sâu sắc về việc ai cuối cùng kiểm soát tài sản của giao thức và doanh thu của nó.

Cuộc tranh luận này ngày nay vượt xa chính Aave. Nó liên quan đến xung đột cơ bản của mọi dự án tiền mã hóa: ai nên có quyền lực — đội ngũ xây dựng công nghệ, hay cộng đồng duy trì giá trị của nó?

Một nửa thế giới nghĩ rằng Labs đúng

Những người ủng hộ Aave Labs lập luận dựa trên một thực tế đơn giản: không có quyền tự chủ vận hành, giao thức sẽ không thể hoạt động. Nader Dabit, cựu nhân viên của Labs, đi thẳng vào vấn đề: các tổ chức phi tập trung về mặt cấu trúc không thể cung cấp phần mềm cạnh tranh. Mỗi quyết định sản phẩm đều cần bỏ phiếu. Mỗi cơ hội xuất hiện rồi biến mất trong các chủ đề trên diễn đàn, trong khi các đối thủ cạnh tranh đã bắt đầu triển khai.

George Djuric của KPMG còn đi xa hơn: bắt buộc Labs phải hoạt động theo mô hình tài trợ biến các kỹ sư thành chính trị gia. Những đổi mới bị tan biến trong các cuộc tranh luận về đồng thuận. Những người ủng hộ phía này cũng lập luận rằng doanh thu từ giao diện tài chính sẽ tài trợ cho sự phát triển liên tục — và điều đó thực sự củng cố toàn bộ hệ sinh thái, thay vì làm yếu nó.

Họ còn nhấn mạnh: việc hợp tác với các tổ chức tài chính truyền thống đòi hỏi phải có một bên pháp lý rõ ràng. Điều này DAO sẽ không bao giờ có được.

Phần còn lại nói: cấu trúc kém, kết quả kém

Những người ủng hộ DAO không phủ nhận vai trò của Labs. Tuy nhiên, họ nói rằng quyền lực thực sự đã chuyển dịch rồi. Chính DAO mới là nơi đưa ra các quyết định cập nhật. Chính DAO tài trợ các đổi mới thông qua các khoản trợ cấp cho các nhóm sáng tạo. Chính DAO cuối cùng chịu rủi ro thị trường.

Marc Zeller, kiến trúc sư lâu năm của Aave, nhìn nhận rõ ràng: DAO đã trở thành “động cơ duy trì rủi ro và tạo doanh thu”, còn tài sản của thương hiệu chỉ là “mặt tiền của cửa hàng”.

Vấn đề là gì? Công ty tư nhân kiểm soát trang web, trong khi cộng đồng duy trì động cơ. Phần lớn sự phát triển của Aave đến từ các nhóm độc lập được DAO tài trợ và giám sát — nhưng DAO có quyền lực hạn chế đối với cách thức sử dụng thương hiệu và doanh thu của nó.

Louis Thomazeau, đối tác đầu tư, gọi đó là “cuộc tranh luận quan trọng nhất ngày hôm nay về quyền của người sở hữu token”. Không chỉ về Aave. Mà còn về việc liệu những người nắm giữ token có thực sự có quyền lực hay chỉ là nhà đầu tư thụ động.

Ở đâu có sự đồng thuận?

Ở nơi khác. Theo kết quả bỏ phiếu mới nhất, khoảng 58% người tham gia phản đối việc chuyển tài sản thương hiệu cho DAO, còn khoảng một phần ba bỏ phiếu trắng. Cuộc bỏ phiếu kết thúc vào thứ Sáu.

Nhưng số liệu không phản ánh toàn bộ câu chuyện. Chính Rushkin từ Messari nhận xét: nếu các lãnh đạo của Labs nghĩ rằng cộng đồng “mệt mỏi” với cuộc tranh luận về quyền của người sở hữu token — thì họ đang hiểu sai tín hiệu thị trường.

Cuộc tranh luận ngày nay sẽ định hình tương lai không chỉ của Aave, mà còn của toàn bộ mô hình quản trị tiền mã hóa. Liệu DAO có thực sự trở thành quyền lực hay chỉ là một sân khấu cho khán giả? Câu trả lời từ Aave có thể ảnh hưởng đến toàn ngành.