Khi các tài sản rủi ro di chuyển đồng bộ: Phân tích cuộc khủng hoảng thị trường phối hợp

Các sự kiện ngày 21 tháng 11 đã vẽ nên một bức tranh nổi bật về sự liên kết tài chính toàn cầu—hoặc có thể, tính dễ tổn thương của nó. Bitcoin giảm xuống còn $91.82K, Ethereum giao dịch gần $3.15K, cổ phiếu Mỹ sụt giảm với Nasdaq 100 giảm 2.4%, Hang Seng của Hồng Kông giảm 2.3%, và cổ phiếu A giảm xuống dưới 3.900. Trên các châu lục và các loại tài sản, thị trường đồng loạt giảm, như thể phản ứng với một công tắc chính duy nhất được bật từ trạng thái tăng giá sang giảm giá.

Một làn sóng bán hàng đồng bộ

Quy mô của việc tháo gỡ này thật đáng kinh ngạc. Hơn 245.000 nhà giao dịch tiền điện tử đối mặt với thanh lý trong vòng 24 giờ, với $930 triệu đô la bị xóa khỏi các vị thế đòn bẩy. Sự sụt giảm của Bitcoin từ đỉnh tháng 10 là $126.000 đã phơi bày một thực tế tàn nhẫn: lợi nhuận tích lũy trong năm đã bốc hơi, để lại đồng tiền điện tử lớn nhất thế giới giảm khoảng 9% kể từ tháng 1. Ngay cả các tài sản phòng thủ truyền thống cũng gặp khó khăn—vàng giảm 0.5% và dao động quanh mức $4.000 mỗi ounce, mất đi khả năng phòng ngừa rủi ro truyền thống của nó.

Ngành tiền điện tử gánh chịu thiệt hại nặng nề, nhưng các thị trường truyền thống cũng chứng tỏ không kém phần dễ tổn thương. Cổ phiếu Nvidia đảo chiều từ mức tăng trong ngày để kết thúc trong sắc đỏ, xóa sạch $2 nghìn tỷ đô la giá trị thị trường trong một đêm. Nasdaq nặng về công nghệ đối mặt với mức giảm 7.9% so với đỉnh cao ngày 29 tháng 10. Điều đặc biệt đáng chú ý là: sự giảm này diễn ra đồng thời trên các khu vực địa lý khác nhau, cho thấy áp lực hệ thống chứ không phải do các yếu tố riêng lẻ.

Các nguyên nhân thực sự đằng sau sự giảm đồng loạt

Kỳ vọng về Cục Dự trữ Liên bang sụp đổ

Chủ đề đã thay đổi đáng kể trong những tuần gần đây. Các nhà tham gia thị trường đã dự đoán xác suất cắt giảm lãi suất tháng 12 là 93.7% chỉ một tháng trước; con số này hiện là 42.9% theo dữ liệu của CME FedWatch. Các quan chức Fed đã đồng loạt thể hiện thái độ diều hâu bất thường, gợi ý rằng lạm phát dai dẳng và sức mạnh của thị trường lao động còn dư địa để thắt chặt thêm nếu cần thiết. Sự điều chỉnh đột ngột này từ kỳ vọng cắt giảm lãi suất sang chính sách diều hâu đã kích hoạt việc định giá lại ngay lập tức trên các tài sản rủi ro.

Nghịch lý “Tin tốt” của Nvidia

Báo cáo lợi nhuận quý 3 vượt mong đợi nên đáng lẽ ra phải là chất xúc tác cho sức mạnh của ngành công nghệ. Thay vào đó, cổ phiếu không duy trì được đà tăng—mô hình này đã được Goldman Sachs nhận diện là rõ ràng mang tính giảm. “Khi tin tốt thực sự không được thưởng, điều đó báo hiệu điều gì đó sâu xa hơn,” phân tích của họ cho biết. Nhà bán khống Michael Burry đã tận dụng cơ hội để tăng cường sự chú ý đến những gì ông gọi là các thỏa thuận tài chính vòng tròn giữa Nvidia, OpenAI, Microsoft và Oracle, so sánh chu kỳ đầu tư AI với sự phung phí của bong bóng dot-com năm 1999.

Chín áp lực cấu trúc hội tụ

Phòng giao dịch của Goldman Sachs đã xác định chín yếu tố củng cố:

1. Hết kỳ vọng thị trường: Các yếu tố cơ bản tích cực đã được định giá trước khi lợi nhuận được công bố.

2. Rủi ro tín dụng tư nhân: Thống đốc Fed Lisa Cook đã công khai cảnh báo về các rủi ro định giá tài sản trong các thị trường tín dụng ít minh bạch hơn, làm rộng các spread qua đêm.

3. Sự mơ hồ của dữ liệu việc làm: Các số liệu bảng lương tháng 9 thiếu rõ ràng, không đủ để định hướng kỳ vọng cho quyết định của Fed tháng 12.

4. Dịch bệnh tiền điện tử: Việc Bitcoin vượt qua các ngưỡng tâm lý đã dẫn trước sự yếu đi của các cổ phiếu rộng hơn, cho thấy các tài sản có độ rủi ro cao dẫn đầu đà giảm.

5. Gia tốc CTA: Các Nhà Tư vấn Giao dịch Hàng hóa (CTA) duy trì vị thế mua quá mức; khi các mức kỹ thuật bị phá vỡ, việc bán theo hệ thống đã tăng tốc rõ rệt.

6. Việc bắt đáy ngắn hạn: Sự đảo chiều đà tăng đã kéo các nhà bán khống trở lại thị trường, làm tăng áp lực giảm giá.

7. Hiệu suất yếu của ngành công nghệ châu Á: SK Hynix, SoftBank và các nhà lãnh đạo công nghệ khu vực khác kém hơn, loại bỏ một trụ đỡ tiềm năng cho cổ phiếu Mỹ.

8. Thiếu hụt thanh khoản: Độ sâu của các lệnh mua bán hàng đầu của S&P 500 đã giảm đáng kể so với trung bình hàng năm, khiến các chương trình bán ra vừa phải cũng gây ra các biến động lớn.

9. Sức mạnh của ETF trong giao dịch vĩ mô: Khối lượng quỹ ETF tăng vọt như một tỷ lệ phần trăm của tổng doanh thu, cho thấy dòng chảy thụ động và theo vĩ mô chứ không phải do chọn cổ phiếu cơ bản đã thúc đẩy đà tăng.

Lỗ hổng cấu trúc được phơi bày

Vấn đề sâu xa hơn không phải là yếu kém theo chu kỳ—mà là tính dễ tổn thương về cấu trúc. Thị trường toàn cầu ngày càng tự động hóa, với các chiến lược định lượng, quỹ thụ động và các phương tiện ETF chiếm tỷ lệ ngày càng lớn trong cung cấp thanh khoản. Khi xu hướng chung thay đổi, các cơ chế này không làm dịu bán tháo; chúng còn làm tăng nó lên. Kết quả giống như một đám đông giẫm đạp: khi một hướng bắt đầu di chuyển, các phản ứng cơ học kích hoạt đồng thời theo hướng đó, với khả năng hấp thụ dòng chảy ngược hạn chế.

Các khoản lỗ lớn của Bitcoin và Ethereum so với các thị trường truyền thống mang ý nghĩa tượng trưng. Tiền điện tử—một thời bị xem như các tài sản đầu cơ cận biên—đã trở thành thước đo tâm lý rủi ro toàn cầu. Việc chúng gia nhập cơ chế định giá chính thống có nghĩa là crypto không còn tách rời khỏi các điều kiện tài chính rộng hơn nữa; thay vào đó, nó thường dẫn đầu đà giảm, phản ánh lợi thế đi trước trong môi trường đòn bẩy, thanh khoản thấp.

Những gì sắp tới: Biến động cao, không nhất thiết là thị trường gấu

Ray Dalio, sáng lập của Bridgewater Associates, đã đưa ra một góc nhìn điều chỉnh trong tuần này. Trong khi thừa nhận rằng các khoản đầu tư liên quan đến AI có thể đang bị thổi phồng so với dòng tiền trong ngắn hạn, ông lưu ý rằng các mức định giá cực đoan hiện tại—được đo bằng một số chỉ số ông theo dõi—ở mức khoảng 80% so với đỉnh của năm 1999 và 1929. Kết luận của ông: rủi ro bán tháo vẫn tồn tại, nhưng nhà đầu tư không nên hoảng loạn bán tháo.

Các tổ chức lớn đang hình thành một sự đồng thuận rằng thị trường đang bước vào giai đoạn điều chỉnh biến động cao hơn chứ không phải một thị trường gấu về cấu trúc. Kỳ vọng về “tăng trưởng + lãi suất” cần được thiết lập lại. Chu kỳ đầu tư AI sẽ tiếp tục, nhưng kỷ nguyên của “lợi nhuận mà không cần xem xét” đã kết thúc. Vốn sẽ chuyển từ việc theo đuổi các câu chuyện mở rộng sang yêu cầu hiện thực hóa lợi nhuận—một nguyên tắc cần thiết trong cả cổ phiếu Mỹ và cổ phiếu A của Trung Quốc.

Thị trường crypto, đã giảm mạnh nhất trong các tài sản rủi ro do đòn bẩy và hạn chế thanh khoản, theo lịch sử thường phục hồi trước tiên khi bắt đầu ổn định. Sự sụt giảm đồng bộ ngày 21 tháng 11 không phải là một con chim đen; đó là sự va chạm của các vị thế đông đúc, sự điều chỉnh chính sách nhanh chóng và hạ tầng giao dịch được thiết kế để di chuyển đồng bộ. Hiểu rõ cơ chế này là điều then chốt để điều hướng những gì sắp tới.