Hệ thống thanh toán châu Âu bước vào kỷ nguyên số: những gì sẽ thay đổi đối với người dùng?

Rada Liên minh Châu Âu đã phê duyệt khung pháp lý toàn diện cho khả năng triển khai đồng euro kỹ thuật số, đồng thời đảm bảo vị trí ưu tiên của tiền mặt trong khu vực đồng euro. Quyết định đột phá này có ý nghĩa nền tảng đối với an ninh kinh tế của EU và sự độc lập của hạ tầng thanh toán của nó trong thời đại chuyển đổi số.

Euro kỹ thuật số: bổ sung, không cạnh tranh với tiền mặt

Điều quan trọng là xem đồng euro kỹ thuật số như một sự bổ sung cho các hình thức thanh toán truyền thống. Công cụ mới này sẽ có sẵn cho cả công dân và doanh nghiệp, cho phép giao dịch trực tuyến và ngoại tuyến trên toàn khu vực đồng euro, bao gồm cả thanh toán không có kết nối internet.

Ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB) sẽ đảm nhận vai trò nhà vận hành trực tiếp, giữ tiền của ngân hàng trung ương như một đảm bảo niềm tin cơ bản. Tuy nhiên, để ngăn chặn việc tích trữ không hợp lý loại tiền này, ECB sẽ thiết lập giới hạn lưu trữ đồng euro kỹ thuật số trong ví và tài khoản của người dùng, với việc xem xét ít nhất mỗi hai năm một lần.

Bảo vệ người tiêu dùng và thị trường thanh toán mở

Các quy định rõ ràng cấm thu phí của người tiêu dùng cho các hoạt động cơ bản — mở ví, đóng tài khoản hoặc thực hiện giao dịch. Đối với các nhà bán lẻ, sẽ có giai đoạn chuyển tiếp kéo dài ít nhất năm năm, trong đó phí sẽ bị giới hạn ở mức tương đương với các công cụ thanh toán khác.

Euro kỹ thuật số sẽ tồn tại song song với các giải pháp tư nhân, như ứng dụng ngân hàng hoặc thẻ truyền thống. Các tiêu chuẩn cao về quyền riêng tư được đảm bảo ở cấp độ quy định, và người dùng sẽ giữ quyền kiểm soát hoàn toàn dữ liệu của mình.

Tiền mặt vẫn còn — các quy định bảo vệ nó

Hội đồng EU xác nhận rằng tiền giấy và tiền xu euro vẫn giữ vị trí hợp pháp duy nhất như phương tiện thanh toán trong khu vực đồng euro. Các nhà bán lẻ sẽ có nghĩa vụ chấp nhận chúng trong phần lớn các giao dịch bán lẻ, ngoại trừ các trường hợp bán hàng từ xa hoặc hệ thống hoàn toàn tự động.

Tất cả các quốc gia thành viên phải theo dõi khả năng tiếp cận tiền mặt và chuẩn bị các kế hoạch dự phòng trong trường hợp gián đoạn hệ thống thanh toán điện tử — kịch bản ngày càng quan trọng trong thế giới mà ngay cả máy ATM và máy tính có kết nối internet đôi khi cũng có thể gặp sự cố.

Lịch trình triển khai: từ kế hoạch đến thực tế

Theo chiến lược hai giai đoạn của ECB:

• Đến năm 2026: chuẩn bị hạ tầng cho thanh toán bán lẻ bằng euro kỹ thuật số và khởi động các giao dịch xuyên biên giới dựa trên công nghệ sổ cái phân tán (DLT)
• Từ năm 2026: tích hợp hệ thống TIPS với các hạ tầng thanh toán của các quốc gia khác để thúc đẩy các giao dịch quốc tế

Nếu Quốc hội Châu Âu và Hội đồng EU phê duyệt các quy định phù hợp, các hoạt động thử nghiệm có thể bắt đầu vào giữa năm 2027, và việc phát hành chính thức euro kỹ thuật số dự kiến vào năm 2029.

Bối cảnh chiến lược: tại sao bây giờ?

Thành viên Ban giám đốc ECB Piero Cipollone cho biết, nếu không có sự tham gia tích cực của các ngân hàng trung ương, các hình thức tiền tệ chính thức có thể mất đi ý nghĩa trước các giải pháp thanh toán tư nhân và nước ngoài, bao gồm cả stablecoin được định giá bằng đô la. Euro kỹ thuật số là câu trả lời cho những thách thức này, bảo vệ tính tự chủ của châu Âu trong hệ thống tài chính.

Vào tháng 10 năm 2025, ECB đã ký các thỏa thuận khung với các nhà vận hành công nghệ tham gia phát triển các thành phần chính của euro kỹ thuật số, cho thấy các bước cụ thể hướng tới việc thực hiện dự án này.

Chuyển đổi hệ thống tiền tệ châu Âu đã bắt đầu — cả về mặt quy định lẫn kỹ thuật.