Tại sao các tài sản Chỉ số Cổ phiếu Vốn nhỏ lại thất bại trong việc mang lại lợi nhuận: Một cái nhìn thực tế năm 2025

Khi các token vốn nhỏ duy trì mức tương quan gần như hoàn hảo 0.9 với bitcoin và ethereum, nhưng lại mang đến những khoản lỗ thảm khốc thay vì đa dạng hóa danh mục đầu tư, thì một điều gì đó cơ bản đã bị phá vỡ trong thị trường altcoin.

Các con số kể một câu chuyện tàn nhẫn. Trong khi chỉ số S&P 500 và Nasdaq 100 ghi nhận lợi nhuận tích lũy khoảng 47% và 49% lần lượt trong giai đoạn 2024-2025, thì Chỉ số CoinDesk 80 — theo dõi toàn bộ hệ sinh thái vốn nhỏ ngoài 20 đồng tiền điện tử hàng đầu — đã sụp đổ 46,4% chỉ trong quý đầu tiên của năm 2025. Đến giữa năm, nó đã giảm gần 38% so với cùng kỳ năm trước. Chỉ số MarketVector Digital Assets 100 Small Cap chạm mức thấp nhất kể từ tháng 11 năm 2020, xóa hơn $1 nghìn tỷ khỏi tổng thị trường crypto.

Bitcoin hiện giao dịch ở mức $91.77K (tăng 1.20% trong 24 giờ), trong khi Ethereum đứng ở mức $3.15K (tăng 1.88%). Trong khi đó, ngay cả các altcoin “chiến thắng” — SOL ở mức $141.88 và XRP ở mức $2.06 — cũng đang bị tụt lại rất xa. Sự phân kỳ này giữa các đồng tiền blue-chip và chỉ số vốn nhỏ không phải là một sự lệch lạc tạm thời, mà là một sự chuyển đổi vĩnh viễn trong cách các nhà đầu tư tổ chức phân bổ vốn trong tài sản kỹ thuật số.

Ảo tưởng Đa dạng hóa

Điều khiến sự sụp đổ của chỉ số vốn nhỏ trở nên đặc biệt đau đớn là: nó hầu như không mang lại lợi ích đa dạng hóa mặc dù các tên tài sản hoàn toàn khác nhau.

Lý thuyết danh mục truyền thống cho rằng các tài sản không tương quan sẽ giảm thiểu rủi ro tổng thể. Nhưng nghiên cứu của CryptoSlate xem xét ba cơ chế theo dõi chỉ số vốn nhỏ riêng biệt — CoinDesk 80, MarketVector Small Cap, và chỉ số định lượng của Kaiko — đã tiết lộ cùng một sự thật khó chịu qua tất cả các phương pháp: mức tương quan cao khiến đa dạng hóa trở nên vô nghĩa.

Chỉ số CoinDesk 80 và Chỉ số CoinDesk 5 (bitcoin, ethereum, và ba đồng tiền chính khác) di chuyển cùng nhau với mức tương quan 0.9, nhưng lại mang đến kết quả hoàn toàn khác biệt. Một đồng mang lại mức tăng trưởng trung bình trong khoảng hai chữ số; đồng còn lại mất gần 40% vốn của nhà đầu tư. Đây không phải là câu chuyện đa dạng hóa — mà là câu chuyện đòn bẩy, trong đó chỉ số vốn nhỏ làm tăng tối đa rủi ro giảm mà không nắm bắt được lợi thế tăng giá.

Lợi nhuận điều chỉnh rủi ro kể câu chuyện thực sự

Hệ số Sharpe — đo lường lợi nhuận trên mỗi đơn vị rủi ro — phơi bày lý do tại sao danh mục vốn nhỏ thất bại thảm hại các nhà đầu tư.

Từ 2024 đến 2025, các chỉ số altcoin chính duy trì hệ số Sharpe cực kỳ âm. Chỉ số vốn nhỏ liên tục trải qua các đợt giảm mạnh: giảm hơn 30% trong Chỉ số Small Cap của Kaiko năm 2024, giảm 46% trong Quý 1 năm 2025 của Chỉ số CoinDesk 80, và xuống mức thấp của đại dịch vào cuối năm. Trong khi đó, mức giảm tối đa của S&P 500 duy trì ở mức trung bình một chữ số, và Nasdaq 100 duy trì độ biến động kiểm soát được trong suốt thời gian này.

Khi điều chỉnh theo độ biến động, khoảng cách trở nên thảm khốc hơn. Cổ phiếu Mỹ mang lại lợi nhuận hai chữ số với các đợt giảm kiểm soát được. Danh mục crypto của chỉ số vốn nhỏ mang lại lợi nhuận âm với độ biến động cực cao. Các nhà đầu tư tổ chức yêu cầu hiệu suất điều chỉnh rủi ro rõ ràng đã có một lựa chọn rõ ràng: các cổ phiếu lớn của Mỹ và ETF bitcoin/ethereum.

Tiền đã thực sự chảy đi đâu?

Câu chuyện thực sự của thị trường altcoin trong giai đoạn 2024-2025 không phải là sụp đổ toàn diện — mà là chảy vốn ra khỏi thị trường.

Tổng khối lượng giao dịch altcoin đã phục hồi về mức đỉnh của năm 2021 trong giai đoạn “bull run”. Nhưng 64% khối lượng đó tập trung vào chỉ 10 altcoin hàng đầu. Thanh khoản không biến mất khỏi crypto; nó đã chuyển mạnh sang các tài sản cấp tổ chức với lộ trình pháp lý rõ ràng và hạ tầng phái sinh vững chắc.

SOL và XRP, mặc dù hiệu suất trong suốt một năm của chúng không nổi bật, vẫn thu hút hoạt động giao dịch vượt trội. Trong khi đó, chỉ số vốn nhỏ — hàng trăm token với thanh khoản phân mảnh — lại chứng kiến dòng chảy vốn rút khỏi. Phân tích của Bloomberg qua MarketVector cho thấy chỉ số vốn nhỏ mất khoảng -8% trong vòng năm năm trong khi chỉ số vốn lớn tăng khoảng 380%. Dòng chảy của các nhà đầu tư tổ chức vào ETF spot bitcoin và ethereum đã thúc đẩy xu hướng này.

Chu kỳ altcoin trước đó về cơ bản là một chiến lược giao dịch dựa trên khai thác các hiệu quả tạm thời, chứ không phải là câu chuyện vượt trội về mặt cấu trúc. Chỉ số Bull Market của CryptoRank Altcoin đã tăng lên 88 điểm vào tháng 12 năm 2024, rồi sụp đổ xuống còn 16 điểm vào tháng 4 năm 2025 — trả lại tất cả lợi nhuận trong vòng bốn tháng trước khi sự sụp đổ của chỉ số vốn nhỏ tiếp tục sâu hơn.

Điều này có ý nghĩa gì đối với các nhà phân bổ danh mục

Đối với các cố vấn tài chính và quản lý tài sản đang tranh luận về việc phân bổ ngoài bitcoin và ethereum vào chỉ số vốn nhỏ, dữ liệu từ 2024-2025 cung cấp câu trả lời rõ ràng.

Các nhà đầu tư đa dạng hóa vào token vốn nhỏ đã nhận được:

• Lợi nhuận tuyệt đối tệ hơn so với cổ phiếu Mỹ
• Lợi nhuận điều chỉnh rủi ro tệ hơn so với bitcoin và ethereum
• Các đợt giảm tối đa tương đương hoặc vượt quá độ biến động của cổ phiếu
• Mức tương quan 0.9 với các đồng tiền chính — nghĩa là không có lợi ích đa dạng hóa

Nói cách khác, họ đã nhận được cả hai thứ tồi tệ nhất.

Phán quyết của thị trường đã được định giá sẵn. Vốn đã chuyển hướng sang: (1) ETF bitcoin và ethereum giao ngay có sự giám hộ của tổ chức; (2) Cổ phiếu Mỹ mang lại lợi nhuận chống lạm phát; (3) một nhóm hẹp các altcoin có các chất xúc tác tích cực độc lập hoặc rõ ràng về quy định — SOL và XRP là những người hưởng lợi chính từ sự tập trung này.

Hệ sinh thái chỉ số vốn nhỏ vẫn còn có thể giao dịch cho các vị thế chiến thuật, nhưng vốn phân bổ chiến lược đã chuyển dịch rõ rệt. Cho đến khi các đồng tiền điện tử vốn nhỏ thể hiện được các yếu tố thúc đẩy hiệu suất độc lập hoặc các đặc tính đa dạng hóa có ý nghĩa, chúng sẽ tiếp tục hoạt động như một phương tiện giao dịch dành cho các nhà giao dịch có kinh nghiệm hơn là một phần phân bổ danh mục chính cho các tổ chức hoặc nhà đầu tư thận trọng về rủi ro.

Chu kỳ altcoin không chết — nhưng câu chuyện đa dạng hóa dựa trên toàn thị trường đã kết thúc.