Việc mở cửa App Store của Nhật Bản báo hiệu sự thay đổi trong các cuộc chiến pháp lý của Apple trên toàn cầu

Apple đang công bố một sự thay đổi chính sách đáng kể tại Nhật Bản: gã khổng lồ công nghệ sẽ cho phép các thị trường ứng dụng của bên thứ ba và cho phép các nhà phát triển xử lý thanh toán ngoài hệ thống mua hàng trong ứng dụng độc quyền của mình trên các thiết bị iOS. Tuy nhiên, sự nhượng bộ này không phải là tự nguyện—nó là kết quả trực tiếp của việc Luật Cạnh tranh Phần mềm Di động (MSCA) của Nhật Bản có hiệu lực, đánh dấu một ví dụ khác về áp lực pháp lý đang định hình lại mô hình kinh doanh của Apple trên các nền kinh tế lớn.

Chuyển động này theo sau một mô hình tương tự trên toàn cầu. Luật Thị trường Kỹ thuật số (DMA) của Liên minh Châu Âu đã buộc Apple phải thực hiện các thay đổi tương tự tại các thị trường EU. Tại Hoa Kỳ, vụ kiện pháp lý của Epic Games chống lại Apple đã dẫn đến các lệnh của tòa án yêu cầu công ty cung cấp các phương thức xử lý thanh toán thay thế cho các nhà phát triển, mặc dù các chi tiết vẫn tiếp tục phát triển qua các kháng cáo đang diễn ra.

Lập luận về An ninh và Những giới hạn của nó

Apple từ lâu đã duy trì rằng việc mở rộng hệ sinh thái của mình gây ra các mối đe dọa về an ninh. Trong trường hợp của Nhật Bản, công ty nhấn mạnh các rủi ro tiềm ẩn bao gồm phần mềm độc hại, gian lận, lừa đảo và vi phạm quyền riêng tư. Để giải quyết những mối quan ngại này, Apple đã phối hợp với các cơ quan quản lý Nhật Bản để thiết lập hệ thống ủy quyền “Notarization” cho các thị trường ứng dụng thay thế, nhằm bảo vệ người dùng—đặc biệt là trẻ vị thành niên—khỏi nội dung không phù hợp và các âm mưu lừa đảo.

Tuy nhiên, khung kỹ thuật này tiết lộ một điều quan trọng: Apple đã có khả năng cân bằng giữa mở rộng và an ninh từ lâu. Sự tồn tại của một giải pháp khả thi tại Nhật Bản cho thấy rằng các tuyên bố về sự không tương thích căn bản giữa cạnh tranh và an toàn có thể đã bị thổi phồng trong các tranh chấp pháp lý trước đây.

Chiến lược Bảo vệ Doanh thu

Thay vì thực sự chấp nhận sự mở rộng, Apple đã xây dựng một cấu trúc phí phức tạp nhằm giảm thiểu tổn thất doanh thu. Các cửa hàng ứng dụng của bên thứ ba hoạt động tại Nhật Bản phải trả phí hoa hồng 21% cho các giao dịch mua trong ứng dụng được xử lý qua các hệ thống thanh toán thay thế—một con số vẫn tiếp tục gây tranh cãi từ phía các nhà phát triển và đối thủ cạnh tranh.

Tim Sweeney của Epic Games đã thể hiện rõ sự thất vọng này. Ông tuyên bố rằng Fortnite sẽ không trở lại iOS tại Nhật Bản trong năm 2025, mô tả cách tiếp cận của Apple là cản trở mặc dù đã có yêu cầu pháp lý. “Apple đã buộc phải mở iOS cho các cửa hàng cạnh tranh ngày hôm nay, và thay vì làm điều đó một cách trung thực, họ đã phát động một hành động cản trở và vi phạm pháp luật khác,” Sweeney đăng trên mạng xã hội.

Ông còn nhấn mạnh sự thiên vị bằng cách so sánh sắc nét: “Bạn có thể tưởng tượng phản ứng dữ dội như thế nào nếu Microsoft yêu cầu tất cả các trò chơi từ Steam và Epic Games Store phải báo cáo mọi giao dịch về Microsoft qua API giám sát của chính họ? Đó chính xác là những gì Apple đã thực hiện tại Nhật Bản.”

Một Mô hình Phân bổ trong Các Thị trường

Những diễn biến này nhấn mạnh một xu hướng lớn hơn: mô hình kinh doanh của Apple đang phải đối mặt với áp lực liên tục từ nhiều khung pháp lý hoạt động độc lập. Dù qua Luật MSCA của Nhật Bản, DMA của châu Âu hay các vụ kiện tại Mỹ, các cơ quan quản lý trên toàn thế giới đang thúc ép Apple xem xét lại cách tiếp cận hệ sinh thái đóng của mình. Trong từng trường hợp, công ty đã cố gắng tuân thủ tối thiểu trong khi duy trì các dòng doanh thu.

Apple đã đặt hạn chót ngày 17/3/2026 cho các nhà phát triển chấp nhận Thỏa thuận Giấy phép Chương trình Nhà phát triển Apple đã cập nhật, trong đó bao gồm các tùy chọn mới cho thị trường Nhật Bản. Liệu cách tiếp cận này có làm hài lòng các cơ quan quản lý hay chỉ trì hoãn thêm các hành động pháp lý vẫn còn phải chờ xem.