Ba thất bại trong một tuần: Điều gì chung giữa iRobot, Luminar và Rad Power Bikes

Trong vòng tám ngày, ba gã khổng lồ trong lĩnh vực phần cứng đã nộp đơn xin phá sản. iRobot, nổi tiếng với dòng robot hút bụi Roomba, Luminar, chuyên về cảm biến lidar, và Rad Power Bikes trong lĩnh vực xe đạp điện, đều mang những câu chuyện rất khác nhau nhưng đều chia sẻ một số phận chung. Sau ba vụ sụp đổ này nổi lên những thách thức cấu trúc tương tự: áp lực thuế quan ngày càng gia tăng, thất bại trong các thương vụ mua lại chiến lược và khả năng đa dạng hóa ngoài sản phẩm đã làm nên tên tuổi của họ.

Rad Power Bikes: từ đỉnh cao đến thua lỗ

Rad Power Bikes từng là gã khổng lồ âm thầm trên thị trường xe đạp điện. Thành lập nhiều năm trước, công ty đã xây dựng danh tiếng vững chắc nhờ chất lượng sản phẩm, chiến lược truyền thông hiệu quả và khả năng kết nối với khách hàng trong một ngành bị thống trị bởi các thương hiệu ít tên tuổi trên các nền tảng trực tuyến. Trong đại dịch, lĩnh vực micromobility ghi nhận sự tăng trưởng vượt bậc và Rad đã tận dụng cơ hội này: năm 2023, doanh thu vượt quá 120 triệu USD. Chỉ sau mười hai tháng, con số đã giảm còn khoảng 100 triệu, rồi lao dốc xuống còn 63 triệu trong năm tài chính mà công ty tuyên bố phá sản.

Cú sốc thực sự dẫn đến phá sản? Một cuộc triệu hồi mang ý nghĩa thảm họa tài chính: các vấn đề về pin có thể yêu cầu một chiến dịch thu hồi lớn, không phù hợp với các ngân sách đã gặp khó khăn. Nhưng thiệt hại lớn nhất đến từ vị trí yếu ớt về thuế quan, vốn đã làm giảm biên lợi nhuận của họ.

Luminar: khi tương lai không đến đúng hạn

Luminar ra đời đầu những năm 2010 với tham vọng rõ ràng: dân chủ hóa công nghệ lidar. Thời đó, các cảm biến này còn đắt đỏ và cồng kềnh, chỉ dành riêng cho ngành hàng không vũ trụ và quốc phòng. Năm 2017, chu kỳ hype lớn về xe tự hành bắt đầu mở ra nhiều cơ hội. Luminar đã ký kết hợp tác với Volvo, Mercedes-Benz và các hãng ô tô khác.

Vấn đề nằm ở chỗ: quá phụ thuộc vào một xu hướng duy nhất. Khi sự hứng thú với khả năng tự lái bắt đầu giảm và thời gian triển khai kéo dài, Luminar đã rơi vào tình thế không có kế hoạch B.

iRobot: biểu tượng trở thành nhà tù

iRobot là trường hợp nổi bật nhất: Roomba đã trở thành biểu tượng của dòng robot hút bụi. Nhưng sức mạnh này cũng trở thành điểm yếu. Trong khi công nghệ tiến bộ nhanh chóng, iRobot vẫn bị mắc kẹt trong hình ảnh của sản phẩm truyền thống. Họ đã cố gắng thoát khỏi tình thế này bằng việc bán lại cho Amazon, một thương vụ có thể cung cấp vốn và khả năng đa dạng hóa cần thiết. Tuy nhiên, FTC đã chặn đứng thương vụ này, khiến iRobot mất đi “cứu cánh” của mình.

Dòng chảy chung: phụ thuộc vào Trung Quốc và thuế quan

Trong số ba công ty, nổi bật lên một điểm yếu chung liên quan đến cấu trúc thương mại toàn cầu. iRobot, đặc biệt, thể hiện rõ ràng vấn đề lớn của ngành phần cứng: xây dựng chuỗi cung ứng nội địa tại Mỹ trong vòng mười lăm năm qua là điều gần như không thể về mặt kinh tế. Do đó, cả ba đều phát triển một điểm yếu về cấu trúc trước áp lực thuế quan và địa chính trị. Yếu tố này, đã rõ ràng từ thời chính quyền Trump, đã chứng minh là then chốt đối với các startup và các công ty đã có vị thế trong lĩnh vực micromobility và robot.

Câu chuyện che giấu thực tế

Phần lớn câu chuyện đổ lỗi cho việc Amazon chặn thương vụ mua lại iRobot, nhưng cách nhìn này bỏ qua bức tranh toàn cảnh hơn. Sau mỗi thất bại đều có những vấn đề cấu trúc sâu xa: thiếu đổi mới bền vững, khả năng đa dạng hóa kém, mô hình kinh doanh mong manh trong bối cảnh thuế quan không ổn định và chuỗi cung ứng dễ tổn thương. iRobot không thất bại vì mất Amazon; chính họ đã tìm đến Amazon vì đã trên b verge của sự thất bại. Tương tự, Rad Power Bikes không phá sản vì một cuộc triệu hồi mang tính bi kịch; đó chỉ là viên domino cuối cùng trong chuỗi đã bắt đầu từ biên lợi nhuận bị nén chặt và áp lực chi phí không thể kiểm soát.

Những thất bại này kể một câu chuyện sâu sắc hơn: câu chuyện về các công ty phần cứng không thể quản lý được sự phức tạp của thị trường hiện đại.