Từ đỉnh cao đến thềm sâu: Bitcoin và câu chuyện tháng 10 năm 2025

Khi bước vào quý IV năm 2025, thị trường crypto đang phải đối mặt với một thực tế phũ phàng: những gì được dự đoán là “Uptober” - tháng lịch sử vốn thường thuận lợi cho Bitcoin - lại trở thành một trong những tuần lễ tồi tệ nhất trong hơn một thập kỷ qua.

Ngày 5-7 tháng 10, Bitcoin chạm đỉnh lịch sử $124,000-$126,000, một con số tưởng chừng như mở ra cánh cửa tới $150,000. Chỉ sau đó vài ngày, một cơn sóng bán tháo dữ dội đã bắt đầu. Đến cuối tháng 11, giá trị của Bitcoin đã mất đi khoảng 25-27%, hiện đứng quanh mức $91,000-93,000. Con số này phản ánh không chỉ sự sụt giảm giá mà còn hơn 1 nghìn tỷ đô la vốn hóa thị trường bị xóa sổ trong vòng chưa đầy hai tháng.

Từng phút kinh hoàng trong cơn sốc cuối tuần

Đỉnh điểm căng thẳng xảy ra vào cuối tuần ngày 10-12 tháng 10. Chỉ trong vài giờ, Bitcoin lao dốc xuống dưới $105,000. Ethereum mất 11-12%, còn hàng ngàn altcoin chứng kiến những mức giảm kinh hoàng từ 40-70%, thậm chí một số cặp thanh khoản thấp đã chạm mức gần như về 0.

Đây không phải chỉ là một đợt điều chỉnh bình thường. Đây là một cuộc thanh lý đòn bẩy tàn khốc - trong vòng chưa đầy 24 giờ, các vị thế sử dụng đòn bẩy trị giá 17-19 tỷ đô la đã bị thanh lý, kéo theo 1,6 triệu nhà giao dịch toàn cầu vào vòng xoáy. Sự kiện này phơi bày rõ ràng những khiếm khuyết cấu trúc của thị trường.

Ngọn lửa chính trị châm ngòi thùng thuốc được chuẩn bị từ trước

Tho乍nhìn, nguyên nhân có vẻ rõ ràng: thông báo bất ngờ từ chính quyền Trump về việc áp thuế tới 100% đối với hàng nhập khẩu từ Trung Quốc đã khiến các nhà giao dịch quay lưng với các tài sản rủi ro. Crypto, vốn là một trong những lĩnh vực nhạy cảm nhất với tâm lý thị trường, bị ảnh hưởng mạnh nhất. Những người sử dụng đòn bẩy quá mức không kịp phản ứng trước khi các cơ chế gọi ký quỹ tự động diễn ra.

Nhưng câu chuyện sâu hơn là gì?

Suốt nhiều tháng, thị trường đã tồn tại trong một trạng thái cân bằng mong manh. Một bên là câu chuyện về “siêu chu kỳ” tăng giá - Bitcoin vượt $150,000, vốn hóa crypto đạt $5-10 nghìn tỷ đô la dường như là vấn đề thời gian. Bên kia là thực tế vĩ mô đầy bất ổn: Fed giảm lãi suất nhưng vẫn gửi tín hiệu cảnh báo rõ ràng không có “dòng tiền dễ dãi” vô điều kiện nào sắp tới.

Trong bối cảnh này, việc sử dụng quá mức đòn bẩy đã khiến cả hệ thống trở nên vô cùng dễ vỡ. Khi giá bắt đầu rơi, việc buộc phải đóng các vị thế này tạo ra hiệu ứng domino - mỗi bán tháo kích hoạt lệnh bán tiếp theo, mỗi bước giảm phá vỡ một mức hỗ trợ, các thuật toán tự động tăng tốc bán ra. Sàn giao dịch đột nhiên phải xử lý các lệnh trong điều kiện thanh khoản trở nên mỏng tang.

Tâm lý cũng đóng vai trò. Sau hàng tháng nghe những dự báo bài bản về “đà tăng tất yếu”, một đông đảo nhà giao dịch - đặc biệt những người vào muộn - đã tin tưởng hoàn toàn vào câu chuyện này. Khi thực tế đi ngược lại, sự lệch pha giữa “kỳ vọng” và “giá thực” đã biến nghi ngờ thành hoảng loạn.

Ba kịch bản khả dĩ cho những tuần còn lại của năm

Nhìn về phía trước, thay vì đoán chính xác, tốt hơn là suy nghĩ theo kịch bản:

Kịch bản 1 - Phục hồi dần dần: Một số báo cáo cho thấy dòng tích lũy từ các nhà đầu tư dài hạn đã bắt đầu quay trở lại. Chiến lược cân bằng lại xảy ra: tăng tỷ trọng Bitcoin và các coin lớn, giảm tỷ trọng altcoin đầu cơ cao. Đây là dấu hiệu của một thị trường đang chậm chạp hấp thụ cú sốc.

Kịch bản 2 - Đi ngang kéo dài: Giá dừng sập nhưng cũng khó bật lại thực sự. Biến động trong ngày nhiều nhưng không hình thành xu hướng rõ ràng. Đây là giai đoạn mà những nhà giao dịch ngắn hạn chịu thiệt nhất, khi tín hiệu giả xuất hiện liên tục.

Kịch bản 3 - Nhịp giảm mới: Bitcoin kiểm tra vùng $70,000-$80,000, altcoin chứng kiến thanh khoản mỏng và ít động lực tích cực. Điều này có thể xảy ra nếu có cú sốc vĩ mô mới hoặc quyết định bất ngờ từ các ngân hàng trung ương.

Thực tế có thể là một hỗn hợp của cả ba - phục hồi một phần, rồi giai đoạn tắc nghẽn, sau đó những biến động mới liên quan tới quyết định của Fed, ECB và tin tức chính trị.

Lịch tháng 10 năm 2024 của Bitcoin: Dữ liệu lịch sử nói gì?

Từ góc độ phân tích dữ liệu lịch sử, xu hướng mùa vụ của Bitcoin trong quý IV thường mang tính khá dương tính. Dữ liệu từ 2017 đến 2024 cho thấy cuối năm có xu hướng tăng trung bình, mặc dù có sự biến động đáng kể giữa các năm.

Tuy nhiên, điều quan trọng cần nhớ là lịch sử chỉ là hướng dẫn chứ không phải cam kết. Năm 2024 đã chứng minh điều này - những gì dữ liệu quá khứ đề xuất không phải lúc nào cũng áp dụng được cho hiện tại, đặc biệt khi các yếu tố vĩ mô và địa chính trị thay đổi.

Nhà đầu tư tổ chức: Bước ngoặt của thị trường

Một sự khác biệt quan trọng so với các chu kỳ trước là sự hiện diện có tổ chức hơn của dòng vốn lớn. Nhiều quỹ đầu tư lớn mà trước đây chỉ xem crypto như một công cụ đầu cơ ngắn hạn, giờ đã tích hợp nó vào các chiến lược đa dạng hóa dài hạn.

Điều quan trọng là: dù có cú sập tháng 10, các tín hiệu từ bàn giao dịch không cho thấy một sự rút lui toàn diện. Thay vào đó, những nhà đầu tư này đang cân bằng lại vị thế, quản lý rủi ro chặt chẽ hơn, nhưng vẫn giữ phơi bạc với loại tài sản này.

Sự kiện này cũng kéo theo những phản ứng từ các cơ quan quản lý. Rõ ràng, vấn đề không còn là “có nên quản lý crypto hay không”, mà là “làm thế nào để quản lý mà không bóp nghẹt đổi mới”. Các đề xuất bao gồm minh bạch hóa việc sử dụng đòn bẩy, yêu cầu quản lý rủi ro nghiêm ngặt hơn, và tiêu chuẩn báo cáo thống nhất cho các tổ chức tiếp xúc với crypto.

Tiền thương lệ cho những ai vẫn ở lại

Cú sốc tháng 10 năm 2025 không phải là một sự kiện cô lập. Nó là một bài kiểm tra tính trưởng thành của ngành crypto. Nó chứng minh rằng một tin tức chính trị đơn lẻ có thể lan truyền trên toàn cầu trong vài phút, đặc biệt khi cơ chế đòn bẩy vẫn là lực lượng chi phối.

Tuy nhiên, nó cũng cho thấy thị trường có khả năng duy trì thanh khoản và hoạt động ngay cả dưới áp lực cực lớn. Sự xuất hiện của các nhà đầu tư tổ chức đang từng bước biến đổi cách tiếp cận từ “được ăn cả ngã về không” thành một quá trình cân bằng lại dần dần hơn.

Với Bitcoin hiện ở mức $91.77K (tính đến tháng 01 năm 2026), câu hỏi không phải là giá sẽ lên hay xuống trong tháng 12, mà là nhận diện bản chất thực sự của giai đoạn này.

Một mặt: có rủi ro thực sự về những cú sốc mới từ bất ổn vĩ mô và địa chính trị.

Mặt khác: cú sập này có thể là bước chọn lọc tự nhiên giữa các dự án vững chắc và những cơ chế đầu cơ thuần túy mà thị trường đã bỏ qua lâu nay.

Kết luận là: crypto vẫn là tài sản rủi ro cao. Đòn bẩy cần được kiểm soát vô cùng cẩn trọng. Và những ai quyết định tiếp tục chơi phải làm điều đó với tầm nhìn rõ ràng, quản lý rủi ro nghiêm ngặt, và thừa nhận rằng những khoảnh khắc như tháng 10 năm 2025 không phải là cú vấp nhỏ, mà là bộ phận cơ cấu của chu kỳ crypto.