Báo cáo nghiên cứu đầu năm của Glassnode: Quyền chọn mua trị giá 95.000 USD có phần thưởng, phe mua chuyển sang tấn công tích cực

Tiêu đề bài viết: Dọn Dẹp Tập Trung

Tác giả bài viết: Chris Beamish、CryptoVizArt、Antoine Colpaert，Glassnode

Biên dịch bài viết: AididiaoJP，Foresight News

Sau một đợt điều chỉnh lớn cuối năm, Bitcoin bước vào năm 2026 với cấu trúc thị trường rõ ràng hơn. Áp lực chốt lời hiện đã giảm đáng kể, tâm lý rủi ro của thị trường đang dần phục hồi nhẹ nhàng, nhưng để xác lập xu hướng tăng bền vững, vẫn cần sự ổn định và lấy lại các mức giá chi phí quan trọng.

Tóm tắt

· Sau đợt điều chỉnh sâu và tích lũy kéo dài nhiều tháng, Bitcoin chính thức bước vào năm 2026. Dữ liệu on-chain cho thấy áp lực chốt lời đã giảm rõ rệt, cấu trúc thị trường tại đáy của phạm vi đã có dấu hiệu ổn định sơ bộ.

· Mặc dù áp lực bán đã giảm, nhưng vẫn còn nhiều lượng hàng tồn kho trước đó tích tụ phía trên giá, chủ yếu tập trung ở phần trên của phạm vi hiện tại, điều này sẽ tiếp tục hạn chế khả năng tăng giá, làm nổi bật tầm quan trọng của việc phá vỡ các mức kháng cự chính để phục hồi xu hướng tăng.

· Nhu cầu từ các quỹ tiền kỹ thuật số vẫn hỗ trợ giá, nhưng nhu cầu này mang tính xung lượng, thiếu tính liên tục và cấu trúc rõ ràng.

· Sau dòng vốn ròng rút khỏi ETF Bitcoin giao ngay Mỹ vào cuối năm 2025, gần đây đã xuất hiện dấu hiệu dòng vốn chảy vào trở lại. Trong khi đó, hợp đồng mở trong thị trường hợp đồng tương lai đã ngừng giảm và bắt đầu tăng trở lại, cho thấy các nhà đầu tư tổ chức đang tham gia thị trường trở lại, hoạt động phái sinh đang được xây dựng lại.

· Các vị thế quyền chọn quy mô kỷ lục tập trung đáo hạn vào cuối năm, hơn 45% hợp đồng chưa đóng được thanh lý, điều này loại bỏ các ràng buộc phòng hộ cấu trúc trong thị trường, giúp phản ánh rõ hơn tâm lý rủi ro thực sự trong giá.

· Implied volatility (biến động ngụ ý) có khả năng đã chạm đáy giai đoạn, nhu cầu mua vào trong đầu năm mới nhẹ nhàng nâng đỡ đường cong biến động, nhưng vẫn duy trì ở mức thấp trong phạm vi gần 3 tháng.

· Khi spread quyền chọn giảm hẳn, tỷ lệ giao dịch quyền chọn mua tăng lên, độ lệch thị trường tiếp tục trở về trạng thái bình thường. Từ đầu năm mới, hoạt động quyền chọn rõ ràng nghiêng về phía mua, cho thấy nhà đầu tư đang chuyển từ phòng hộ phòng ngừa sang tích cực nắm bắt cơ hội tăng giá.

· Trong phạm vi 95.000 đến 104.000 USD, vị thế của nhà tạo lập thị trường đã chuyển sang trạng thái ròng ngắn hạn, điều này có nghĩa khi giá tăng vào phạm vi này, hành động phòng hộ của họ sẽ thúc đẩy đà tăng. Ngoài ra, biểu hiện của spread quyền chọn mua quanh mức 95.000 USD cũng cho thấy các vị thế dài hạn có xu hướng giữ vị trí hơn là chốt lời vội vàng.

Tổng thể, thị trường đang dần chuyển từ giai đoạn giảm đòn bẩy phòng thủ sang giai đoạn tăng cường nắm giữ rủi ro có chọn lọc, với cấu trúc rõ ràng hơn và độ đàn hồi cao hơn để bước vào năm 2026.

Nhận định on-chain

Áp lực chốt lời giảm rõ rệt

Tuần đầu tiên của năm 2026, Bitcoin vượt qua phạm vi tích lũy kéo dài nhiều tuần, quanh mức 87.000 USD, tăng khoảng 8.5%, chạm đỉnh 94.400 USD. Đà tăng này dựa trên việc áp lực chốt lời chung của thị trường đã giảm rõ rệt. Vào cuối tháng 12 năm 2025, lợi nhuận thực hiện trung bình 7 ngày đã giảm mạnh từ mức cao hơn 1 tỷ USD mỗi ngày trong phần lớn thời gian của quý 4 xuống còn 183.8 triệu USD.

Sự giảm của lợi nhuận thực hiện, đặc biệt là áp lực bán của các nhà nắm giữ dài hạn, cho thấy các áp lực bán chính đã tạm thời được giải phóng. Khi lực bán yếu đi, thị trường có thể ổn định và lấy lại niềm tin, từ đó thúc đẩy đà tăng mới. Do đó, đột phá đầu năm là dấu hiệu thị trường đã tiêu hóa hiệu quả áp lực chốt lời, mở ra không gian tăng giá.

Đối mặt kháng cự từ hàng tồn kho phía trên

Khi áp lực chốt lời giảm, giá có thể tiếp tục tăng, nhưng đợt phục hồi hiện tại đang đi vào một vùng cung cấp được cấu thành từ các vị thế có chi phí trung bình khác nhau. Thị trường hiện đã bước vào phạm vi do các “người mua đỉnh gần đây” kiểm soát, với chi phí vị thế tập trung trong khoảng 92.1K đến 117.4K USD. Những nhà đầu tư này đã mua nhiều quanh các đỉnh cao trước đó, và duy trì giữ vị thế trong suốt đợt giảm từ đỉnh lịch sử xuống khoảng 80K USD, cho đến giai đoạn phục hồi hiện tại.

Vì vậy, khi giá hồi phục về vùng chi phí này, các nhà đầu tư này sẽ có cơ hội thoát lỗ hoặc chốt lời nhỏ, tạo thành kháng cự tự nhiên cho đà tăng. Để thực sự khởi động lại xu hướng tăng, thị trường cần thời gian và độ bền để tiêu thụ lượng cung này, giúp giá vượt qua vùng này một cách hiệu quả.

Mức phục hồi quan trọng

Trong bối cảnh chịu áp lực từ hàng tồn kho phía trên, việc xác định liệu đợt phục hồi gần đây có thể thực sự đảo chiều xu hướng giảm trước đó và bước vào giai đoạn nhu cầu liên tục hay không, cần dựa vào các khung phân tích giá đáng tin cậy. Mô hình chi phí trung bình của các nhà nắm giữ ngắn hạn trong giai đoạn chuyển tiếp này đặc biệt quan trọng.

Lưu ý rằng, đợt yếu của thị trường tháng 12 năm ngoái đã hình thành gần đường dưới của mô hình này, phản ánh tâm lý thị trường lúc đó rất yếu, thiếu tự tin của người mua. Đợt phục hồi sau đó đã đẩy giá trở lại gần mức trung bình của mô hình, chính là mức chi phí trung bình của các nhà nắm giữ ngắn hạn, khoảng 99.1K USD.

Vì vậy, tín hiệu xác nhận đầu tiên của sự phục hồi thị trường sẽ là giá duy trì ổn định trên mức chi phí của các nhà nắm giữ ngắn hạn này, điều này thể hiện niềm tin của nhà đầu tư mới quay trở lại, và xu hướng có khả năng chuyển sang tích cực.

Ngã rẽ giữa lãi và lỗ

Khi thị trường chuyển trọng tâm sang khả năng phục hồi hiệu quả mức chi phí của các nhà nắm giữ ngắn hạn, cấu trúc thị trường hiện tại có phần tương đồng với đợt phục hồi thất bại trong quý 1 năm 2022. Nếu giá liên tục không thể vượt lên trên mức này, có thể sẽ gây ra rủi ro giảm sâu hơn. Nếu niềm tin tiếp tục bị tổn thương, nhu cầu sẽ càng giảm.

Điều này cũng rõ ràng thể hiện qua chỉ số MVRV của các nhà nắm giữ ngắn hạn. Chỉ số này so sánh giá spot với chi phí trung bình của các nhà mua gần đây, phản ánh trạng thái lãi lỗ của vị thế. Trong quá khứ, khi chỉ số này duy trì dưới 1 (giá thấp hơn chi phí trung bình), thị trường thường do phe gấu chi phối. Hiện tại, chỉ số này đã bật từ mức thấp 0.79 lên 0.95, cho thấy các nhà mua gần đây vẫn còn khoảng 5% lỗ chưa thực hiện. Nếu không thể nhanh chóng trở lại trạng thái có lãi (MVRV > 1), thị trường vẫn đối mặt rủi ro giảm, khiến chỉ số này trở thành điểm quan sát quan trọng trong vài tuần tới.

Nhận định on-chain

Nhu cầu từ các quỹ tài sản kỹ thuật số giảm nhiệt

Các quỹ tiền doanh nghiệp vẫn là nguồn hỗ trợ quan trọng cho nhu cầu biên của Bitcoin, nhưng hành vi mua vào của họ vẫn mang tính gián đoạn, dựa trên các sự kiện. Nhiều lần, các quỹ này có dòng ròng rút ra hàng nghìn Bitcoin trong một tuần, nhưng các đợt mua này chưa hình thành mô hình tích lũy liên tục, ổn định.

Dòng chảy lớn thường xuất hiện trong các đợt điều chỉnh hoặc tích lũy cục bộ của giá, cho thấy hành vi mua của doanh nghiệp vẫn dựa trên giá, thuộc dạng cơ hội hơn là tích lũy dài hạn có cấu trúc rõ ràng. Dù phạm vi các tổ chức tham gia đã mở rộng, tổng thể dòng vốn vẫn mang tính “xung lượng”, xen kẽ các giai đoạn im lặng kéo dài.

Trong bối cảnh không có sự hỗ trợ liên tục từ dòng vốn quỹ, nhu cầu của doanh nghiệp chủ yếu đóng vai trò “ổn định” giá hơn là động lực tăng trưởng xu hướng. Hướng đi của thị trường sẽ phụ thuộc nhiều vào biến động vị thế phái sinh và tình hình thanh khoản ngắn hạn.

Dòng vốn ETF quay trở lại trạng thái ròng vào

Dòng vốn ETF Bitcoin giao ngay Mỹ gần đây cho thấy tín hiệu sớm về việc các tổ chức bắt đầu tham gia trở lại. Sau đợt rút ròng liên tục cuối năm 2025 và hoạt động giao dịch trầm lắng, dòng vốn đã rõ ràng chuyển sang trạng thái ròng trong vài tuần gần đây, đồng bộ với việc giá bật lại ổn định quanh mức 80K USD.

Dù quy mô dòng vốn ròng hiện chưa phục hồi về đỉnh của chu kỳ trung bình, nhưng đã có sự chuyển hướng rõ rệt. Số ngày dòng vốn ròng tăng lên cho thấy các nhà đầu tư ETF đang chuyển từ trạng thái bán ròng sang mua ròng trở lại.

Điều này cho thấy nhu cầu thực từ các tổ chức đối với Bitcoin giao ngay đang trở lại, không còn gây áp lực thanh khoản nữa, hỗ trợ cấu trúc thị trường ổn định đầu năm.

Thị trường hợp đồng tương lai phục hồi

Sau đợt giảm giá cuối năm 2025 gây ra đòn bẩy mạnh, tổng hợp đồng mở trong thị trường hợp đồng tương lai gần đây bắt đầu tăng trở lại. Quy mô hợp đồng mở đã giảm từ đỉnh hơn 50 tỷ USD về mức ổn định và tăng nhẹ, cho thấy các nhà giao dịch phái sinh đang xây dựng lại các vị thế rủi ro.

Sự xây dựng lại vị thế này đồng bộ với quá trình giá ổn định quanh mức 80-90K USD, cho thấy các nhà giao dịch đang dần tăng cường rủi ro, chứ không vội vàng mua đuổi. Nhịp độ tăng lại này khá nhẹ nhàng, quy mô hợp đồng mở vẫn còn thấp hơn nhiều so với đỉnh chu kỳ trước, giảm thiểu rủi ro thanh lý lớn trong ngắn hạn.

Việc hợp đồng mở tăng nhẹ cho thấy tâm lý rủi ro được cải thiện cục bộ, hoạt động mua bán phái sinh dần trở lại, góp phần giúp giá bắt đầu một chu kỳ định giá mới trong giai đoạn đầu năm khi thanh khoản trở về trạng thái bình thường.

Thị trường quyền chọn “đại làm mới”

Vào cuối năm 2025, thị trường quyền chọn Bitcoin đã trải qua đợt tái cấu trúc lớn nhất trong lịch sử. Số lượng hợp đồng chưa đóng giảm từ 579,258 hợp đồng ngày 25 tháng 12 xuống còn 316,472 hợp đồng sau ngày 26 tháng 12, giảm hơn 45%.

Lượng hợp đồng chưa đóng tập trung tại một số mức giá thực thi quan trọng, qua hoạt động phòng hộ của các nhà tạo lập thị trường, ảnh hưởng gián tiếp đến xu hướng giá ngắn hạn. Đến cuối năm ngoái, mức độ tập trung này đạt đỉnh, gây ra “dính giá”, hạn chế biến động.

Hiện tại, cấu trúc này đã bị phá vỡ. Khi các hợp đồng đáo hạn cuối năm được thanh lý tập trung, thị trường đã thoát khỏi các ràng buộc cấu trúc của cơ chế phòng hộ trước đó.

Môi trường sau đáo hạn cung cấp một cửa sổ rõ ràng hơn để quan sát cảm xúc thực sự, vì các vị thế mở mới phản ánh sở thích rủi ro hiện tại của nhà đầu tư, chứ không còn bị ảnh hưởng bởi các vị thế cũ, giúp các tuần đầu năm phản ánh dự đoán xu hướng trong tương lai một cách trực tiếp hơn.

Implied volatility có thể đã chạm đáy

Sau đợt tái cấu trúc lớn của các vị thế quyền chọn, implied volatility đã chạm đáy ngắn hạn trong dịp Giáng sinh. Trong kỳ nghỉ lễ, hoạt động giao dịch trầm lắng, implied volatility trong một tuần đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ cuối tháng 9 năm ngoái.

Sau đó, sự quan tâm mua vào bắt đầu trở lại, nhà đầu tư dần xây dựng các vị thế mua dài hạn về biến động (đặc biệt là hướng tăng), đẩy đường cong biến động theo các kỳ hạn nhẹ nhàng tăng lên.

Dù có sự phục hồi, implied volatility vẫn còn trong trạng thái nén chặt. Các kỳ hạn từ 1 tuần đến 6 tháng tập trung trong khoảng 42.6% đến 45.4%, hình thái đường cong khá bằng phẳng.

Biến động vẫn duy trì ở mức thấp trong phạm vi 3 tháng gần đây, sự tăng nhẹ gần đây phản ánh sự hồi phục của sự tham gia thị trường hơn là việc định giá lại rủi ro toàn diện.

Thị trường cân bằng hơn

Khi implied volatility ổn định, độ lệch thị trường cung cấp một góc nhìn rõ ràng hơn về xu hướng của các nhà giao dịch. Trong tháng qua, các quyền chọn mua (put) so với quyền chọn bán (call) đã thu hẹp chênh lệch liên tục, đường spread 25-Delta dần trở về mức 0.

Điều này phản ánh thị trường đang dần chuyển sang xu hướng tích cực. Nhu cầu của nhà đầu tư đang chuyển từ việc phòng ngừa giảm giá sang tăng cường tiếp xúc với các cơ hội tăng giá, phù hợp với hành vi tái phân bổ sau khi đóng vị thế cuối năm.

Song song đó, các vị thế phòng thủ giảm bớt. Một số vị thế bảo vệ giảm giá đã được tháo bỏ, giảm chi phí bảo hiểm “black swan”.

Tổng thể, độ lệch thị trường cho thấy rủi ro đang được thể hiện một cách cân bằng hơn, kỳ vọng về tăng giá hoặc mở rộng biến động đang tăng lên.

Giao dịch quyền chọn trong năm mới nghiêng về phía mua

Dữ liệu dòng vốn xác nhận xu hướng này. Từ đầu năm, hoạt động thị trường quyền chọn đã chuyển từ việc bán ra hệ thống quyền chọn mua (dự đoán giảm biến động) sang mua vào tích cực các quyền chọn mua (dự đoán tăng hoặc biến động tăng).

Trong 7 ngày qua, hoạt động mua quyền chọn mua chiếm 30.8% tổng hoạt động quyền chọn. Nhu cầu mua tăng cũng thu hút sự tham gia của các nhà bán quyền chọn bán (bán quyền mua), chiếm 25.7% tổng hoạt động, để thu lợi nhuận cao hơn từ phí quyền.

Giao dịch bán quyền chọn bán (put) chiếm 43.5% tổng khối lượng, trong bối cảnh giá tăng gần đây, tỷ lệ này khá ổn định. Điều này phù hợp với xu hướng đường spread dần trở lại cân bằng, phản ánh nhu cầu phòng hộ giảm xuống, không còn quá thặng dư để bảo vệ chống giảm sâu.

Nhà tạo lập thị trường chuyển sang trạng thái ròng ngắn hạn

Khi hoạt động mua bán quyền chọn mua tăng mạnh đầu năm, vị thế của nhà tạo lập thị trường cũng điều chỉnh theo. Hiện tại, trong phạm vi 95K – 104K USD, nhà tạo lập thị trường đang giữ vị thế ròng ngắn hạn.

Trong phạm vi này, khi giá tăng, nhà tạo lập cần mua vào để phòng hộ rủi ro, hành động này sẽ góp phần thúc đẩy đà tăng, khác hẳn với môi trường giảm biến động cuối năm ngoái.

Trong quý đầu năm, các hợp đồng đáo hạn trong phạm vi này, các nhà giao dịch đã tập trung mua quyền chọn mua, điều này càng chứng tỏ cách thức thể hiện rủi ro của thị trường đang chuyển đổi. Cấu trúc vị thế của nhà tạo lập hiện tại cho thấy hành động phòng hộ trong phạm vi này không còn kiềm chế đà tăng của giá, thậm chí còn có thể làm tăng đà tăng.

Spread quyền chọn mua 95K USD thể hiện sự kiên nhẫn

Biểu hiện của spread quyền chọn mua tại mức 95K USD có thể xem là chỉ số hiệu quả để quan sát tâm lý thị trường. Vào ngày 1 tháng 1, khi giá spot còn quanh 87K USD, spread quyền chọn mua tại mức này bắt đầu tăng nhanh, và tiếp tục tăng khi giá tiến tới đỉnh ngắn hạn 94.4K USD.

Sau đó, spread mua vào có xu hướng ổn định hơn, nhưng không có dấu hiệu giảm rõ rệt. Quan trọng hơn, trong quá trình này, không có sự gia tăng đáng kể của spread bán quyền chọn mua.

Điều này cho thấy hành vi chốt lời hạn chế. Từ đỉnh cao gần đây, lượng bán quyền chọn mua chỉ tăng nhẹ, cho thấy phần lớn các vị thế mua vẫn giữ nguyên, không vội vàng chốt lời.

Tổng thể, hành vi spread quyền chọn mua quanh mức 95K USD phản ánh sự kiên nhẫn và niềm tin của các nhà tham gia mua dài hạn.

Kết luận

Bitcoin, khi bước vào năm mới, đã thực hiện quá trình làm sạch đáng kể các vị thế trong thị trường spot, hợp đồng tương lai và quyền chọn. Sự giảm đòn bẩy cuối năm 2025 và các sự kiện đáo hạn quyền chọn cuối năm đã loại bỏ hiệu quả các ràng buộc cấu trúc trước đó, để lại một môi trường sạch hơn, rõ ràng hơn về tín hiệu.

Hiện tại, các dấu hiệu tham gia lại của thị trường đang xuất hiện: dòng vốn ETF ổn định trở lại, hoạt động hợp đồng tương lai xây dựng lại, thị trường quyền chọn rõ ràng chuyển sang xu hướng mua, độ lệch trở lại bình thường, implied volatility chạm đáy, nhà tạo lập chuyển sang trạng thái ròng ngắn hạn ở các vùng quan trọng.

Những động thái này cùng nhau cho thấy thị trường đang dần chuyển từ mô hình bán tháo phòng thủ sang giai đoạn tăng cường nắm giữ rủi ro có chọn lọc và xây dựng lại sự tham gia. Dù lực lượng mua có phần còn yếu, nhưng việc giải phóng các vị thế cũ và sự tích tụ lại của tâm lý mua tăng cho thấy Bitcoin đã bắt đầu bước nhẹ nhàng vào năm 2026, cấu trúc nội tại thị trường được cải thiện, mở ra nhiều khả năng cho các đợt tăng trưởng tiếp theo.