Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Jerome Powell gần đây đã bị đẩy lên đỉnh điểm của dư luận. Văn phòng Công tố Liên bang tại District Columbia đang tiến hành điều tra hình sự ông, chủ yếu tập trung vào dự án cải tạo trụ sở của Fed và việc ông có cung cấp thông tin sai lệch cho Quốc hội về quy mô của dự án hay không.

Cuộc điều tra này do trưởng văn phòng công tố, đồng minh lâu năm của Tổng thống Donald Trump, bà Jeanine Pirro, phê duyệt bắt đầu từ tháng 11 năm ngoái. Hiện tại, nhóm công tố đã nhiều lần yêu cầu văn phòng của Powell cung cấp các loại tài liệu liên quan đến dự án cải tạo. Mặc dù chưa rõ liệu đã chính thức triệu tập Powell hay thành lập bồi thẩm đoàn lớn, nhưng Bộ Tư pháp đã gửi lệnh triệu tập tới Fed vào thứ Sáu tuần trước, ám chỉ khả năng sẽ kiện ông về lời khai tại Quốc hội vào tháng 6 năm ngoái.

Đối mặt với làn sóng dư luận, Powell đã phát biểu một tuyên bố chính thức vào tối ngày 11. Ông bắt đầu bằng việc thể hiện sự tôn trọng pháp quyền và trách nhiệm giải trình, nhấn mạnh rằng không ai có thể vượt qua pháp luật. Tuy nhiên, ông chuyển sang lập luận rằng các cáo buộc này về mặt bề ngoài liên quan đến dự án cải tạo, nhưng về bản chất lại phản ánh một vấn đề khác — đó là việc Fed do ông lãnh đạo không hạ lãi suất mạnh mẽ theo ý muốn của Trump, mà vẫn giữ vững lập trường độc lập chuyên nghiệp. Vì vậy, ông thẳng thắn nói rằng cuộc điều tra này chính là một "mối đe dọa chính trị và sự gây sức ép."

Phát biểu này được hiểu rộng rãi như một lời bảo vệ công khai của Powell đối với tính độc lập của Fed. Cần biết rằng, Trump nhiều lần công khai chỉ trích Powell từ chối hạ lãi suất, thậm chí đe dọa sa thải ông, còn tuyên bố sẽ kiện Powell về dự án cải tạo trụ sở Fed trị giá lên tới 2,5 tỷ USD, gọi ông là "kém cỏi."

Trong tuyên bố, Powell còn làm rõ vấn đề cốt lõi: "Liệu Fed có thể tự do thiết lập lãi suất dựa trên dữ liệu kinh tế hay không, hay là chính sách tiền tệ đã trở thành công cụ đe dọa chính trị." Ông nhấn mạnh rằng mình luôn duy trì "sự công bằng và vô tư" qua các nhiệm kỳ chính phủ, luôn nỗ lực để đạt được ổn định giá cả và đầy đủ việc làm, và trong tương lai sẽ tiếp tục "giữ vững chính trực" trong công việc.

Vụ việc này có vẻ liên quan đến trách nhiệm pháp lý cá nhân, nhưng thực chất lại chạm đến mâu thuẫn lâu dài giữa chính trị Mỹ và chính sách tiền tệ. Nó không chỉ đơn thuần là vấn đề lãi suất nên tăng hay giảm, mà còn phản ánh sâu sắc hơn về cách các nền kinh tế hiện đại duy trì tính hợp lý và nhất quán trong chính sách.