Nhiều người đổ lỗi cho thị trường, nói rằng do dự đoán sai dẫn đến mất tiền. Nhưng sau nhiều năm lăn lộn trong thị trường tiền mã hóa, tôi đã phát hiện ra một sự thật đau lòng: **90% khoản lỗ không phải do không đoán đúng xu hướng, mà xuất phát từ "cơn nóng vội" trước khi mở vị thế**.

Trước đây tôi cũng thường phàn nàn thị trường quá biến động, sau đó mới nhận ra — rủi ro thực sự không phải là cách K-line dao động như thế nào, mà là cái tay bốc đồng khi đặt lệnh. Giờ mỗi lần giao dịch, tôi đều bắt buộc bản thân phải bình tĩnh trả lời 5 câu hỏi như một robot. Phương pháp này giúp tôi tránh được vô số cái bẫy lớn, hôm nay sẽ chia sẻ chi tiết.

**1. Hiện tại tôi đang theo xu hướng hay chống xu hướng?**

Giao dịch chống xu hướng giống như đạp xe ngược gió — mệt chết cũng không đi xa được. Nhiều người luôn mơ mộng "bắt đáy, chạm đỉnh" để trở thành triệu phú trong một đêm, nhưng thực tế rất tàn khốc: xu hướng là kết quả của sức mạnh tổng hợp của toàn thị trường, một người cố gắng chống lại chỉ như con kiến chống xe tải.

Tôi chỉ tin một quy tắc bất di bất dịch: **Trong xu hướng ngày tăng, tuyệt đối không dễ dàng mở short; trong xu hướng giảm, dù hồi phục mạnh mấy cũng không động tay**. Tháng trước Bitcoin đi ngang, nhiều người cược đột phá tại vùng hỗ trợ, còn tôi nhận thấy MACD tháng chưa vàng cắt, cứ thế quan sát. Sau đó, khi giảm mạnh xảy ra, những người tự tin "bắt đáy" lại bị vùi dập. Theo xu hướng thì kiếm tiền không nhất thiết phải siêu lợi nhuận, nhưng giúp bạn sống lâu hơn.

**2. Tín hiệu này có thật sự mạnh mẽ, hay tôi đang tự thuyết phục chính mình?**

Trong thị trường coin, không thiếu "tín hiệu giả": giảm nhiều quá thì nghĩ sẽ hồi, tăng nóng quá thì sợ bỏ lỡ… Tất cả đều là bẫy cảm xúc. Giờ tôi chỉ tin vào hai loại tín hiệu:

**Phối hợp kỹ thuật** — như vượt đột phá khối lượng tại vùng quan trọng, hoặc MACD tuần vàng cắt + giá kiểm lại kháng cự không phá vỡ, đó mới gọi là tín hiệu mạnh.

**Hỗ trợ cơ bản** — dự án gần đây có tiến triển về hệ sinh thái, gọi vốn lớn, những điều thực tế chứ không chỉ là "cảm giác coin này sẽ tăng".

Cơ hội mập mờ chính là rủi ro. Thói quen của tôi là: **Nếu không tìm ra ít nhất ba bằng chứng hỗ trợ lý do mở vị thế, thì bỏ qua luôn**.

**3. Mức dừng lỗ của tôi ở đâu?**

Giao dịch không có dừng lỗ giống như đánh bạc. Tôi sẽ xác định rõ điểm dừng lỗ trước khi mở vị thế, thường là các mức hỗ trợ quan trọng bị phá vỡ về kỹ thuật. Khi chạm tới, không do dự đóng luôn, cảm xúc và ảo tưởng lúc đó đều vô nghĩa.

**4. Tỷ lệ rủi ro lợi nhuận của giao dịch này là bao nhiêu?**

Dù tín hiệu có mạnh đến đâu, nếu có thể kiếm 100 đô nhưng phải chịu rủi ro 1000 đô thì cũng là mua bán lỗ. Trước mỗi lần mở vị thế, tôi đều tính rõ mục tiêu lợi nhuận và mức thua tối đa. Thường thì tỷ lệ rủi ro lợi nhuận tối thiểu là 1:2 mới xem xét.

**5. Tâm lý của tôi đã sẵn sàng chưa?**

Điều này dễ bị bỏ qua nhất. Khi vị thế lỗ, áp lực tâm lý khiến người ta đưa ra quyết định điên rồ — thêm lệnh, cố gắng giữ, liều lĩnh tất tay. Vì vậy, trước khi mở vị thế, tôi đều hỏi bản thân: nếu lần này thua, tôi có chấp nhận không? Nếu câu trả lời không chắc chắn, thì không nên mở.

5 câu hỏi này nghe có vẻ đơn giản, nhưng ít ai thực hiện theo cách "cơ học". Phần lớn các khoản lỗ đều xảy ra trong trạng thái do dự hoặc bốc đồng. Đừng để thị trường kéo bạn theo, hãy làm chủ kỷ luật giao dịch của chính mình, kiếm tiền chỉ là chuyện đương nhiên.