Pump.fun cải tổ cơ chế phí sáng tạo, đằng sau là sự phản tư sâu sắc về hệ thống khuyến khích

Pump.fun vào ngày 12 tháng 1 đã công bố ra mắt tính năng chia sẻ phí dành cho nhà sáng tạo, cho phép phân bổ phí đến tối đa 10 ví, đồng thời nhà sáng tạo có thể chuyển nhượng quyền sở hữu token và thu hồi quyền cập nhật. Đây có vẻ như một cập nhật chức năng, nhưng thực chất phản ánh sự xem xét lại cơ chế khuyến khích của nền tảng meme coin hàng đầu trên chuỗi Solana này.

Nhận thức về vấn đề đằng sau tính năng mới

Theo thông tin mới nhất, đồng sáng lập Pump.fun, Alon Cohen, gần đây đã thẳng thắn chỉ ra điểm mấu chốt của cơ chế hiện tại. Cơ chế Dynamic Fees V1 trước đó của nền tảng dù đã thúc đẩy hoạt động trong ngắn hạn — gấp đôi khối lượng giao dịch, thu hút nhiều nhà sáng tạo mới — nhưng về lâu dài, quy tắc này đã làm méo mó các động lực.

Vấn đề cụ thể là gì?

• Cơ chế quá khuyến khích hành vi tạo token, thay vì các hoạt động giao dịch có rủi ro cao
• Nhà sáng tạo phát token chỉ để phát token, dẫn đến tràn lan các dự án chất lượng thấp
• Người giao dịch (thực sự là cốt lõi của nền tảng) lại bị “bóp nghẹt”, độ sâu thanh khoản không đủ
• Phí dành cho nhà sáng tạo thiếu các chức năng thực tế, không giúp họ kiếm tiền hiệu quả

Sự mất cân bằng này thể hiện rõ nhất qua: lượng token phát hành hàng ngày trên nền tảng đạt mức cao nhất kể từ tháng 9 năm ngoái (gần 30.000 token), nhưng độ sâu giao dịch và chất lượng dự án không đi kèm theo.

Cách cải tiến của tính năng mới

Pump.fun giới thiệu tính năng chia sẻ phí có một số điểm cải tiến cốt lõi:

Phân bổ phí linh hoạt

Nhà sáng tạo giờ đây có thể phân bổ phí đến tối đa 10 ví, nghĩa là:

• Nhà sáng tạo có thể thiết lập nhiều bên hưởng lợi (ví dụ: thành viên nhóm cốt lõi, quỹ cộng đồng, đối tác marketing)
• Phân bổ phí minh bạch và tùy biến hơn
• Nhà sáng tạo có nhiều không gian thu nhập và quyền tự quyết phân phối

Quản lý quyền sở hữu và quyền hạn

Chuyển nhượng quyền sở hữu token và thu hồi quyền cập nhật thể hiện một số ý định:

• Nhà sáng tạo có thể dần dần trao quyền cho cộng đồng, hướng tới quản trị phi tập trung
• Dự án có thể xác định rõ ràng các giới hạn quyền hạn, tăng cường niềm tin cộng đồng
• Điều này rất quan trọng đối với các nhà sáng tạo muốn xây dựng dự án bền vững

Thay đổi thái độ của nền tảng

Đáng chú ý là Pump.fun nhấn mạnh rằng đội ngũ không lấy phần trăm, phí hoàn toàn thuộc về nhà sáng tạo và cộng đồng. Điều này cho thấy nền tảng đang chuyển từ mô hình “chia phần” sang “hạ tầng dịch vụ”.

Ý nghĩa sâu xa của cuộc cải tổ này

Từ góc nhìn ngành, cuộc cải tổ này phản ánh một bước nâng cấp nhận thức quan trọng của các nền tảng meme coin:

Hốt nóng ngắn hạn và hệ sinh thái dài hạn là hai chuyện khác nhau. Pump.fun thừa nhận rằng Dynamic Fees V1 dù đã làm nóng trong ngắn hạn, nhưng không xây dựng được cơ chế khuyến khích bền vững. Giờ đây, cuộc cải tổ đang nói rằng: chúng tôi không muốn phát hành token vô hạn, mà hướng tới một hệ sinh thái nhà sáng tạo có chất lượng.

Người giao dịch mới là trung tâm của nền tảng. Cơ chế mới chuyển trọng tâm từ “khuyến khích phát token” sang “khuyến khích giao dịch và kiếm tiền từ nhà sáng tạo”, đây là một cân bằng lành mạnh hơn.

Quyền lực chuyển về cộng đồng. Cho phép nhà sáng tạo quản lý quyền sở hữu và quyền hạn, về bản chất là để cộng đồng chứ không phải nền tảng kiểm soát tương lai dự án, điều này rất quan trọng để xây dựng niềm tin.

Các thay đổi có thể xảy ra trong tương lai

Dựa trên hướng đi của cuộc cải tổ này, có thể dự đoán:

• Trong ngắn hạn, một số dự án dựa vào cơ chế phí để “cắt lỗ” sẽ đối mặt áp lực
• Trung hạn, các dự án có cộng đồng thực sự hỗ trợ sẽ có cơ hội nhận được khuyến khích tốt hơn
• Dài hạn, Pump.fun có thể thu hút nhiều nhà sáng tạo muốn xây dựng dự án bền vững, thay vì chỉ muốn rút tiền nhanh

Theo các nguồn tin liên quan, các nhà đầu tư lớn đã âm thầm chuẩn bị cho một số meme coin lâu đời, cho thấy dòng tiền thông minh đang chuẩn bị cho các cơ hội sau khi hệ sinh thái được tối ưu hóa.

Tóm lại

Cuộc cải tổ của Pump.fun về bản chất là một “tự sửa sai”. Nền tảng bắt đầu bằng việc thừa nhận vấn đề, sau đó ra mắt cơ chế chia sẻ phí và quản lý quyền linh hoạt hơn, nhằm tìm ra sự cân bằng mới giữa khuyến khích nhà sáng tạo và độ sâu giao dịch. Đây không chỉ là một cập nhật chức năng đơn thuần, mà là một suy nghĩ lại về tính bền vững của nền tảng meme coin. Đối với nhà sáng tạo, cơ chế mới mở ra nhiều không gian thu nhập và quyền tự quyết hơn; còn đối với nền tảng, đây là bước chuyển từ theo đuổi độ nóng sang xây dựng hệ sinh thái lành mạnh. Cách thực thi và phản ứng của thị trường trong thời gian tới sẽ còn cần theo dõi liên tục.