DeFi Gói Gọn Tài Chính Truyền Thống Thay Vì Thay Thế Nó: Tại Sao Bao Gồm Tài Chính Vẫn Chưa Thực Hiện Được

Nguồn: CryptoNewsNet Tiêu đề gốc: DeFi hứa sẽ thay thế TradFi, chứ không chỉ đứng trên đỉnh | Ý kiến Liên kết gốc: Tài chính phi tập trung thích kể một câu chuyện rất đơn giản về chính nó. Hàng tỷ người chưa có ngân hàng. Tài chính truyền thống chậm chạp, loại trừ, đắt đỏ và thiên vị các doanh nghiệp lớn. Blockchain mở, không cần phép, toàn cầu và trung lập. Do đó, DeFi sẽ ngân hàng hóa cho những người chưa có ngân hàng.

Tóm tắt

• DeFi không thay thế tài chính truyền thống — nó bao bọc nó. Tiền, danh tính, định giá, truy cập và thanh khoản của nó vẫn đến từ ngân hàng, cơ quan quản lý và hạ tầng tập trung, vì vậy nó không thể tiếp cận được những người bị hệ thống loại trừ.
• Người chưa có ngân hàng không thiếu sản phẩm; họ thiếu hệ thống giao thông. DeFi giả định internet ổn định, danh tính, quyền kiểm soát, pháp lý, và các cầu nối — chính xác những gì các nhóm chưa có ngân hàng không có — khiến hầu hết các câu chuyện “bao gồm tài chính” trở nên sai lệch về cấu trúc.
• Cho đến khi crypto xây dựng hạ tầng mới thay vì chỉ giao diện đẹp hơn, nó chỉ tối ưu hóa cho vốn, chứ không phải con người. Tài chính nhanh hơn ≠ công bằng hơn — và nếu không có hệ thống mới, mọi thứ khác chỉ là sân khấu.

Đây là một câu chuyện hấp dẫn. Nó cũng ngày càng xa rời thực tế. Sau năm năm thử nghiệm bùng nổ, DeFi đã xây dựng một hệ thống tài chính song song phi thường — nhưng hầu hết vẫn phụ thuộc vào chính hạ tầng mà nó tuyên bố sẽ thay thế. Chúng ta không xây dựng hệ thống cầu mới. Chúng ta xây dựng sản phẩm mới trên nền tảng cũ. Và sự phân biệt đó không chỉ là hình thức. Đó là lý do cốt lõi tại sao DeFi thất bại trong việc thay đổi hoặc cách mạng hóa dịch vụ tài chính một cách có ý nghĩa.

Thực trạng?

Hãy xem kỹ hệ sinh thái DeFi ngày nay. Các stablecoin như Tether (USDT) và USDC — nguồn sống của hoạt động trên chuỗi — phần lớn được đảm bảo bằng tiền gửi ngân hàng, trái phiếu kho bạc hoặc các khoản tiền mặt thay thế giữ trong hệ thống truyền thống. Các cầu nối fiat vào ra bị kiểm soát bởi các trung gian có quy định, quyết định ai được truy cập và ai không. Oracles lấy dữ liệu giá từ các sàn tập trung. Ngay cả quyền truy cập của người dùng cũng được trung gian qua các cửa hàng ứng dụng, trình duyệt, nhà cung cấp đám mây và mạng thanh toán nằm chắc trong hệ thống tài chính và pháp lý hiện tại.

Đây không phải là phê phán một dự án cụ thể nào. Đó là một quan sát về cấu trúc. DeFi không thay thế tài chính truyền thống. Nó bao bọc nó. Việc bao bọc này đã mang lại lợi ích về hiệu quả, khả năng ghép nối và các cấu trúc thị trường mới cho những người đã có quyền truy cập vào vốn, danh tính, ngân hàng và bảo vệ pháp lý. Nhưng nó chưa mang lại một hệ thống tài chính mới cho những người không có. Đối với người chưa có ngân hàng, DeFi vẫn xa vời, trừu tượng và phần lớn không thể tiếp cận — không phải vì công nghệ tệ, mà vì hệ thống cầu nối sai.

Vấn đề hạ tầng

Vấn đề của người chưa có ngân hàng không phải chủ yếu là vấn đề sản phẩm. Nó là vấn đề hạ tầng. Một người chưa có ngân hàng không phải là người thiếu một bộ tối ưu lợi nhuận hoặc sàn giao dịch phi tập trung. Họ là người thiếu danh tính đáng tin cậy, kết nối đáng tin cậy, quyền kiểm soát đáng tin cậy, thanh toán đáng tin cậy, giải quyết tranh chấp đáng tin cậy và recourse đáng tin cậy. Họ sống trong các nền kinh tế nơi tiền tệ không ổn định, các tổ chức yếu ớt, tài liệu không nhất quán và truy cập không liên tục.

Ngược lại, DeFi giả định một thế giới internet ổn định, điện năng ổn định, thiết bị ổn định, danh tính ổn định và pháp lý dự phòng ổn định. Nó giả định bạn có thể mua stablecoin qua các cổng quy định. Nó giả định bạn có thể bảo vệ khoá riêng tư. Nó giả định bạn có thể giải quyết sai sót. Nó giả định bạn có thể chấp nhận biến động. Nó giả định bạn có thể chịu mất mát. Những giả định này vô hình đối với insiders. Chúng là tử thần đối với người ngoài.

Vậy chuyện gì đã xảy ra? Ngành công nghiệp theo con đường ít kháng cự nhất. Thay vì xây dựng lại hạ tầng tài chính từ đầu, nó tối ưu hóa cho tốc độ, hiệu quả vốn và tốc độ kể chuyện. Nó tập trung vào các sản phẩm có thể mở rộng nhanh nhất trong các môi trường đã có vốn. Nó đã tích hợp với ngân hàng thay vì thay thế chúng. Nó phản chiếu thị trường thay vì thiết kế lại chúng. Điều này không phải là phi lý. Đó là thực dụng. Đó là cách ngành tồn tại. Nhưng thực dụng dần dần biến thành phụ thuộc.

Hôm nay, DeFi không chỉ đơn thuần giao diện với tài chính truyền thống — nó gắn chặt với nó. Thanh khoản, ổn định, hợp pháp và tăng trưởng của nó đều dựa vào sức khỏe, hợp tác và khả năng chịu đựng của chính hệ thống mà nó cố gắng vượt qua. Khi các cơ quan quản lý thắt chặt, thanh khoản co lại. Khi các ngân hàng lung lay, stablecoin cũng lung lay. Khi các tổ chức do dự, việc chấp nhận chậm lại.

Thừa nhận phụ thuộc

Đây không phải là phi tập trung. Đó là ký sinh tài chính với UX tốt hơn. Và nó tạo ra một giới hạn chiến lược mà ngành hiếm khi thừa nhận. Miễn là DeFi phụ thuộc vào tài chính truyền thống cho các nguyên thủy cốt lõi — tiền, danh tính, định giá, thanh khoản và truy cập — nó không thể phục vụ các nhóm bị loại trừ bởi tài chính truyền thống. Nó chỉ có thể đóng gói lại tài chính cho những người đã trong hệ thống.

Đó là lý do tại sao, sau nhiều năm tiến bộ, việc áp dụng DeFi vẫn gần như phản ánh sự giàu có, chứ không phải nhu cầu. Nó chảy về phía các nhà giao dịch, quỹ, nhà công nghệ và tổ chức — chứ không phải các thương nhân nhỏ ở Lagos, các gia đình ở nông thôn Ấn Độ hay công nhân trong các nền kinh tế bất ổn. Sự thật không thoải mái là DeFi đã tối ưu hóa cho vốn, chứ không phải con người.

Hiện đại hóa hệ thống cầu tài chính không phải là điều hào nhoáng. Nó chậm, rối rắm về chính trị và khó vận hành. Nó có nghĩa là xây dựng hạ tầng thanh toán mới không yêu cầu tài khoản ngân hàng. Các hệ thống danh tính mới không phụ thuộc vào phát hành của nhà nước. Các mô hình quyền kiểm soát mới không giả định sự tinh vi kỹ thuật của cá nhân. Các hệ thống tín dụng mới không dựa vào lịch sử tài chính chính thức. Các lớp pháp lý và xã hội mới có thể hấp thụ lỗi, gian lận và thất bại.

Công việc này không hào nhoáng. Nó không tạo ra biểu đồ token đi lên và sang phải. Nó không tạo ra các câu chuyện lan truyền hoặc thanh khoản trong một đêm. Nó trông giống hạ tầng hơn là đổi mới. Nhưng nếu không có nó, mọi thứ khác chỉ là sân khấu.

Tài chính không thay đổi thế giới vì nó có thể lập trình. Nó thay đổi thế giới vì nó quyết định ai có thể tiết kiệm, ai có thể vay, ai có thể đầu tư, ai có thể giao dịch và ai có thể lập kế hoạch cho tương lai. Những kết quả đó không chỉ do các giao thức tạo ra. Chúng do các hệ thống kết hợp công nghệ với các tổ chức, luật pháp, văn hóa và hành vi con người tạo ra.

DeFi đã làm chủ công nghệ. Nó chưa thực sự tham gia nghiêm túc với phần còn lại. Đó là lý do tại sao giai đoạn tiếp theo của crypto sẽ không phải về throughput cao hơn, khả năng ghép nối tốt hơn hoặc các phái sinh phức tạp hơn. Nó sẽ là về việc ngành có sẵn sàng bước ra khỏi vùng an toàn của mình — rời khỏi trung tâm tài chính, rời khỏi vốn của các tổ chức, rời khỏi các hoạt động arbitrage pháp lý — và vào công việc khó khăn, không hào nhoáng của việc xây dựng hệ thống cầu mà không có cầu.

Không phải bao bọc. Không phải gương. Không phải mở rộng. Cầu. Cho đến lúc đó, ngành nên thành thật với chính mình. DeFi chưa thất bại. Nhưng nó chưa cố gắng giải quyết vấn đề nó sinh ra để làm. Nó đã xây dựng một hệ thống tài chính nhanh hơn. Nó chưa xây dựng một hệ thống công bằng hơn. Đó vẫn là công việc thực sự phía trước.