Sau nhiều năm giai đấu trong thế giới tiền điện tử, tôi đã chứng kiến quá nhiều sự thăng trầm của các nhà giao dịch. Có người giàu có một đêm, cũng có người phá sản một đêm. Đằng sau những câu chuyện này, tôi từng từ phát hiện ra một quy luật — điều quyết định bạn có thể đi được bao xa trong thị trường không phải là bất kỳ phân tích kỹ thuật cao siêu nào, mà chỉ là bốn chữ: kỷ luật và kiên nhẫn.

Những nhà giao dịch có thể kiếm tiền ổn định thực sự không có bí mật nào cả. Trông có vẻ rất bình thường, thậm chí là hơi cứng nhắc. Nhưng chính cái tính "cứng nhắc" này đã giúp họ sống sót qua máy xay thịt của giao dịch hợp đồng tương lai.

**Ngày thường của một nhà giao dịch tự giác là như thế nào?**

Trong số những nhà giao dịch thành công mà tôi đã tiếp xúc, họ có một đặc điểm chung — kế hoạch giao dịch giống như luật pháp, không thể thay đổi tùy tiện.

Trước mỗi lần mở vị thế, bạn phải suy nghĩ rõ ba điều: vào ở đâu? Giảm xuống đâu thì đóng? Tăng lên đâu thì nhận lợi nhuận? Những câu hỏi này không phải là tùy chọn, mà là bắt buộc. Họ sẽ không đuổi theo những diễn biến có vẻ hứng thú như "tăng giá một chữ", cũng không cược cả vốn vào một phản ứng hình chữ V. Chỉ khi nào tín hiệu quen thuộc xuất hiện, họ mới quyết định hành động.

Lấy chính tôi làm ví dụ, nguyên tắc của tôi rất đơn giản — chỉ giao dịch hợp đồng tương lai trên các đồng tiền hàng đầu như Bitcoin và Ethereum. Tại sao? Vì những đồng tiền này có tính thanh khoản tốt, logic thị trường tương đối rõ ràng, và ảnh hưởng của nhà đầu tư lẻ nhỏ. Ngược lại, những đồng tiền nhỏ, sàn quá nông, một lệnh lớn có thể làm rối tung biểu đồ, phân tích kỹ thuật tất cả vô ích. Thay vì cố gắng nghiên cứu, tốt hơn là chọn một tài sản có thanh khoản tốt.

Về cắt lỗi và chốt lãi, tôi cũng không phải chỉ vẽ một con số rồi xong. Mà là dựa trên vị trí kỹ thuật và tỷ lệ biến động thực tế để thiết lập một cách khoa học. Đường bình quân động, dải Bollinger, MACD — những công cụ này không phải để xem, mà để xác định chính xác mức hỗ trợ và kháng cự. Khi giá giảm xuống dưới ngưỡng cắt lỗ được đặt sẵn của tôi, tôi sẽ ngay lập tức đóng vị thế, không có tâm lý may mắn nào cả. Một lần này có thể mất 5%, nhưng chính 5% này đã giúp tôi tránh được tổn thất 50% mang tính chết người.

**Tại sao những kẻ tham lam giao dịch càng ngày càng hỗn loạn?**

Ngược lại, những người giao dịch càng lúc càng hỗn loạn hơn, điểm chung là họ bị cảm xúc chi phối.

Khi vào lệnh, họ thậm chí không nghĩ được rõ điểm rủi ro ở đâu, chỉ dựa vào "cảm giác là làn sóng này sẽ tăng" mà chạy vào. Cách giao dịch này, về bản chất là đánh bạc. Một khi thua lỗ, tâm trạng sụp đổ. Có người bắt đầu kỳ vọng bù đắp chi phí (kết quả là càng bù càng sâu), có người chống chọi không đóng vị thế (chờ phép lạ), có người cắt lỗ thường xuyên (bị xẻo cắt dây cua nhiều lần).

Họ bỏ qua một sự thật cơ bản — thị trường thay đổi mỗi ngày, nhưng quy tắc của bạn phải giữ nhất quán. Các quy tắc nhất quán có thể giúp bạn giữ bình tĩnh trong hỗn loạn. Những quyết định hỗn loạn, cuối cùng chỉ dẫn đến kết quả hỗn loạn.

**Tại sao kỷ luật lại khó đến thế?**

Nói thì dễ, làm lại rất khó. Vì kỷ luật có nghĩa là từ bỏ một số cơ hội thoạt nhìn. Đôi khi bạn sẽ thấy biểu đồ của một đồng tiền nào đó đặc biệt đẹp, nhưng nó không nằm trong danh sách giao dịch của bạn, lúc này phải kiên nhẫn chịu. Đôi khi vị thế của bạn đã lãi 50%, nhưng mục tiêu chốt lãi của bạn là 100%, lúc này cũng phải tiếp tục nắm giữ. Những sự kiên nhẫn này, tất cả đều kiểm tra bản chất con người.

Nhưng nhìn lâu dài, những người có thể kiên trì đúng kỷ luật giao dịch của mình, cuối cùng đều đã đến đích. Trong khi những người bị cảm xúc cuốn theo, hầu hết đều xuống xe ở giữa đường.

Vì vậy, nếu bạn vẫn đang lăn tăn liệu kỹ năng của mình có đủ mạnh không, không như vậy là hãy tự hỏi mình: bạn có thực sự tuân theo kỷ luật giao dịch không?