Gần đây khi梳理một số privacy public chains' token models, tôi khá quan tâm đến những động thái mới của Dusk. Quan sát cốt lõi là: họ đang thúc đẩy một sự chuyển đổi từ "nắm giữ token chờ đợi" sang "nắm giữ token có thể tham gia vào nền kinh tế mạng".

Tiến bộ ở tầng kỹ thuật khá thực tế. DuskDS mainnet gần đây đã thúc đẩy nâng cấp phiên bản Rusk v1.4.2 và đặt ra cửa sổ thời gian nâng cấp node rõ ràng — đây không phải là tối ưu hóa đơn giản, mà là hoạt động tầng dưới ảnh hưởng trực tiếp đến quy tắc mạng, khả năng thực thi hợp đồng và tính ổn định của hệ thống. Những nâng cấp kiểu này giống như lặp lại phiên bản cho public chain, liên quan đến việc từng nút xác thực phải có phản ứng.

Từ góc độ token, khung tokenomics chính thức được viết rất rõ ràng: nguồn cung ban đầu 500 triệu DUSK; sau đó trong khoảng 36 năm tiếp theo phát hành thêm 500 triệu DUSK làm phần thưởng staking mainnet; tổng lượng giới hạn 1 tỷ. Kế hoạch phát hành này không phải là phát hành tùy ý, về bản chất là "chi phí bảo mật mạng" được phân đều trên trục thời gian. Người staking gửi token → mạng lưới có bảo mật → các ứng dụng thực tế và hoạt động tuân thủ mới sẵn sàng chuyển sang, đây là một vòng logic khép kín.

Điều thú vị hơn nằm ở phía nhu cầu. Testnet DuskEVM đã được mở, Chain ID được đánh dấu là 745 (mainnet là 744), điều quan trọng là Gas gốc được thanh toán bằng DUSK. Điều này có nghĩa là DUSK không còn chỉ là một "token đồng thuận", mà còn trở thành nhiên liệu của tầng thực thi — bất kỳ triển khai hợp đồng, chạy dApp, tương tác người dùng nào cũng sẽ tạo ra tiêu hao Gas liên tục, hình thành nhu cầu token thực tế.

Ngắn hạn cũng có những điểm tăng trưởng rõ ràng. Kỳ CreatorPad này trực tiếp bổ sung 3,059,210 DUSK vào quỹ kích thích, thời kỳ hoạt động từ ngày 8 tháng 1 năm 2026 đến ngày 9 tháng 2 (giờ UTC 09:00-09:00, giờ Đài Bắc bắt đầu mỗi ngày lúc 17:00). Thay vì nói đây là kích thích đơn giản, không bằng coi nó là "tăng tốc khởi động lạnh" — thông qua nội dung và nhiệm vụ hút người dùng vào hệ sinh thái, sau đó từng bước hướng dẫn họ tham gia staking và tương tác thực tế.

Quay lại bản chất: không cần tranh cãi về "Dusk đang làm gì", vấn đề cốt lõi hơn là — phát hành (phần thưởng staking), tiêu hao (phí Gas), kích thích (kế hoạch tăng trưởng) ba đường này, liệu đã bắt đầu hình thành một vòng kinh tế tự lôi cuốn chưa. Từ nhịp độ hiện tại, vòng lặp này đang dần hình thành.