Gần đây mới hiểu ra, chuyển tiền trên blockchain giống như hét lớn ở chợ "Tôi vừa chuyển tiền rồi" — cả thị trấn đều có thể nhìn rõ trên trình duyệt.

Tháng trước chuyển tiền cho bạn thanh toán tiền thuê nhà, kết quả bị "mổ xẻ" bởi một người bạn khác. Đối phương trực tiếp đào ra địa chỉ ví của tôi trên trình duyệt blockchain, lịch sử giao dịch hiển thị rõ ràng. Cảm giác đó giống như bạn thanh toán ở siêu thị, đột nhiên phát hiện mọi người xung quanh đều nhìn thấy số dư tài khoản ngân hàng của bạn. Xấu hổ vô cùng.

Đó cũng là lý do tại sao dự án Dusk thu hút chú ý của tôi. Nói thẳng ra, họ đang giải quyết một vấn đề thực tế: làm sao vừa có thể tận hưởng tính minh bạch của blockchain, lại không phải "trực tiếp" từng giao dịch cho toàn thế giới.

**Giải pháp bảo mật thực ra khá đơn giản**

Ý tưởng cốt lõi là mặc cho giao dịch của bạn một "áo tàng hình" — nhưng đây không phải là tàng hình gì đó không thể tiết lộ, mà là bảo mật có chọn lựa:

Khi bạn và bạn chuyển tiền cho nhau, giống như nhắn tin riêng tư trên WeChat. Bên gửi và bên nhận biết nội dung giao dịch, nhưng trên chuỗi không thể nhìn thấy số tiền cụ thể hoặc chi tiết. Người khác chỉ biết "này, có tương tác giữa hai ví này", chỉ vậy thôi.

Nhưng nếu liên quan đến điều tra giám sát hoặc kiểm toán, theo quy trình chính thức có thể mở khóa để xem. Đó giống như email của bạn mặc định bị mã hóa, nhưng tòa án có thể yêu cầu giải mã thông qua quy trình hợp pháp. Sự cân bằng này thực tế hơn một số giải pháp bảo mật "hộp đen hoàn toàn".

**Loại bảo mật này dùng để làm gì?**

Hãy tưởng tượng cảnh phát thưởng công ty. Sếp biết tổng cộng đã phát bao nhiêu, nhưng A và B không biết đối phương nhận bao nhiêu. Như vậy sẽ không có sự xấu hổ sau khi bảng lương bị rò rỉ và so sánh trên văn phòng.

Đầu tư liên doanh tư nhân cũng áp dụng được. Một vài bạn bè hợp tác đầu tư một dự án, số tiền đầu tư không cần để toàn bộ vòng tròn biết. Đặc biệt trong sinh thái Web3, tiếp xúc đầu tư lớn thường dẫn đến sự chú ý không cần thiết.

Chuyển tiền gia đình cũng vậy. Tiền sống cho cha mẹ, học phí cho con cái, không cần "trực tiếp" tình hình tài chính gia đình trên chuỗi công khai. Đây không phải che giấu, mà là bảo mật tài chính cơ bản.

**$DUSK đóng vai trò gì ở đây?**

Bản thân token là "nhiên liệu" của hệ thống bảo mật này. Bạn muốn kích hoạt giao dịch bảo mật? Cần trả phí $DUSK. Những người xác thực duy trì mạng này? Phải ghi danh $DUSK. Khi sinh thái phát triển, nếu thực sự có các tổ chức lớn hoặc nền tảng tích hợp hệ thống này, nhu cầu thực tế $DUSK sẽ tăng lên — không phải l炒作khái niệm thuần túy, mà là nhu cầu chức năng thực tế.

**Nhưng cũng phải nói rõ, ở đây có hai khó**

Vừa bảo vệ bảo mật vừa tuân thủ giám sát, điều này giống như bước trên dây cáp. Quá lỏng, bảo mật trở nên hình thức; quá chặt, người dùng cảm thấy phiền. Hướng tiếp cận giám sát của từng quốc gia lại khác nhau, làm sao vừa thỏa mãn yêu cầu tuân thủ của Mỹ, lại thỏa mãn luật bảo vệ dữ liệu của châu Âu? Đây không phải vấn đề kỹ thuật, mà là đấu tranh chính sách.

Tuy nhiên, thực tế ít nhất có người đang nghiêm túc giải quyết vấn đề này, thay vì tạo ra bất kỳ tiếp thị khái niệm thuần túy nào. Từ những ngày đầu blockchain với tính minh bạch hoàn toàn, đến giờ khám phá giải pháp bảo mật có kiểm soát, sự tiến hóa này là tự nhiên và cần thiết. Chính hệ thống tài chính cần bảo vệ bảo mật nhất định, dù là hệ thống ngân hàng hay trên chuỗi.

Các bạn có từng trải qua những lúc "bị mổ xẻ" tương tự không? Hay ngược lại, các bạn có thực sự sẵn sàng chi trả chi phí tương đương tiền một cốc trà sữa mỗi tháng để kích hoạt loại chức năng này không?